IV CR 428/77
WyrokIzba Cywilna1977-11-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy premia jubileuszowa, która miała być przyznana w dalekiej przyszłości, może stanowić szkodę mieszczącą się w granicach normalnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. w przypadku czynu niedozwolonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie zasądzenia tzw. premii jubileuszowej, która miała być przyznana w dalekiej przyszłości po wydaniu wyroku uwzględniającego powództwo o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, nie mieści się w granicach normalnego związku przyczynowego. Odszkodowanie przysługuje wyłącznie za szkody, które z danego zdarzenia normalnie wynikają, co wymaga istnienia opartego na zasadach doświadczenia życiowego prawdopodobieństwa uzyskania przyszłej korzyści.Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania za szkodę wyrządzoną wypadkiem samochodowym. W pozwie domagał się podwyższenia renty oraz zasądzenia utraconej premii jubileuszowej i premii eksportowej. Sąd Wojewódzki uwzględnił częściowo żądanie co do podwyższenia renty, a oddalił powództwo w pozostałej części, nie rozważając zagadnienia premii. Powód wniósł rewizję, zarzucając naruszenie art. 321 § 2 k.p.c. w zakresie premii.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, uznając, że żądanie zasądzenia premii jubileuszowej nie mieści się w granicach normalnego związku przyczynowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN K. Olejniczak. Sędziowie SN: K. Piasecki, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Józefa Z. przeciwko: 1) Zjednoczeniu Hutnictwa Żelaza i Stali w K., 2) Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń II Inspektorat w K. o rentę wyrównawczą na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 21 lipca 1977 r.oddaliłrewizję.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 11.XI.1968 r. Sąd Powiatowy przyznał powodowi w związku z odniesionymi urazami w wypadku samochodowym zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wyrównanie utraconych zarobków oraz rentę uzupełniającą po 3.187 zł miesięcznie.W pozwie z dnia 9.IV.1976 r. powód domagał się podwyższenia renty do kwoty 6.100 zł, uzasadniając żądanie wzrostem wynagrodzeń w górnictwie, w którym do wypadku pracował. Jednocześnie w uzasadnieniu pozwu podniósł, iż na skutek wypadku utracił premię eksportową i około 30.000 zł z tytułu premii jubileuszowej.Sąd Wojewódzki uwzględnił częściowo żądanie co do podwyższenia renty i oddalił powództwo w pozostałej części. Z uzasadnienia wyroku nie wynika natomiast, aby w ogóle rozważał zagadnienie premii.W skardze rewizyjnej powód domaga się zmiany lub uchylenia wyroku w części dotyczącej premii, zarzucając naruszenie art. 321 § 2 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Odszkodowanie stosownie do art. 361 § 2 k.c., przysługuje wyłącznie za szkody mieszczące się w granicach normalnego związku przyczynowego. Powołany przepis ma zatem na myśli jedynie takie szkody, które z konkretnego zdarzenia je wywołującego normalnie, a więc zazwyczaj, wynikają. W odniesieniu do utraconych korzyści musi zatem istnieć oparte na zasadach doświadczenia życiowego prawdopodobieństwo ich uzyskania, gdyby nie powstanie zdarzenia wywołującego szkodę. Z reguły więc nie mogą wchodzić w rachubę sytuacje mogące powstać w bardzo odległym czasie i uzależnione od spełnienia wielu szczególnych warunków. Niepodobna bowiem z opartym na zasadach doświadczenia życiowego prawdopodobieństwem przyjąć, że poszkodowany odpowiadałby warunkom, od spełnienia których byłaby uzależniona przyszła korzyść.Kwestie te odnoszą się również do tzw. premii jubileuszowej, jeżeli miała ona zostać przyznana w dalekiej przyszłości. Z istoty tych świadczeń bowiem wynika, że ich uzyskanie uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych warunków, a zwłaszcza od wykonywania pracy w określonym czasie. Niepodobna w świetle reguł dotyczących prawdopodobieństwa przyjąć, że poszkodowany spełniałby te warunki. Odnosi się to zwłaszcza do sytuacji, gdy roszczeń tych dochodzi poszkodowany, co do którego zapadło już orzeczenie przyznające odszkodowanie. Dochodzenie takiego świadczenia podobnie jak domaganie się podwyższenia renty (art. 907 k.c.) nie byłoby uzasadnione.Należy zatem przyjąć, że żądanie zasądzenia tzw. premii jubileuszowej po wydaniu wyroku uwzględniającego powództwo o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym nie mieści się w granicach normalnego związku przyczynowego (art. 361 § 2 k.p.c.).Z tych przyczyn rewizja ulega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UKN 405/00 2001-06-12Czy prawomocne oddalenie powództwa o nagrodę jubileuszową stanowi przeszkodę procesową w rozpoznaniu sprawy o roszczenie odszkodowawcze z tytułu utraty prawa do tej nagrody?
- IV CSK 127/08 2008-07-03Czy zachowanie poszkodowanego, które było warunkiem powstania szkody, może stanowić podstawę do obniżenia odszkodowania na podstawie art. 362 k.c., jeśli nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze szkodą?
- III CSK 333-09/1 2010-10-22Czy wysokość odszkodowania z tytułu utraconych korzyści (lucrum cessans) powinna być ustalana według cen z daty wyrządzenia szkody, czy z daty ustalania odszkodowania, gdy szkoda polega na niewykonaniu umowy zobowiązując…
- II PK 194/11 2012-04-18Czy nagroda jubileuszowa, jednorazowa premia i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy powinny być wliczane do podstawy obliczenia odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, jeśli umowa odwołu…
- III PUNPP 1/21 2021-12-15Czy wytoczenie powództwa o zapłatę nagrody jubileuszowej, w którym powód wskazał całą podstawę faktyczną roszczenia, ale sprecyzował jedynie część kwoty, przerywa bieg przedawnienia roszczenia w pełnej wysokości?
Powołane przepisy
art. 321 § 2 KPCart. 361 § 2 KCart. 907 KCart. 361 § 2 KPCart. 387 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.