III PZP 7/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rejman. Sędziowie SN: E. Berutowicz (sprawozdawca), M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z wniosku Barbary G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o jednorazowe odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach postanowieniem z dnia 11 maja 1978 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 20, poz. 105) należy rozumieć w tym sensie, że odszkodowanie w kwocie 2.000 zł przysługuje także pracownikowi, który w wypadku przy pracy albo w drodze z domu do pracy lub z pracy do domu doznał mniejszego od 4% długotrwałego lub stałego uszczerbku na zdrowiu?"uchwalił:Określone w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 20, poz. 105) jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu nie może być niższe niż 2000 zł także wówczas, gdy uszczerbek ten wynosi poniżej 4%. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni w dniu 22.III.1977 r. w drodze z pracy do domu uległa wypadkowi, w wyniku którego doznała pęknięcia dużego palca lewej nogi.Zgłoszone przez wnioskodawczynię roszczenie o jednorazowe odszkodowanie w związku z powyższym wypadkiem decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 16.III.1978 r. załatwione zostało odmownie, ponieważ w orzeczeniu Obwodowej KIZ nie stwierdzono u niej żadnego uszczerbku na zdrowiu (0%).Rozpatrując wniesione od powyższej decyzji odwołanie wnioskodawczyni, Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych powziął wątpliwość, czy przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 20, poz. 105) należy rozumieć w tym sensie, że odszkodowanie w kwocie 2.000 zł przysługuje także pracownikowi, który w wypadku przy pracy albo w drodze z pracy do domu lub z domu do pracy doznał mniejszego od 4% długotrwałego lub stałego uszczerbku na zdrowiu.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uważa, że według gramatycznej wykładni przepisu jednorazowe odszkodowanie przysługuje tylko wtedy, gdy uszczerbek na zdrowiu nie jest mniejszy niż 4%, co wynika z zasady, iż za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku przysługuje odszkodowanie w kwocie 500 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według treści art. 9 ust. 1 ustawy wypadkowej z dnia 12 czerwca 1975 r. pracownikowi, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Przepis ten nie uzależnia prawa do jednorazowego odszkodowania od określonego minimum uszczerbku na zdrowiu. Ograniczenia takiego nie zawierają również przepisy rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 199) określającego szczegółowe zasady orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu oraz zasady i tryb wypłacania świadczeń. Zgodnie z § 9 tego rozporządzenia komisja lekarska ustala stopień uszczerbku na zdrowiu w procentach według tabeli norm oceny uszczerbku, stanowiącej załącznik do rozporządzenia. Wykazany w tej tabeli procent poszczególnych uszkodzeń powodujących stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu mieści się w granicach od 1 do 100 procent.Z zestawienia tych przepisów z treścią art. 9 ust. 1 ustawy wypadkowej wynika, że jednorazowe odszkodowanie przysługuje również w razie najniższego, zaczynającego się od 1 procentu uszczerbku na zdrowiu.Przewidziany natomiast w ust. 4 art. 9 wyjątek dla następstw chorób zawodowych nie może być interpretowany rozszerzająco.Przepis art. 10 ustawy wypadkowej dotyczy określenia wysokości jednorazowego odszkodowania i w swym ustępie 1 stanowi, że wynosi ona 500 zł "za każdy procent" uszczerbku na zdrowiu. Sformułowanie to prowadzi do wniosku, że poszkodowany pracownik ma prawo do odszkodowania, choćby uszczerbek jego zdrowia ukształtował się w najniższych granicach tabeli cytowanego rozporządzenia z dnia 17 października 1975 r. - a więc wynosił nawet 1 procent. Dodanie w przepisie art. 10 ust. 1 zastrzeżenia, że odszkodowanie nie może wynosić mniej niż 2.000 zł, oznacza, że przy niskich rozmiarach uszczerbku na zdrowiu, mianowicie kształtującego się poniżej 5%, zasada wynagrodzenia każdego procentu uszczerbku kwotą 500 zł nie ma zastosowania, a w jej miejsce wchodzi przyznanie odszkodowania w jednej kwocie, wynoszącej 2.000 zł, niezależnie od tego, w jakim procencie ustalony został przez komisję lekarską uszczerbek na zdrowiu.Fakt, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy wypadkowej normuje wysokość odszkodowania, zasady zaś jego przyznawania reguluje art. 9 tej ustawy, nie przewidujący innych, niż wymieniony w tabeli rozporządzenia z dnia 17 października 1975 r., rozmiarów uszczerbku na zdrowiu jako podstawy do przypisania jednorazowego odszkodowania, czyni nie uzasadniony wyprowadzony przez Okręgowy Sąd Pracy wniosek, iż prawo do jednorazowego odszkodowania przysługuje tylko w razie uszczerbku na zdrowiu wynoszącego co najmniej 4%.Z tych przyczyn na zgłoszone pytanie prawne należało udzielić odpowiedzi jak w sentencji.