II CZ 79/80
PostanowienieIzba Cywilna1980-12-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku występowania kilku powodów w jednym procesie, którzy ponieśli szkody w tym samym zdarzeniu, koszty zastępstwa adwokackiego powinny być obliczane odrębnie dla każdego z nich, czy też łącznie, a także jak należy rozłożyć koszty sądowe w sytuacji, gdy powództwo zostało w znacznej części oddalone?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku występowania trzech powodów w jednym procesie, mimo odrębnych pełnomocnictw, koszty zastępstwa adwokackiego nie powinny być zasądzane oddzielnie dla każdego z nich, lecz łącznie, zgodnie z przepisami określającymi maksymalne stawki opłat za czynności adwokackie. Ponadto, w sytuacji gdy powództwo zostało w znacznej części oddalone, koszty sądowe powinny być rozłożone stosunkowo na obie strony postępowania.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia i szkód rzeczowych. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powodów określone kwoty, pomniejszone o wypłaty dokonane przed i w trakcie procesu, a także zasądził koszty procesu i nakazał ściągnięcie nieuiszczonych kosztów sądowych. Pozwany wniósł zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu i kosztach sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie kosztów procesu i kosztów sądowych, zasądzając łącznie na rzecz powodów koszty procesu i nakazując ściągnięcie od pozwanego i powodów nieuiszczonych kosztów sądowych. Zażalenie oddalono w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Marmaj. Sędziowie SN: Ł. Grygołajtys, Z. Trybulski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Henryki K., Włodzimierza K. i Jana K. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Oddział Wojewódzki w S. o odszkodowanie, na skutek zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach procesu i kosztach sądowych objęte wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 31 marca 1980 r.postanowił:I. zmienić zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że:1. zamiast zasądzonych w ust. I na rzecz każdego z powodów kosztów procesu, zasądzić od pozwanego na rzecz powodów łącznie z tego tytułu kwotą 2.000 zł,2. w ust. IV nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie) tytułem nieuiszczenia kosztów sądowych od pozwanego kwotę 5.570 zł, a od powodów zasądzenia roszczenia łącznie kwotę 3.410 zł.II. oddalić zażalenie w pozostałej części i znieść wzajemnie koszty postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktycznePowodowie, reprezentowani przez adw. Andrzeja Z., któremu wystawili odrębne pełnomocnictwo, w jednym pozwie określającym wartość przedmiotu sporu na kwotę 100.300 zł żądali zasądzenia od pozwanego Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Oddział Wojewódzki w Szczecinie na rzecz:a) Henryki K. tytułem zadośćuczynienia kwoty 40.000 zł, a tytułem wyrównania szkód rzeczowych kwoty 24.300 zł,b) Włodzimierza K. tytułem zadośćuczynienia kwoty 13.000 zł,c) Jana K. tytułem zadośćuczynienia kwoty 23.000 zł.Sąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 31.III.1980 r. uznał, że:a) powódce Henryce K. należy się tytułem zadośćuczynienia kwota 35.000 zł, którą należy pomniejszyć o wypłaconą jej przed wniesieniem pozwu kwotę 4.800 zł i w toku procesu kwotę 6.200 zł, a tytułem szkód rzeczowych kwota 13.800 zł, którą należy pomniejszyć o wypłaconą jej w toku procesu kwotę 4.000 zł i zasądził na jej rzecz obliczoną w ten sposób sumę 33.700 zł i koszty procesu w kwocie 2.000 zł,b) powodowi Włodzimierzowi K. należy się zadośćuczynienie w kwocie 6.000 zł, które należy pomniejszyć o kwotę 2.000 zł wypłaconą mu przed wniesieniem pozwu i kwotę 2.500 zł wypłaconą już w toku procesu i zasądził na jego rzecz obliczoną w ten sposób kwotę 1.500 zł i koszty procesu w kwocie 300 zł,c) powodowi Janowi K. należy się zadośćuczynienie w kwocie 8.000 zł, które należy pomniejszyć o kwotę 2.000 zł wypłaconą mu przed wniesieniem pozwu oraz o kwotę 2.500 zł wypłaconą już w toku procesu i zasądził na jego rzecz obliczoną w ten sposób kwotę 3.500 zł oraz 650 zł tytułem kosztów procesu.Ponadto Sąd Wojewódzki nakazał ściągnięcie od PZU kwoty 8.900 zł tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie PZU na orzeczenie o kosztach, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich (Dz. U. Nr 48, poz. 241) podstawą obliczenia opłaty na rzecz Zespołu jest wartość przedmiotu sprawy. Wartość tę w pozwie określono na kwotę 100.300 zł. Okoliczność, że w tej samej sprawie występują trzej powodowie, którzy ponieśli szkody w tym samym wypadku, mimo że wystawili odrębne pełnomocnictwa, nie uzasadnia zasądzenia na rzecz każdego z powodów oddzielnie kosztów zastępstwa adwokackiego, gdyż np. przy uwzględnieniu ich powództwa w całości tak obliczone koszty wynosiłyby od 3.400 zł do 5.900 zł, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem wynosić mogą tylko od 2.000 zł do 3.000 zł.Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 100 k.p.c. uznać należy, że ponieważ roszczenie powodów dotyczyło przeważnie zadośćuczynienia, należy na ich rzecz zasądzić wynagrodzenie adwokackie od uznanego przez Sąd za uzasadnione, a nie pokrytego przed wniesieniem pozwu roszczenia w kwocie 64.000 zł i z tego tytułu zasądzić na rzecz powodów łącznie koszty procesu w kwocie 2.000 zł.Wreszcie skoro powództwo zostało w znacznej części oddalone, należało stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110) obciążyć stosunkowo obie strony obowiązkiem poniesienia nie uiszczonych kosztów sądowych.Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 397 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I PZ 22/10 2010-10-05Czy w przypadku wyłączenia przez sąd do odrębnego rozpoznania roszczeń kilku powodów występujących pierwotnie jako współuczestnicy formalni, koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej powinny być obliczane wielokrotni…
- I PZ 24/10 2010-10-05Czy w przypadku, gdy kilku powodów dochodziło roszczeń ze stosunku pracy w sprawach formalnie rozdzielonych, ale faktycznie stanowiących jedną sprawę, można zasądzić od przegrywającego powoda pełne koszty zastępstwa proc…
- I CZ 39/10 2010-10-13Czy Sąd Najwyższy powinien zasądzić koszty zastępstwa procesowego z tytułu postępowania zażaleniowego w przedmiocie sprostowania wyroku, jeśli wniosek o zasądzenie tych kosztów został zgłoszony przez stronę pozwaną?
- IV CZ 66/11 2011-10-20Czy w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa o zadośćuczynienie, gdy określenie należnej sumy zależało od oceny sądu, można obciążyć powódkę kosztami sądowymi od nieuwzględnionej części roszczenia, mimo jej szczeg…
- II CZ 37/70 1970-07-04Czy sąd jest związany wysokością umówionego wynagrodzenia adwokackiego przy zasądzaniu kosztów procesu od przeciwnika procesowego, jeśli wysokość ta nie została wykazana sądowi najpóźniej przed zamknięciem ostatniej rozp…
Powołane przepisy
art. 100 KPCart. 11 ust. 1art. 397 KPC§ 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.