II UZP 22/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Szymanek. Sędziowie SN: E. Berutowicz (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Sztejn, w sprawie z wniosku Mieczysława R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o zasiłek chorobowy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 1979 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy nagrody dla pracowników państwowych biur notarialnych przewidziane w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 1973 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem nagród dla pracowników państwowych biur notarialnych (Dz. Urz. Min. Spraw. Nr 7, poz. 61 ze zmianą - Dz. Urz. Min. Spraw. z 1975 r. Nr 1, poz. 6) mogą być przyjęte do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i stanowić wynagrodzenie, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188), a także w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 października 1975 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki (Dz. U. Nr 35, poz. 193), a zarazem mogą być uważane ze "premie regulaminowe za własne wyniki pracy", bądź za "równoważny składnik wynagrodzenia o charakterze zmiennym"?"po zapoznaniu się z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych powziął następującą uchwałę:Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca dochodził doliczenia do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego 1/3 wysokości premii, jaką otrzymał za II kwartał 1977 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w Krakowie (§ 5 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 października 1975 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki - Dz. U. Nr 35, poz. 193).Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 21.III.1979 r. załatwił odmownie roszczenie Mieczysława R., motywując tym, że nagrody regulaminowe nie są premiami regulaminowymi objętymi podstawowym systemem wynagrodzenia, jak również nie są wymienione w załączniku nr 1 do wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów.Rada Nadzorcza orzeczeniem z dnia 27.IV.1979 r. zatwierdziła decyzję, nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany.Od powyższego orzeczenia wnioskodawca odwołał się do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, domagając się zmiany tegoż orzeczenia oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21.III.1979 r. i wliczenia do podstawy obliczenia zasiłku chorobowego należnego za czas od 22.VIII.1977 r. do 21.VIII.1978 r. premii regulaminowej w kwocie 3.000 zł, tj. po 1.000 zł miesięcznie.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 14.VIII.1979 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 66 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231) do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy nagrody dla pracowników państwowych biur notarialnych przewidziane w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 1973 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem nagród dla pracowników państwowych biur notarialnych (Dz. Urz. Min. Spraw. Nr 7, poz. 61 ze zmianą - Dz. Urz. Min. Spraw. z 1975 r. Nr 1, poz. 6) mogą być przyjęte do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i stanowić wynagrodzenie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188), a także w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 października 1975 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki (Dz. U. Nr 35, poz. 193), a zarazem mogą być uważane za "premie regulaminowe za własne wyniki pracy", bądź za "równoważny składnik wynagrodzenia o charakterze zmiennym"?".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy po zapoznaniu się z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych - wyrażonym w niniejszej sprawie - zważył, co następuje:Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188) do wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku chorobowego wlicza się również premie regulaminowe objęte podstawowym systemem wynagrodzenia. Jak wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 1973 r. w sprawie uposażenia pracowników sądów powszechnych, sądów ubezpieczeń społecznych i państwowych biur notarialnych (Dz. U. Nr 26, poz. 148) podstawowy system wynagrodzenia pracowników państwowych biur notarialnych zakłada: wynagrodzenie podstawowe w postaci osobistego zaszeregowania pracownika według określonej grupy (stawki), dodatek za wysługę lat oraz wynagrodzenie dodatkowe w postaci nagród kwartalnych z osobowego funduszu płac (§ 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 1973 r. w brzmieniu nadanym zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 1974 r. - Dz. Urz. Min. Spraw. z 1975 r. Nr 1, poz. 6). Przepis zaś § 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 1973 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem nagród dla pracowników państwowych biur notarialnych (Dz. Urz. Min. Spraw. Nr 7, poz. 61; zmiana - Dz. Urz. Min. Spraw. z 1975 r. Nr 1, poz. 6) stanowi, iż nagrody z 15% funduszu nagród dla pracowników państwowych biur notarialnych, określonego w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 1973 r. w sprawie uposażenia pracowników sądów powszechnych, sądów ubezpieczeń społecznych i państwowych biur notarialnych (Dz. U. Nr 26, poz. 148), przysługują za wykonanie i za przekroczenie przez państwowe biura notarialne zadań rzeczowych i finansowych.W świetle powyższych przepisów nasuwała się wątpliwość co do charakteru prawnego wynagrodzenia pracowników państwowych biur notarialnych otrzymywanego z funduszu nagród, którego źródłem jest osobowy fundusz płac pracowników państwowego biura notarialnego.Mając na uwadze okoliczność, że nagrody z 15% funduszu nagród przewidziane w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 1973 r. w sprawie uposażenia pracowników sądów powszechnych, sądów ubezpieczeń społecznych i państwowych biur notarialnych (Dz. U. Nr 16, poz. 148) wypłacane są (niezależnie od nagród z funduszu, o którym mowa w § 5 ust. 1) za wykonanie i przekroczenie ściśle określonych zadań rzeczowych i finansowych - należy przyjąć, iż wynagrodzenie takie mimo nazwy "nagrody" mają charakter premii regulaminowych, objętych podstawowym systemem wynagrodzenia, o jakim mowa w art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188), a w konsekwencji muszą być uwzględnione przy obliczaniu podstawy wymiaru zasiłków chorobowych.Przy takim obliczaniu podstawy wymiaru zasiłków należy jednak mieć na uwadze, by premie (nagrody) nie były wliczane dwukrotnie, raz z tytułu otrzymanej już nagrody, która uwzględniona została w podstawie wymiaru, a drugi raz - w wyniku przepisu § 9 ust. 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 1973 r., który stanowi, że przy przyznawaniu nagród nie można pominąć pracownika korzystającego z urlopu wypoczynkowego, jak również pracownika nieobecnego w pracy z powodu choroby trwającej do 3 miesięcy.Stosownie więc do § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów premie (nagrody) te nie powinny być wliczane do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, przysługującego za ten okres choroby.Mając powyższy stan faktyczny i prawny na uwadze, Sąd Najwyższy na przedstawione pytanie udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.