Z 21/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk C. Lipski (sprawozdawca), płk S. Wojtczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie skazanego Szymona K., po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 1976 r. zażalenia obrońcy na zarządzenie Szefa Sądu Marynarki Wojennej z dnia 17 listopada 1976 r.,uchylił zarządzenie Szefa Sądu Marynarki Wojennej z dnia 17 listopada 1976 r. o odmowie przyjęcia środka odwoławczego obrońcy.Uzasadnienie faktyczneW sprawie Szymona K., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej z dnia 23 czerwca 1975 r. z art. 188 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.) na karę 2 lat pozbawienia wolności, obrońca złożył wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie skazanego od odbywania reszty nie odcierpianej kary.Sąd Marynarki Wojennej postanowieniem z dnia 4 lipca 1976 r. odmówił udzielenia skazanemu warunkowego zwolnienia, mimo pozytywnej opinii zakładu karnego.Na postanowienie to złożyli zażalenie skazany oraz jego obrońca.Szef Sądu Marynarki Wojennej w dniu 17 listopada 1976 r. wydał zarządzenie o odmowie przyjęcia środka odwoławczego skazanego oraz jego obrońcy, motywując swoje stanowisko tym, że w wydanym przez sąd postanowieniu z dnia 4 listopada 1976 r. zamieszczono pouczenie, iż od decyzji sądu przysługuje zażalenie w terminie zawitym 7 dni, licząc od daty jej ogłoszenia. W związku z tym, że skazany złożył zażalenie na postanowienie sądu dopiero w dniu 13 listopada 1976 r., a obrońca w dniu 15 listopada, a więc po upływie 7 dni od daty ogłoszenia decyzji sądu, przeto ze względu na uchybienie przepisom art. 107 § 1 i art. 410 k.p.k. odmówiono przyjęcia zażalenia skazanego oraz jego obrońcy.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora popierającego zażalenie obrońcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z akt sprawy bezspornie wynika, że skazany, ustanawiając obrońcę, upoważnił go do złożenia wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie skazanego.Sąd Marynarki Wojennej nie powiadomił obrońcy o terminie i miejscu rozpoznania tego wniosku, chociaż powinien był to uczynić. Podstawę do takiego twierdzenia stanowi art. 9 § 1 k.k.w., który brzmi: "W postępowaniu przed sądem skazany może korzystać z pomocy obrońcy, jeżeli go ustanowił w postępowaniu wykonawczym (...)".Nie ulega wątpliwości, że rozpoznanie wniosku o przedterminowe warunkowe zwolnienie z reszty nie odcierpianej i prawomocnie orzeczonej kary należy do postępowania wykonawczego. Wobec tego, że skazany w tym postępowaniu ustanowił obrońcę i w związku z tym miał prawo korzystać z jego pomocy przed sądem, rozpoznającym kwestię warunkowego przedterminowego zwolnienia, należy dojść do wniosku, że nieodzownym następstwem tego stanu rzeczy powinno być zawiadomienie obrońcy o terminie i miejscu posiedzenia sądu w tej sprawie.W przeciwnym bowiem razie gwarantowane w ustawie prawo do korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przed sądem byłoby tylko iluzoryczne, a nie faktyczne. Skoro zaś sąd, nie powiadamiając obrońcy o terminie i miejscu rozpoznania wniosku o warunkowe zwolnienie skazanego, uchybił wymaganiom wynikającym z art. 9 § 1 k.k.w., wskutek czego obrońca nie mógł uczestniczyć w posiedzeniu i z tego względu nie mógł znać zapadłej w tej kwestii decyzji sądu, to termin zawity do złożenia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia sądowego powinien być liczony dla obrońcy nie od daty ogłoszenia decyzji sądu, tj. od dnia 4 listopada 1976 r., lecz od daty doręczenia jej obrońcy, tj. od dnia 8 listopada 1976 r. (...).Powyższe rozważania pozwalają jednocześnie wyrazić pogląd, że w razie niepowiadomienia obrońcy, ustanowionego przez skazanego w postępowaniu wykonawczym, o terminie i miejscu posiedzenia sądu rozpoznającego wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie skazanego z reszty nie odcierpianej kary pozbawienia wolności termin zawity do złożenia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia sądu należy liczyć od daty zawiadomienia obrońcy o tej decyzji.