II KR 120/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Bratoszewski (sprawozdawca). Sędziowie: dr K. Mioduski, dr M. Regent-Lechowicz. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 1975 r. sprawy Kazimierza B., oskarżonego z art. 199 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 9 października 1974 r.na podstawie art. 388 pkt 9 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 9 października 1974 r. Sąd Wojewódzki w Katowicach uznał między innymi oskarżonego Kazimierza B. za winnego zagarnięcia mienia społecznego o wartości 66.537 zł na szkodę Zakładów Mięsnych w M. i za to na podstawie art. 199 § 1 oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał go na 3 lata pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny, przy czym na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) karę pozbawienia wolności złagodził mu o połowę.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 3, 357 i 372 § 1 k.p.k., oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający na niesłusznym uznaniu, że zebrane w sprawie dowody uzasadniały wysnucie wniosku o dokonaniu zagarnięcia mienia społecznego przez oskarżonego.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym obrońca oskarżonego dodatkowo podniósł, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna rewizyjna określona w art. 388 pkt 9 k.p.k., gdyż rozpoznano ją podczas nieobecności oskarżonego, mimo że była ona obowiązkowa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Omawiany wyżej zarzut, który został podniesiony przez obrońcę ustnie na rozprawie rewizyjnej, jest w pełni zasadny.Sąd Wojewódzki po odroczeniu rozprawy w dniu 12 sierpnia 1974 r. wyznaczył nowy jej termin na dzień 9 października 1974 r. i w tym nowym terminie postanowił prowadzić ją w dalszym ciągu, mimo że oskarżony Kazimierz B. nie stawił się na tę rozprawę. Wprawdzie Sąd Wojewódzki powołał się przy tym na przepis art. 323 k.p.k., który pozwala na dokończenie rozprawy w czasie nieobecności oskarżonego, ale po pierwsze przepis ten uprawnia sąd do takiego postąpienia tylko wówczas, gdy oskarżony "opuścił salę rozpraw bez zezwolenia przewodniczącego", a po drugie - gdy obecność oskarżonego w dalszej części rozprawy nie jest niezbędna.Taka sytuacja procesowa w niniejszej sprawie nie zaistniała. Sytuacja procesowa wymieniona w art. 323 k.p.k. odnosi się do zachowania oskarżonego w czasie trwającej rozprawy lub w czasie zarządzonej przerwy w rozprawie, a nie do zachowania polegającego na niestawiennictwie, choćby nie usprawiedliwionym, na następną rozprawę, po uprzednim jej odroczeniu. Świadczy o tym choćby użyte w tym przepisie sformułowanie o opuszczeniu sali rozpraw, a nie o nieprzybyciu na salę rozpraw.Skoro zaś oskarżony Kazimierz B. nie stawił się na następną rozprawę, po uprzednim jej odroczeniu, to niedopuszczalne było kontynuowanie tej rozprawy podczas jego nieobecności, gdyż obecność oskarżonego na rozprawie głównej przed sądem wojewódzkim jest obowiązkowa.Odmienne stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który podczas nieobecności oskarżonego wysłuchał opinii biegłych i głosów stron oraz wydał zaskarżony wyrok, stanowi w tych warunkach istotne uchybienie, ograniczające prawo oskarżonego do obrony i zgodnie z treścią art. 388 pkt 9 k.p.k. musiało spowodować uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, i to bez potrzeby badania, czy miało ono wpływ na treść zaskarżonego wyroku, stanowi bowiem ono tzw. bezwzględną przesłankę rewizyjną.W tych warunkach rozpoznanie rewizji należało ograniczyć - zgodnie z treścią art. 385 k.p.k. - tylko do tej kwestii bez ustosunkowania się do pozostałych zarzutów, gdyż ich rozpoznanie byłoby przedwczesne.Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki powinien w szerokim zakresie skorzystać z uprawnień wynikających z przepisu art. 391 § 2 k.p.k. i bezpośrednio przeprowadzić te tylko dowody, które miały wpływ na treść wyroku, a poprzestać na ujawnieniu pozostałych dowodów.