III KO 10/20
Izba Karna2020-02-27
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego jest córką ofiary przestępstwa i zgłasza zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędzia sądu okręgowego jest córką ofiary przestępstwa i zgłasza zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości, które obejmuje potrzebę kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego K. D. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której ofiara przestępstwa, B. P., była matką I. P., sędzi Sądu Okręgowego w B. Sędzia I. P. zgłosiła zamiar wystąpienia w charakterze oskarżycielki posiłkowej. Sąd Okręgowy uznał, że te okoliczności przemawiają za przekazaniem sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 10/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 lutego 2020 r. w sprawie K. D. oskarżonego o zbrodnię z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. wniosku Sądu Okręgowego w B. z dnia 31 stycznia 2020 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. , p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt III K (…), Sąd Okręgowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w przedmiotowej sprawie K. D. jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., w wyniku którego śmierć poniosła B. P. , której córką jest I. P. – sędzia Sądu Okręgowego w B. , zgłaszająca zamiar wystąpienia w tym postępowaniu w charakterze oskarżycielki posiłkowej. W przekonaniu wnioskującego Sądu, sytuacja ta i towarzyszące jej emocje, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w B. zasługuje na uwzględnienie.
2 Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie przedmiotowej sprawy w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego co do zarzucanej mu zbrodni przez Sąd miejscowo właściwy mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności aktu oskarżenia. Prowadzenie przedmiotowego postępowania przez Sąd Okręgowy w B. w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu uzyskał status pokrzywdzonego i działa w charakterze oskarżyciela posiłkowego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Obliguje to do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04, LEX nr 186473). Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P..
3
Powiązane orzeczenia
- V KO 26/19 2019-06-27Czy fakt, że oskarżycielka posiłkowa jest jednocześnie biegłą sądową sporządzającą opinie na potrzeby postępowań prowadzonych przed sądem właściwym miejscowo, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu s…
- IV KO 147/24 2025-01-02Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd właściwy miejscowo jest jednocześnie pokrzywdzonym i oskarżycielem posiłkowym w tej sprawie?
- II KO 38/20 2020-07-29Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania apelacji, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawie…
- III KO 173/24 2025-01-29Czy przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy oskarżycielem posiłkowym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości…
- IV KO 125/22 2022-12-21Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżyciel posiłkowy jest sędzią, a środowisko sędziowskie zajęło negatywne stanowisko wobec jego działań i osó…
Powołane przepisy
art. 148 § 2 pkt 2 KKart. 280 § 2 KKart. 37 KPKart. 11 § 2 KK§ 2 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy