II UR 15/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Haliny Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w W. o dodatek do emerytury na skutek odwołania wnioskodawczyni od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 24 kwietnia 1979 r. oraz zagadnienia prawnego przedstawionego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie postanowieniem z dnia 24 września 1979 r.1) przejął sprawę do rozpoznania,2) oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni odwołała się od decyzji Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., która zatwierdziła decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w części dotyczącej wzrostu emerytury z tytułu stażu pracy w Polsce Ludowej. Udowodniony okres zatrudnienia po wyzwoleniu, tj. od dnia 15.III.1945 r. do ukończenia przez wnioskodawczynię 60 lat życia, tj. do 4.XII.1972 r., wynosi 27 lat, 8 miesięcy i 16 dni, co w myśl przepisów daje prawo do wzrostu emerytury o 7% podstawy jej wymiaru.Skarżąca wywodzi, że skoro przeszła na emeryturę dopiero z dniem 31.XII.1978 r., to przysługuje jej nie 7-procentowy, lecz 10-procentowy wzrost podstawy wymiaru emerytury. Powołuje się przy tym na przepis art. 59 § 2 lit. d) prawa o ustroju sądów powszechnych, który przewiduje pracę sędziego do ukończenia przez niego 65 roku życia bez względu na płeć. Odmienna wykładnia przepisów ubezpieczeniowych prowadziłaby do dyskryminacji kobiet - sędziów.Przy rozpoznawaniu odwołania Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nasunęły się wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym pytaniu prawnym następującej treści: Czy przepis art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) należy również stosować do kobiet sędziów, uwzględniając odmienność uregulowania uprawnień tych osób wynikających z art. 59 § 2 lit. d) prawa o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1964 r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i oddalił odwołanie z następujących przyczyn:W myśl art. 22 ust. 2 o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin emerytura wzrasta o 1 % podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok ponad 20 lat okresów zatrudnienia w Polsce Ludowej do osiągnięcia wieku 65 lat przez mężczyznę i 60 lat przez kobietę, nie więcej jednak niż za 10 lat. Przepis ten jest na tyle wyraźny, że próba wykładni odmiennej od jego gramatycznego brzmienia jest nie do przyjęcia.Emerytura wzrasta o 1 % podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok, jeżeli po wyzwoleniu kraju osoba zainteresowana pracowała w Polsce Ludowej i ma ponad 20 lat okresów zatrudnienia w rozumieniu art. 20 ust. 2 ustawy o p.z.e. z 1968 r. Wzrost ten nie może jednak przekroczyć 10 %, ponieważ nie dotyczy on dłuższego okresu pracy niż 10 lat. Pracy po osiągnięciu przez mężczyznę 65, a przez kobietę 60 lat nie uwzględnia się już przy ustalaniu wzrostu podstawy wymiaru emerytury. O takim rozwiązaniu ustawowym tego problemu zdecydowały niewątpliwie względy ekonomiczne. Dlatego bezprzedmiotowe są rozważania na temat słuszności takiego rozwiązania, jak to zdaje się wynikać z odwołania wnioskodawczyni.Niecelowe są także wywody na temat rozwiązań przyjętych w kodeksie pracy, ponieważ sprawa jest rozpoznawana nie na podstawie przepisów z tego aktu prawnego, lecz na podstawie przepisów ubezpieczeniowych.Nietrafne jest także powoływanie się w niniejszej sprawie na art. 59 § 2 lit. d) prawa o ustroju sądów powszechnych, ponieważ dotyczy on innej materii. Okoliczność, że kobieta sędzia sądu powszechnego może pracować do 65 roku życia, a kobieta sędzia Sądu Najwyższego do 70 roku życia, nie zmienia treści art. 22 ust. 2 ustawy o p.z.e. Wzrost emerytury z uwagi na długoletnią pracę w Polsce Ludowej jest limitowany między innymi wiekiem 65 lat u mężczyzn i 60 lat u kobiet, bez względu na to, czy po jego osiągnięciu nadal jeszcze pracują. Dlatego też nie można podzielić poglądu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, że z uprawnieniem kobiety sędziego do późniejszego przejścia na emeryturę powinno wiązać się również uprawnienie do wzrostu emerytury za lata faktycznie przepracowane. Nie jest tak dlatego, że przepisy, o których wyżej mowa, dotyczą odmiennych sfer stosunków prawnych. W zakresie spraw ubezpieczeniowych ma zastosowanie w sprawie niniejszej przepis art. 22 ust. 2 ustawy o p.z.e. Na podstawie zaś tego przepisu dalej idące roszczenia wnioskodawczyni są pozbawione uzasadnienia.˙