VI KZP 3/70

UchwałaIzba Karna1971-01-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżycielowi prywatnemu przysługuje zwrot poniesionych kosztów postępowania w przypadku umorzenia postępowania karnego na podstawie amnestii po wydaniu wyroku skazującego, ale przed jego doręczeniem oskarżonemu?
Ratio decidendi
Oskarżycielowi prywatnemu nie przysługuje zwrot poniesionych kosztów postępowania, jeżeli postępowanie karne zostało umorzone na podstawie amnestii po wydaniu wyroku skazującego, nawet jeśli wyrok nie był jeszcze prawomocny ani doręczony oskarżonemu. Wynika to z art. 2 ust. 1 zdanie 2 ustawy o amnestii, który stanowi, że zwrot kosztów nie następuje, jeżeli w sprawie zapadł wyrok, gdyż zryczałtowana suma pokrywa koszty postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące zwrotu kosztów postępowania oskarżycielowi prywatnemu. Dotyczyło ono sytuacji, w której po wydaniu wyroku skazującego z zasądzeniem kosztów, oskarżony zapowiedział rewizję, a następnie postępowanie karne zostało umorzone na podstawie ustawy o amnestii przed doręczeniem wyroku oskarżonemu. Oskarżony był oskarżony z art. 237 § 1 d.k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: E. Binkiewicz, K. Czajkowski (sprawozdawca), L. Jax (współsprawozdawca),·H. Kempisty, A. Pyszkowski, J. Szamrej.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana M., oskarżonego z art. 237 § 1 d.k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku jako rewizyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 1969 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, przekazanego przez skład zwykły na podstawie art. 30 ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 15 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54) powiększonemu składowi Sądu Najwyższego, a mianowicie:"Czy oskarżycielowi prywatnemu przysługuje zwrot poniesionych przez niego kosztów postępowania, jeżeli po wydaniu wyroku skazującego oskarżonego z zasądzeniem od niego na rzecz oskarżyciela prywatnego poniesionych kosztów postępowania rewizję od tego wyroku zapowiedział oskarżony i po sporządzeniu uzasadnienia wyroku, a przed jego doręczeniem oskarżonemu postępowanie karne zostało umorzone na zasadzie art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. § 16 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) postępowanie w sprawach stosowania amnestii do przestępstw prowadzi się zgodnie z przepisami postępowania karnego, jeżeli przepisy o amnestii nie stanowią inaczej.W sprawach abolicyjnych (art. 1 powołanej ustawy) bądź nie wszczyna się postępowania karnego bądź też umarza się je (art. 2 ust. 1 zdanie 1 tejże ustawy).Przepis art. 2 ust. 1 zdanie 2 ustawy o amnestii nakazuje zwrot oskarżycielowi prywatnemu zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania w razie umorzenia postępowania karnego, chyba że w sprawie zapadł wyrok, chociażby nieprawomocny. Według tego przepisu sąd w zasadzie zwraca oskarżycielowi prywatnemu wpłaconą zgodnie z nakazem art. 544 k.p.k. sumę w razie umorzenia postępowania na podstawie amnestii. Wyjątkowo zwrot ten nie następuje, jeżeli sąd wydał w sprawie wyrok, zryczałtowana bowiem suma pokrywa koszty postępowania sądowego.Artykuł 2 ust. 1 zdanie 2 ustawy o amnestii rozstrzyga więc kwestię kosztów postępowania pomiędzy oskarżycielem prywatnym a Skarbem Państwa. Właściwym przeto w myśl art. 16 ustawy o amnestii przepisem, na podstawie którego można i należy rozstrzygnąć kwestię poruszoną w pytaniu prawnym, jest art. 549 § 1 pkt 1 zdanie 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli umorzono postępowanie karne w sprawach toczących się z oskarżenia prywatnego, oskarżycielowi prywatnemu nie przysługuje zwrot kosztów postępowania.Poza tym należy nadmienić, że art. 2 ust. 2 powołanej ustawy o amnestii nie ma dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii znaczenia, ponieważ dotyczy on prawomocnych orzeczeń zawartych w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 237 § 1art. 390 § 1 KPKart. 30art. 2 § 1art. 1art. 2 ust. 1art. 544 KPKart. 16art. 549 § 1 pkt 1art. 2 ust. 2§ 1§ 16

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.