IV KR 299/78
PostanowienieIzba Karna1978-11-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca bratankiem męża pokrzywdzonej może być uznana za osobę uprawnioną do wykonywania praw pokrzywdzonego w charakterze oskarżyciela posiłkowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Konrad P., będący bratankiem męża pokrzywdzonej, nie należy do kręgu osób uprawnionych do wykonywania praw pokrzywdzonego. Prawo do udziału w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego przysługuje pokrzywdzonemu, a w razie jego śmierci, jego małżonkowi, krewnym w linii prostej, rodzeństwu oraz osobie przysposabiającej i przysposobionej. Enumeratywne wyliczenie podmiotów uprawnionych wyklucza przyznanie tych praw innym krewnym.Stan faktyczny
W sprawie Jana G., oskarżonego o zabójstwo i uszkodzenie ciała, Konrad P. został dopuszczony do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Okazało się, że Konrad P. jest bratankiem męża zmarłej pokrzywdzonej Bronisławy P. Pełnomocnik Konrada P. wniósł rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez rozpoznania rewizję oskarżyciela posiłkowego, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ wniesiona została przez osobę niebędącą stroną postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski (sprawozdawca). Sędziowie: K. Mochtak, A. Godzjaszwili-Ziemba (sędzia SW deleg. do SN).Prokurator Prokuratury Generalnej: F. Pasturczak.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana G., oskarżonego z art. 148 § 1 i art. 168 § 2 k.k., w związku z rewizją pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 18 marca 1978 r., po wysłuchaniu wniosku prokuratora oraz wniosków obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, postanowił pozostawić bez rozpoznania rewizję oskarżyciela posiłkowego (...).Uzasadnienie faktyczneW chwili rozpoczęcia rozprawy głównej Sąd Wojewódzki (bez sprzeciwu stron) dopuścił Konrada P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze oskarżyciela posiłkowego.Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił, czy Konrad P. należy do kręgu osób uprawnionych do wykonywania praw pokrzywdzonego.Na rozprawie w Sądzie Najwyższym okazało się, że pokrewieństwo Konrada P. w stosunku do zmarłej pokrzywdzonej Bronisławy P. wynika z tego, iż jest on bratankiem jej męża.Prawo do udziału w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego przysługuje pokrzywdzonemu (art. 44 k.p.k.), a w razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać jego małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba przysposabiająca i przysposobiona (art. 43 k.p.k.).Wobec enumeratywnego wyliczenia podmiotów uprawnionych niedopuszczalne jest przyznanie praw pokrzywdzonego innym jego krewnym, zwłaszcza że chodzi tu o prawa, od których zależeć może prawidłowość toczenia się procesu.Konrad P. nie należy do kręgu osób uprawnionych do wykonywania praw pokrzywdzonego, w związku z czym rewizję wniesioną przez jego pełnomocnika należało pozostawić bez rozpoznania, jako nie pochodzącą od strony (art. 393 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 66/70 1971-01-14Czy pokrzywdzony, który zgłosił swój udział w charakterze oskarżyciela posiłkowego i faktycznie uczestniczył w procesie, ale sąd nie wydał formalnego postanowienia o jego dopuszczeniu, nabywa prawa strony i uprawnienia d…
- I KZP 24/06 2006-10-26Czy następca prawny osoby pokrzywdzonej, która była jednocześnie współsprawcą przestępstwa i zmarła przed uzyskaniem statusu oskarżonego, może działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego?
- IV KK 549/21 2021-12-21Czy w przypadku śmierci pokrzywdzonego, sąd umarzając warunkowo postępowanie karne, jest zobowiązany do podjęcia czynności w celu ustalenia następców prawnych zmarłego i poinformowania ich o możliwości przystąpienia do p…
- III KZ 51/13 2013-09-04Czy osoba pokrzywdzona przestępstwem, która nie zgłosiła swojego udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego?
- III KO 10/20 2020-02-27Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego jest córką ofiary przestępstwa i zgłasza zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względ…
Powołane przepisy
art. 148 § 1art. 168 § 2 KKart. 44 KPKart. 43 KPKart. 393 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.