I PZP 33/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: E. Berutowicz, J. Knap (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z wniosku Haliny i Telesfora N. przeciwko Wojewódzkiej Usługowej Spółdzielni Pracy w K. o ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 1 lipca 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych"1. Czy w wypadku przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi pracy i ubezpieczeń społecznych na zgodny wniosek stron na podstawie przepisu art. 36 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych sąd, któremu została sprawa przekazana, może uwzględnić zgodny wniosek strony o przekazanie sprawy do rozpoznania z powrotem temu sądowi, który mu sprawę przekazał?2. Czy można uznać za "zgodny" wniosek stron notatkę urzędową sporządzoną przez pracownika sekretariatu, iż "w dniu 1.VI.1977 r. ustaliła telefonicznie, że Wojewódzka Usługowa Spółdzielnia Pracy w K. wyraża zgodę na przekazanie sprawy", skoro notatka urzędowa nie wskazuje, kto w imieniu Spółdzielni wyraził zgodę na przekazanie sprawy oraz czy osoba ta była uprawniona do składania oświadczenia woli w imieniu Spółdzielni?3. W wypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytanie 1 lub 2, czy sąd, który pierwszy przekazał sprawę, jest związany postanowieniem sądu, któremu sprawę przekazał o przekazaniu z powrotem sprawy?"powziął następującą uchwałę:1. Sąd, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania z mocy art. 36 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, nie może na podstawie tego przepisu przekazać jej do rozpoznania innemu sądowi, a w szczególności sądowi przekazującemu. Jednakże postanowienie powzięte z naruszeniem art. 36 cyt. ustawy mimo wadliwości jest wiążące dla sądu, któremu sprawa została ponownie przekazana; 2. Odmawia udzielenia odpowiedzi na pytanie ujęte w pkt 2.Uzasadnienie faktyczneOkręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 10.IX.1975 r. przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie do rozpoznania odwołanie wnioskodawców od orzeczenia Komisji Rozjemczej przy pozwanej Spółdzielni z dnia 26.V.1975 r. Przekazanie nastąpiło z powołaniem, jako podstawy prawnej, art. 36 ustawy z dnia 24.X.1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych i z tym motywem, że odwołujący się mieszka w S. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie w dniu 21.VI.1977 r. wydał postanowienie o przekazaniu sprawy do rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu także na podstawie art. 36 cytowanej ustawy. Sąd ten przyjął, że przemawiają za tym względy celowości i że strony zgłosiły w tej mierze taki właśnie zgodny wniosek.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu w trybie art. 66 § 1 powołanej ustawy postanowieniem z dnia 1.VII.1977 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości zagadnienia prawne ujęte w pytaniu.Uzasadnienie prawnePrzy udzieleniu odpowiedzi sformułowanej w sentencji podjętej uchwały Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Według brzmienia art. 36 zdanie 1 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych "Sąd, na zgodny wniosek stron, może odwołanie przekazać do rozpoznania innemu okręgowemu sądowi pracy i ubezpieczeń społecznych, jeżeli przemawiają za tym względy celowości". Wymagane w zacytowanym przepisie kryterium celowości zakłada, że zgodne z wolą stron przekazanie przyczyni się do przyspieszenia zakończenia sprawy ułatwiając zgromadzenie koniecznego materiału i tym samym szybsze wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia. Zamierzenie to byłoby z reguły nieosiągalne, gdyby sąd, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania w trybie rozważanego przepisu art. 36, władny był wdać się w ocenę zasadności przekazania. Dlatego w zdaniu trzecim przepis ten stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem sądu przekazującego. Związanie sądu ma też zapobiegać dalszemu przekazaniu sprawy z powołaniem się na art. 36 ustawy o o.s.p. i u.s. przez ten sąd innemu sądowi, a w szczególności powzięcia postanowienia o zwróceniu sprawy sądowi przekazującemu, gdy strony zgłaszają w tej mierze zgodne wnioski.Niemniej jednak niedopuszczalne postanowienie wydane z naruszeniem art. 36 cyt. ustawy o ponownym przekazaniu sprawy nie ulega wzruszeniu, jako zapadłe w organie odwoławczym, i nie można także uznać je za niebyłe. Dlatego, chociaż jest wadliwe, posiada moc wiążącą dla sądu, któremu sprawa została ponownie przekazana. Przyjęcie to eliminuje dalszą wędrówkę sprawy z sądu do sądu.Z podanych przyczyn Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w pkt 1 sentencji uchwały. W jej świetle udzielenie osobnej odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 2 postanowienia okazało się bezprzedmiotowe.