III CZP 21/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: K. Piasecki (sprawozdawca), S. Dmowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefanii P. przeciwko Janowi D., za którego występują jego spadkobiercy: Janina D., Honorata D., Ludwik D., Władysław D. przy interwencji ubocznej po stronie pozwanych: Genowefy S., Franciszka S., Stefanii S., Franciszka Sz. i Honoraty S. oraz Marii D., o częściowe pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego i zmianę sposobu wykonywania służebności przechodu, przejazdu i przegonu po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 31 stycznia 1976 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy za dzień ustawowo wolny od pracy w rozumieniu art. 115 kodeksu cywilnego może być uznany dzień przypadający na jedną z wolnych sobót wprowadzony jako dodatkowe dni wolne od pracy uchwałą nr 1 Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 1975 r., zmieniającą uchwałę w sprawie zasad i terminów wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy w latach 1974 i 1975 (M.P. Nr 1, poz. 2)?"udzielił następującej odpowiedzi:Dni wprowadzone jako dni wolne od pracy uchwałą nr 1 Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 1975 r., zmieniającą uchwałę w sprawie zasad i terminów wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy w latach 1974 i 1975 (M.P. Nr 1, poz. 2), są dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. i art. 165 § 1 k.p.c. Uzasadnienie faktycznePrzytoczone wyżej zagadnienie prawne nasunęło się w związku z odrzuceniem rewizji z powodu jej wniesienia po upływie terminu. Odrzucenie rewizji (art. 372 k.p.c.) lub nadanie jej biegu (art. 373 k.p.c.) zależało w sprawie od wyjaśnienia, czy dodatkowe dni wolne od pracy wprowadzone uchwałą nr 1 Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 1975 r., zmieniającą uchwałę w sprawie zasad i terminów wprowadzenia dodatkowych dni wolnych w latach 1974 i 1975 (M.P. Nr 1, poz. 2), są dniami "uznanymi ustawowo za wolne od pracy" w rozumieniu art. 115 k.c., który stanowi, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo na wolny od pracy, termin upływa dnia następnego.Za podstawę rozważań mających na celu rozstrzygnięcie wspomnianego wyżej zagadnienia musi być wzięty przepis art. 115 k.c., gdyż do tego m.in. przepisu materialnoprawnego odsyła art. 165 k.p.c., postanawiając, że terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego.Wątpliwość co do tego, czy dni dodatkowo wolne są dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy w sensie art. 115 k.c., odnosi się - jak to wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Wojewódzkiego - w istocie do waloru formalnoprawnego wspomnianej uchwały Rady Ministrów. Skoro kodeks cywilny wymaga przepisu ustawy, a w danym wypadku w grę wchodzi jedynie uchwała Rady Ministrów, to można być zdania - jak się twierdzi - że w rozważanym wypadku nie chodzi o dni uznane ustawowo za wolne od pracy.Stanowisko to jest jednak nieuzasadnione. Z cytowanej uchwały nr 1 Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 1975 r., zmieniającej uchwałę w sprawie zasad i terminów wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy w latach 1974 i 1975, wynika, że została ona wydana na podstawie art. 150 kodeksu pracy - stanowiącego ustawę. Przepis ten postanawia między innymi, że warunki wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy ustala Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych. Z tego wynika, że uchwała Rady Ministrów została wydana na podstawie delegacji ustawowej. W konsekwencji ustalone w tego rodzaju uchwale Rady Ministrów dni wolne od pracy są dniami uznanymi ustawowo za wolne w rozumieniu art. 115 k.c. i tym samym w rozumieniu art. 165 k.p.c.Rezultatem uznania w powyższym trybie prawnym określonego dnia za dodatkowo wolny według określonych zasad jest to, że nieczynne są zarówno sądy, jak i normalnie działające urzędy pocztowo-telekomunikacyjne. W takim stanie rzeczy strony i uczestnicy postępowania oraz inne zainteresowane osoby nie mają możliwości składania pism procesowych i dopełniania innych czynności ani bezpośrednio w sądach, ani też przez oddanie pisma procesowego w dowolnym urzędzie pocztowym (art. 165 § 2 k.p.c.). Jak z tego wynika, również i tego rodzaju względy przemawiają za uznaniem dodatkowych dni wolnych za dni uznane ustawowo za wolne od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. i w konsekwencji w sensie art. 165 k.p.c. Niezbędne jest przy tym zastrzeżenie, że w tym sensie dokonana wykładnia przepisów k.c. i k.p.c. pod żadnym względem nie odnosi się do innych konsekwencji prawnych wspomnianej uchwały Rady Ministrów, zwłaszcza w sferze prawa pracy.Zgodnie z treścią pytania sformułowanego na wstępie uchwały Sąd Najwyższy za podstawę wykładni wziął uchwałę w nim wymienioną. Niemniej jednak powyższa wykładnia odnosi się także do uchwały nr 229 Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1975 r. w sprawie zasad i terminów wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy w 1976 r. (M.P. Nr 39, poz. 225).Z tych wszystkich względów należało udzielić odpowiedzi zawartej w sentencji niniejszej uchwały.