V KRN 98/79
PostanowienieIzba Cywilna1979-05-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zarządzić wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej, jeżeli przestępstwo popełnione w okresie próby, mające charakter przestępstwa ciągłego, rozpoczęło się przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego, ale trwało również w okresie próby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 78 § 1 k.k. ma zastosowanie również w sytuacji, gdy przestępstwo podobne, mające charakter przestępstwa ciągłego, zostało popełnione choćby częściowo w okresie próby. W przypadku przestępstwa ciągłego, które trwało w okresie próby, spełnione są przesłanki do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, a stosowanie tego przepisu jest obligatoryjne.Stan faktyczny
Maciej Ł. został skazany za kradzież węgla z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności. Następnie został skazany za przywłaszczenie należności za przejazd jako kierowca PKS, popełnione w okresie od września 1974 r. do stycznia 1977 r. Sąd Rejonowy zarządził wykonanie warunkowo zawieszonej kary za kradzież, uznając, że popełnione w okresie próby przestępstwo przywłaszczenia jest przestępstwem podobnym. Sąd drugiej instancji uchylił to postanowienie, argumentując, że okres przestępstwa ciągłego rozpoczął się przed uprawomocnieniem się pierwszego wyroku oraz powołując się na względy życiowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie przez utrzymanie w mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 20 września 1978 r., co oznacza zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax (sprawozdawca). Sędziowie: J. Tobera, E. Wilczek.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Macieja Ł., skazanego z art. 202 § 1 i art. 265 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 18 października 1978 r.postanowił zmienić zaskarżone postanowienie przez utrzymanie w mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 20 września 1978 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 21 kwietnia 1975 r. w sprawie VIII Kp 339/75 uznał Macieja Ł. za winnego tego, że w dniu 10 grudnia 1974 r. w W. jako kierowca PKS, działając wspólnie i w porozumieniu z Janem K. oraz Ryszardem J. i posługując się sfałszowanym przez Ryszarda J. dowodem "Mm" i przepustką, zabrał w celu przywłaszczenia 18,5 t węgla wartości 8.140 zł na szkodę Elektrociepłowni "S" w W., tj. popełnienia przestępstwa kwalifikowanego określonego w art. 202 § 1 i art. 265 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k. Za powyższy czyn Sąd ten skazał oskarżonego na podstawie art. 202 § 1 k.k. w związku z art. 36 § 2 i 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 4.000 zł grzywny, a na podstawie art. 73 i 74 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie wymierzonej Maciejowi Ł. kary pozbawienia wolności na okres 5 lat.Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 28 kwietnia 1975 r.Następnie Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 21 września 1977 r. w sprawie IX Kp 702/79 uznał Macieja Ł. za winnego tego, że w czasie od dnia 16 września 1974 r. do dnia 24 stycznia 1977 r. w W. jako kierowca-konduktor PKS, materialnie odpowiedzialny za powierzone mu mienie społeczne, systematycznie przywłaszczał sobie należności za przejazd, nie wydając biletów pasażerom lub wydając bilety o niższej wartości, na ogólną sumę 409 zł, i za to skazał Macieja Ł. na podstawie art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, a na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) darował wymierzoną Maciejowi Ł. karę pozbawienia wolności.Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 28 września 1977 r.W związku z tym ostatnim skazaniem Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 20 września 1978 r. na podstawie art. 78 § 1 k.k. zarządził wykonanie kary 2 lat pozbawienia wolności wymierzonej Maciejowi Ł. w cytowanej na wstępie sprawie VIII Kp 339/75. W uzasadnieniu Sąd ten zasadnie stwierdził, że Maciej Ł. w okresie próby popełnił nowe umyślne przestępstwo podobne, za które został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w sprawie IX Kp 702/77 na podstawie art. 200 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności.Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, rozpatrując w trybie art. 25 § 1 k.k.w. zażalenie Macieja Ł. na cytowane postanowienie z dnia 20 września 1978 r., postanowieniem z dnia 18 października 1978 r. uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że nie można zarządzić wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie VIII Kp 339/75, skoro okres przestępstwa ciągłego, przypisanego w sprawie IX Kp 702/77, rozpoczął się jeszcze przed wydaniem i uprawomocnieniem się wyroku w pierwszej z tych spraw.Niezależnie od tego Sąd ten powołał się na przytoczone przez siebie względy życiowe, przemawiające - zdaniem tego Sądu - za niekorzystaniem z art. 78 § 1 k.k. ze względu na stan zdrowia Macieja Ł. i członków jego rodziny oraz fakt podjęcia przez niego pracy.Wymienione ostatnio postanowienie z dnia 18 października 1978 r. zaskarżył w trybie rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości, ponosząc zarzut obrazy art. 78 § 1 k.k., polegającej na odmowie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary, chociaż taka decyzja w konkretnej sprawie była obligatoryjna. Rewizja zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia przez utrzymanie w mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 20 września 1978 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Wbrew stanowisku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy wyrażonemu w zaskarżonym rewizją nadzwyczajną postanowieniu - początek okresu, w jakim popełnione zostało przestępstwo ciągłe przypisane Maciejowi Ł. w sprawie IX Kp 702/77, nie ma istotnego znaczenia. Przepis art. 78 § 1 k.k. ma zastosowanie również w wypadku, gdy przestępstwo podobne, mające charakter przestępstwa ciągłego oraz cechy określone w tym przepisie, zostało popełnione choćby częściowo (art. 4 § 1 k.k.) w okresie próby.Przestępstwo ciągłe określone w art. 200 § 1 k.k., przypisane Maciejowi Ł. w sprawie IX Kp 702/77, popełnione zostało w czasie od dnia 16 września 1974 r. do dnia 24 stycznia 1977 r. Pięcioletni okres próby zaś określony w sprawie VIII Kp 339/75 rozpoczął swój bieg od daty prawomocności wyroku wydanego w tej sprawie, tj. od dnia 28 kwietnia 1975 r. W tej sytuacji przestępstwo ciągłe przypisane w sprawie IX Kp 702/77 trwało i zostało dokonane w okresie próby określonej w sprawie VIII Kp 339/75. Wobec zaś spełnienia się pozostałych warunków określonych w art. 78 § 1 k.k. były podstawy do zarządzenia wykonania kary wymierzonej Maciejowi Ł. w sprawie VIII Kp 339/75. Stosowanie powyższego przepisu jest obligatoryjne i odstępstwo od jego stosowania ze względów poruszonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie było zasadne (...).
Powiązane orzeczenia
- III KK 701/25 2026-02-10Czy można zarządzić wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, jeżeli popełnione przez skazanego przestępstwo nastąpiło przed okresem próby, a termin na zarządzenie wykonania kary został przekroczony?
- VII KZP 43/78 1978-12-08Czy popełnienie w okresie próby przestępstwa podobnego tylko do jednego z kilku przestępstw objętych uprzednim skazaniem warunkowym na karę łączną skutkuje obligatoryjne wykonanie kary łącznej, czy też tylko kary orzeczo…
- V KRN 122/72 1972-06-06Czy uchylenie się od wykonania nałożonego obowiązku naprawienia szkody, spowodowane obiektywnymi przyczynami, stanowi podstawę do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności?
- II KK 290/18 2019-02-12Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności może być zastosowane wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany prawomocnymi wyrokami na kary pozbawienia wolności, które nie uleg…
- IV KK 654/19 2020-02-27Czy sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, której okres próby nie zakończył się przed dniem wy…
Powołane przepisy
art. 202 § 1art. 265 § 1 KKart. 10 § 2 KKart. 202 § 1 KKart. 36 § 2art. 73art. 200 § 1 KKart. 58 KKart. 1 ust. 1art. 78 § 1 KKart. 25 § 1 KKart. 4 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.