I CR 159/77
WyrokIzba Cywilna1977-05-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe może dochodzić ochrony prawnej w zakresie ochrony dóbr osobistych, w szczególności wizerunku, na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych na mocy art. 43 KC. Jednakże, odpowiednie stosowanie art. 23 KC wyłącza z zakresu tej ochrony dobra osobiste człowieka, które w przypadku osoby prawnej nie mogą być brane pod uwagę, takie jak zdrowie czy wizerunek. Osoba prawna nie posiada własnego wizerunku, a fotografie członków zespołu, nawet jeśli zostały opublikowane bez zgody kierownika zespołu, nie stanowią wizerunku osoby prawnej.Stan faktyczny
Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca "M." pozwał Polskie Towarzystwo Handlu Zagranicznego "V." o ochronę dóbr osobistych, domagając się zakazania rozpowszechniania kalendarza z fotografiami członków zespołu bez informacji o tym fakcie, zniszczenia klisz i przeprosin. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ustalając, że zdjęcia zostały opublikowane za zgodą powoda. Powód wniósł rewizję, kwestionując ustalenie co do zgody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda i zasądził od niego na rzecz pozwanego koszty postępowania rewizyjnego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 11 maja 1977 r. sprawy z powództwa Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca "M." w K. przeciwko Polskiemu Towarzystwu Handlu Zagranicznego "V." w W. o ochronę dóbr osobistych na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 11 stycznia 1977 r., sygn. akt I C 496/76 oddala rewizję i zasądza od powoda na rzecz pozwanego 500 zł kosztów postępowania rewizyjnego Uzasadnienie faktycznePolskie Towarzystwo Handlu Zagranicznego "V." w W. wydało - w celu zaprezentowania regionalnych polskich strojów ludowych - kalendarz ścienny na 1976 r. z 12 kolorowymi fotografiami tych strojów, w tym "10 zdjęć z członkami zespołu «M.» bez jakiejkolwiek o tym informacji". W związku z powyższym Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca "M." wystąpił z żądaniem zakazania pozwanemu przedsiębiorstwu dalszego druku i rozpowszechniania kalendarza, zniszczenia klisz i przeproszenia dyrektora zespołu "za bezprawne rozpowszechnianie zdjęć" na łamach czasopisma "Życia Warszawy". Sąd Wojewódzki oddalił powództwo po ustaleniu, że "zdjęcia kalendarzowe z członkami zespołu «M.» w strojach ludowych zostały opublikowane za zgodą powoda", co czyni zarzut bezprawności działania bezprzedmiotowym, tym samym z braku przesłanek z art. 24 kc pozbawia zasadności powództwa w sprawie. Rozpoznając rewizję powoda, kwestionującego zgodność dokonanego ustalenia - co do zgody na opublikowanie spornych zdjęć - z zebranym materiałem procesowym (art. 368 pkt 4 kpc), Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Dobra osobiste człowieka, pozostające pod ochroną prawa cywilnego, art. 23 kc określa przykładowo, zaliczając do nich m.in. także wizerunek. Art. 24 kc określa z kolei przesłanki ochrony dóbr osobistych - bezprawność działania, w którego następstwie dobro osobiste zostało naruszone lub naruszeniem zagrożone. Zgodnie z art. 43kc przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych, a zatem także przedsiębiorstw państwowych (art. 33 § 1 pkt 2kc). Odpowiednie stosowanie art. 23kc wyłącza z zakresu tej ochrony jednak dobra osobiste człowieka, które w przypadku osoby prawnej w ogóle nie mogą być brane pod uwagę, jak np., zdrowie lub wizerunek. Nie jest bowiem wizerunkiem osoby prawnej ani wizerunek miejsca jej siedziby, ani osób wchodzących w skład jej organów lub nawet całego zespołu itp. jej elementów (z osobna lub łącznie wziętych). Osoba prawa cywilnego nie ma swego wizerunku, niezależnie od teoretycznej konstrukcji tej instytucji. Stąd też nie ma swego wizerunku również powodowe przedsiębiorstwo państwowe, nie stanowią zaś tego wizerunku fotografie niektórych członków Zespołu reprodukowane (za ich zgodą) w wydanym przez pozwanego kalendarzu, wobec czego ewent. nawet brak zgody kierownika zespołu na zamieszczenie tych fotografii w kalendarzu jest w tym przypadku bez znaczenia. Z przytoczonych względów należało, gdy zaskarżony wyrok w ostatecznym wyniku - z uwagi na brak przedmiotu ochrony dochodzonej w sprawie - odpowiada prawu, oddalić rewizję, orzekając jak w sentencji (art. 387 kpc).
Powiązane orzeczenia
- III CSK 39-09/1 2009-10-07Czy ochrona dóbr osobistych na podstawie art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. obejmuje ochronę renomy osoby prawnej, a wizerunek osoby prawnej może być rozumiany jako postrzeganie ogółu cech charakteryzujących podmiot?
- I CR 127/77 1977-04-27Czy wydanie i rozpowszechnienie pocztówki z wizerunkiem i podpisem znanej osoby, bez jej zgody, stanowi naruszenie dóbr osobistych tej osoby, nawet jeśli zdjęcia były wcześniej publikowane w prasie?
- IV CKN 1076/00 2002-05-23Czy obraza czci, polegająca na użyciu pejoratywnego określenia w kontekście służbowym, może stanowić podstawę do ochrony dóbr osobistych, jeśli odbiór słów jest subiektywny, a społeczny odbiór zdarzenia był humorystyczny…
- I CSK 72/09 2009-10-15Czy użycie nazwiska osoby publicznej w celach promocyjnych, bez wyraźnej zgody na wykorzystanie jej wizerunku, stanowi naruszenie dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. oraz art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorsk…
- I NSNC 91/22 2022-09-21Czy publikacja wizerunku osoby, która nie jest powszechnie znana i nie pełni funkcji publicznych, bez jej zgody, w artykule prasowym dotyczącym zjawisk społecznych, może stanowić naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli z…
Powołane przepisy
art. 24 kcart. 368 pkt 4 kpcart. 23 kcart. 43kart. 33 § 1 pkt 2art. 23kart. 387 kpc§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.