III KR 306/73

PostanowienieIzba Karna1974-05-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oczywistą omyłkę w obliczeniu terminu zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary pozbawienia wolności można sprostować w trybie art. 92 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oczywistą omyłkę w obliczeniu terminu zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary pozbawienia wolności można sprostować w trybie art. 92 § 1 k.p.k. Wprowadzenie tego przepisu miało na celu uproszczenie i przyśpieszenie postępowania poprzez umożliwienie sądom sprostowania omyłek w formie postanowienia, bez konieczności uciekania się do rewizji nadzwyczajnej. Zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania jest obligatoryjne z mocy prawa, co dodatkowo przemawia za możliwością sprostowania błędu w trybie art. 92 § 1 k.p.k. lub art. 14 k.k.w., zwłaszcza gdy jest to korzystne dla oskarżonego.
Stan faktyczny
W sprawie Jana Zygmunta S. wystąpiła oczywista omyłka w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1973 r. dotycząca zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności. Błąd polegał na błędnym określeniu daty początkowej okresu tymczasowego aresztowania, co nastąpiło wskutek przeoczenia. Sąd Najwyższy rozpatrywał możliwość sprostowania tej omyłki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy sprostował oczywistą omyłkę w wyroku z dnia 10 grudnia 1973 r. poprzez zaliczenie na poczet kary łącznej okresu tymczasowego aresztowania od dnia 25 czerwca 1972 r., a nie od dnia 25 sierpnia 1972 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch (sprawozdawca). Sędziowie: J. Dankowski, A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana Zygmunta S., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k., co do sprostowania oczywistej omyłki w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1973 r. po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił na podstawie art. 92 § 1 k.p.k. sprostować oczywistą omyłkę w wyroku z dnia 10 grudnia 1973 r. w ten sposób, że na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu Janowi Zygmuntowi S. okres tymczasowego aresztowania od dnia 25 czerwca 1972 r., a nie od dnia 25 sierpnia 1972 r.Uzasadnienie faktyczneWiele rozbieżności i trudności przysparzają praktyce sądów sytuacje, gdy bądź wskutek przeoczenia, bądź też z innych przyczyn w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zaliczono w ogóle lub zaliczono nieprawidłowo na poczet kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania.Jeżeli nie budzi wątpliwości kwestia niezaliczenia na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania w ogóle, wobec wprowadzenia do procesu karnego, nie znanego w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, przepisu art. 368 k.p.k., to powstaje wątpliwość, czy na skutek dopuszczenia się nieprawidłowości przy obliczaniu okresu tymczasowego aresztowania - ze względu na ustawowy nakaz obligatoryjnego zaliczania z mocy prawa na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania - błąd ten wynikający z obliczenia terminu można usunąć przez stosowanie art. 92 § 1 k.p.k., czy też w trybie art. 14 k.k.w., czy wreszcie - w takich wypadkach - należy inicjować naprawienie tego błędu w drodze rewizji nadzwyczajnej.W związku z tym zauważyć należy, że wprowadzenie do art. 92 k.p.k. (art. 46 k.p.k. z 1928 r.) pojęcia oczywistej omyłki w obliczaniu terminów ma na celu uproszczenie i przyśpieszenie postępowania przez umożliwienie sądom w formie postanowienia - bez uciekania się do rewizji nadzwyczajnej - sprostowania w postępowaniu sądowym omyłki w obliczeniu terminu także co do tymczasowego aresztowania, gdy w szczególności początek tego terminu określono na skutek przeoczenia niezgodnie z rzeczywistością na niekorzyść oskarżonego (...).Mając ponadto na względzie fakt, że zaliczenie na poczet kary pozbawienia wolności całego okresu tymczasowego aresztowania jest w obecnym stanie prawnym obligatoryjne i podlega zaliczeniu z mocy samego prawa (art. 83 § 1 k.k.), to i w tych warunkach nie ma uzasadnionej potrzeby uruchamiania instytucji rewizji nadzwyczajnej, natomiast załatwienie tej kwestii może nastąpić - jak to wyżej powiedziano - w trybie art. 92 k.p.k. lub też art. 14 k.k.w., zwłaszcza gdy dokonane sprostowanie jest korzystne dla oskarżonego.Na zakończenie zauważyć jedynie wypada, że w sprawie niniejszej nastąpiło oczywiste przeoczenie. Obie bowiem daty (dzień 25 czerwca i dzień 25 sierpnia) zamieszczone są w tym postanowieniu, błąd zaś dotyczył tylko tego, że przeoczono, iż dniem faktycznego zatrzymania oskarżonego Jana S. była data 25 czerwca 1972 r., natomiast data 25 sierpnia 1972 r. związana była z czynnościami procesowymi, o których mowa w art. 211 § 2 k.p.k.Z tych wszystkich powodów należało postanowić jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 138 § 1 KKart. 92 § 1 KPKart. 368 KPKart. 14 KKart. 92 KPKart. 46 KPKart. 83 § 1 KKart. 211 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.