I CZ 157/72

PostanowienieIzba Cywilna1973-12-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe doręczenie zarządzenia sądowego osobie dorosłej mieszkającej z adresatem wyłącza możliwość wykazania braku winy adresata w uchybieniu terminu wykonania tego zarządzenia?
Ratio decidendi
Prawidłowość doręczenia zarządzenia sądowego osobie dorosłej mieszkającej z adresatem nie wyłącza możliwości wykazania, że uchybienie terminu wykonania tego zarządzenia nastąpiło bez winy adresata. Brak winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie jest ustawowym warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu. Niewykonanie dowodu z przesłuchania stron w celu wykazania braku winy adresata, gdy powołano się na zaniedbanie dorosłego domownika, stanowi uchybienie procesowe.
Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda wniósł rewizję od wyroku i prosił o przesłanie wezwania do uiszczenia opłaty sądowej bezpośrednio powodowi. Powód nie uiścił opłaty, w związku z czym Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję. Pełnomocnik powoda złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłat, jednak Sąd Wojewódzki go oddalił, uznając, że nie wykazano braku winy powoda. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o oddaleniu wniosku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek powoda o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia opłat od rewizji do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: A. Gola, W. Kuryłowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Romana M. przeciwko Antoniemu i Urszuli małżonkom A. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 2 listopada 1972 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek powoda o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia opłat od rewizji do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy.Uzasadnienie faktycznePełnomocnik powoda, składając rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego, wnosił "o przesłanie wezwania do uiszczenia opłaty sądowej za rewizję bezpośrednio powodowi".Ponieważ powód, wezwany do uiszczenia należnej opłaty, nie wykonał zarządzenia, postanowieniem z dnia 3.X.1972 r. Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję powoda. Postanowienie to - wobec niezaskarżenia go przez stronę powodową - uprawomocniło się. We wniosku z dnia 16.X.1972 r. pełnomocnik powoda wystąpił o "przywrócenie terminu do wniesienia opłat od skargi rewizyjnej".Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, ponieważ nie zostało wykazane by uchybienie terminu nastąpiło bez winy powoda.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawidłowość doręczenia zarządzenia nie wyłącza wykazania, że uchybienie terminu wykonania tego zarządzenia nastąpiło bez winy adresata, w szczególności - także z przyczyn leżących po stronie osób, do których rąk doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisami k.p.c. Dotyczy to także doręczenia dorosłemu domownikowi adresata (art. 138 k.p.c.), jeżeli nie doręczył on pisma adresatowi lub uniemożliwił adresatowi zapoznanie się z treścią pisma. Ustawowym bowiem warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu uchybionego przez stronę jest zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. tylko brak jej winy w niedokonaniu określonej czynności procesowej w terminie.Jeżeli więc powód w celu wykazania braku swej winy powołał dowód z przesłuchania stron co do okoliczności, że córka (do której rąk - jako dorosłego domownika - nastąpiło doręczenie zarządzenia) zaniedbała zawiadomienia go o przyjęciu pisma sądowego, nieprzeprowadzenie powyższego dowodu stanowi procesowe uchybienie, mogące mieć wpływ na wynik sprawy (art. 368 pkt 5 k.p.c.).Z przytoczonych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek powoda przekazać do ponownego rozpoznania, orzekając jak w sentencji (art. 397k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 138 KPCart. 168 § 1 KPCart. 368 pkt 5 KPCart. 397k§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.