II KZ 55/77
PostanowienieIzba Karna1977-03-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak nazwiska sędziego przewodniczącego w protokole rozprawy, przy jednoczesnym faktycznym jego udziale w rozprawie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 388 pkt 2 k.p.k. uzasadniającą wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 388 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy wymienione w tym przepisie uchybienia istniały w rzeczywistości, a nie pozornie w wyniku nieprawidłowego sporządzenia protokołu rozprawy głównej. Jeżeli sąd był obsadzony należycie, a jedynie na skutek nieprawidłowego sporządzenia protokołu nie zostało uwidocznione nazwisko sędziego przewodniczącego, nie zachodzi uchybienie przewidziane w art. 388 pkt 2 k.p.k., a jedynie obraza art. 134 § 1 pkt 1 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca Henryka C. wniósł o wznowienie postępowania, zarzucając nienależyte obsadzenie sądu na rozprawach w dniach 27 września 1974 r. (brak przewodniczącego) i 18 września 1974 r. (brak jednego ławnika). Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, ustalając, że przewodniczący brał udział w rozprawie w dniu 27 września 1974 r., a nazwisko nie zostało wpisane do protokołu przez niedopatrzenie, natomiast w dniu 18 września 1974 r. sprawa została zdjęta z wokandy z powodu braku ławnika. Obrońca złożył zażalenie, argumentując, że brak nazwiska przewodniczącego w protokole jest uchybieniem z art. 388 pkt 2 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego, uznając zażalenie obrońcy za niezasadne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Regent-Lechowicz. Sędziowie: F. Karolus, Z. Ziemba (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka C., skazanego z art. 210 § 1 i art. 60 § 3 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy wyżej wymienionego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy z dnia 15 lutego 1977 r. w kwestii wznowienia postępowania i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneWniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 474 § 2 w związku z art. 388 pkt 2 k.p.k. opierał się na zarzucie, że Sąd Powiatowy w Świdnicy rozpoznając tę sprawę na rozprawie w dniu 27 września 1974 r. obsadzony był nienależycie, gdyż z protokołu rozprawy wynika, iż brało w niej udział dwóch ławników, natomiast nie było przewodniczącego, poza tym także w dniu 18 września 1974 r. skład sądu był niewłaściwy, gdyż brakowało jednego ławnika.Sąd Wojewódzki w Wałbrzychu po ustaleniu, że na rozprawie w dniu 27 września 1974 r. przewodniczył sędzia Marian B., którego nazwisko nie zostało przez niedopatrzenie wpisane do protokołu, choć protokół był właściwie przez tego sędziego podpisany, a w dniu 18 września 1974 r. sprawa została zdjęta z wokandy właśnie ze względu na brak jednego ławnika, postanowieniem z dnia 15 lutego 1977 r. oddalił wniosek o wznowienie postępowania.W zażaleniu na powyższe postanowienie obrońca wywodzi, że protokół rozprawy jest jedynym dowodem zdarzeń w nim stwierdzonych, a choć "najprawdopodobniej przewodniczący uczestniczył na rozprawie", brak jego nazwiska w protokole stanowi uchybienie przewidziane w art. 388 pkt 2 k.p.k. i nie jest w żadnym razie oczywistą omyłką pisarską, jak to stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Wojewódzki. W związku z tym zażalenie zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne.Bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 388 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy wymienione w tym przepisie uchybienia istniały w rzeczywistości, a nie pozornie w wyniku nieprawidłowego sporządzenia protokołu rozprawy głównej.Wynika to z istoty powyższego przepisu, mającego charakter wyjątkowy i nadającego szczególne znaczenie tylko tym uchybieniom, które w sposób rzeczywisty naruszają podstawowe zasady procesowe.Jeżeli więc - jak w niniejszej sprawie - sąd był obsadzony należycie, a jedynie na skutek nieprawidłowego sporządzenia protokołu nie zostało w nim uwidocznione nazwisko sędziego przewodniczącego, nie zachodzi uchybienie przewidziane w art. 388 pkt 2 k.p.k., a jedynie obraza art. 134 § 1 pkt 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- I KR 5/77 1977-03-04Czy nieobecność ławnika w części rozprawy głównej, która nie została odnotowana w protokole, stanowi bezwzględną przesłankę uchylenia wyroku na podstawie art. 388 pkt 2 k.p.k.?
- III KO 61/19 2019-11-13Czy brak dowodów na wyznaczenie składów orzekających zgodnie z ustawą w postępowaniu karnym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i uzasadnia wznowienie postępowania?
- I KZ 190/79 1980-03-15Czy dopisanie do protokołu rozprawy zdania o obecności ławnika na sali w czasie trwania całego postępowania, bez jego omówienia w trybie art. 137 k.p.k., stanowi obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyrok…
- III KO 52/24 2024-07-16Czy uchybienie polegające na tym, że w składzie orzekającym zasiadała osoba, co do której istniały podstawy do wyłączenia (art. 41 § 1 k.p.k.), stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienal…
- II KO 64/20 2021-09-28Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego, jeśli zarzuty obrońcy dotyczące składu sądu nie mieszczą się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k…
Powołane przepisy
art. 210 § 1art. 60 § 3 KKart. 474 § 2art. 388 pkt 2 KPKart. 388 KPKart. 134 § 1 pkt 1 KPK§ 1§ 3§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.