II CZ 255/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Suchecki (spr.).Sędziowie SN: H. Ciepła, T. Wiśniewski.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 1991 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Krajowej Państwowej Komunikacji Samochodowej Oddział w K. przeciwko Przedsiębiorstwu "E." w P. na skutek zażalenia powoda na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 1990 r. postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 3.466.673 zł, ograniczając w toku procesu żądanie do 2.829.893 zł. Sąd Wojewódzki tak ograniczone żądanie uwzględnił, w pozostałej części postępowanie w sprawie umorzył, a koszty procesu stosunkowo między stronami rozdzielił, zasądzając z tego tytułu na rzecz powoda 345.163 zł. Sąd ten ustalił wysokość kosztów obu stron na kwotę 457.204 zł, w skład której wchodzi uiszczona przez powoda opłata wpisu od pozwu 416.000 zł, należności z tytułu zastępstwa procesowego przez radców prawnych powoda i pozwanego w łącznej wysokości 40.000 zł i opłaty skarbowe od obu pełnomocnictw wynoszące 1.200 zł. Przyjmując, że roszczenia powoda uwzględnione zostały w 4/5 częściach, Sąd Wojewódzki w tej samej części uwzględnił związane z nimi koszty procesu, obliczając je na kwotę zasądzoną jak wyżej i wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 100, art. 98 i art. 99 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 1989 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed organami wymiaru sprawiedliwości (Dz. U. Nr 57, poz. 343).Zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego postanowienie o kosztach procesu powód zaskarżył zażaleniem z wnioskiem o jego zmianę i zasądzenie z tego tytułu dalszych 7.640 zł. Skarżący nie kwestionuje przyjętej przez Sąd zasady podziału w stosunku 1/5 do 4/5, jak również kwoty 20.000 zł, uznanej jako należne mu koszty zastępstwa procesowego, przedstawia jednak własne obliczenie, z którego wynika, iż koszty zastępstwa przyznano w wysokości tylko 12.360 zł, czyli niższej od minimalnej, przewidzianej cytowanym przepisem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 1989 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przedstawione w uzasadnieniu zażalenia obliczenie nie uwzględnia, że stosunkowy podział kosztów procesu (art. 100 k.p.c.) dotyczy ich całości, co oznacza przyjęcie za podstawę obliczeń sumy należności obu stron, ustalonej stosownie do zasad z art. 98 § 2 i 3 k.p.c. (oraz art. 99 k.p.c. w wypadkach tam wskazanych). Sumę tę dzieli się proporcjonalnie do stosunku, w jakim strony utrzymały się ze swymi roszczeniami lub obroną, otrzymując w wyniku kwoty, stanowiące ich udziały w całości kosztów. Jeżeli poniesione przez stronę koszty przewyższają obciążający ją udział, zasądzeniu na jej rzecz podlega różnica.W sprawie niniejszej suma kosztów procesu obu stron wynosiła - jak wyżej wskazano - 457.204 zł. Powód z roszczeniem swym utrzymał się w 4/5 częściach, obrona pozwanego była skuteczna w zakresie 1/5 dochodzonej kwoty. Stosownie więc do przedstawionej zasady powoda obciąża 1/5 całości kosztów, czyli 91.441 zł, pozwanego 4/5, czyli 365.763 zł.Powód uiścił opłatę wpisu - 416.000 zł, a z tytułu zastępstwa procesowego, przewidzianego w art. 99 k.p.c., przyznano mu - łącznie ze zwrotem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 20.600 zł. Jeżeli obciążają go koszty procesu w zakresie 91.441 zł, a poniósł je w sposób wskazany wyżej w wysokości 436.604 zł, zasądzeniu na jego rzecz podlega różnica tych kwot, czyli 345.163 zł.Ten sam wynik uzyskuje się obliczając należność według kwot obciążających pozwanego i przyznanych mu za zastępstwo w procesie (365.763 zł - 20.600 zł = 345.163 zł).Powyższy, prawidłowy sposób obliczania należności z tytułu kosztów procesu, dzielonych stosunkowo stosownie do normy art. 100 k.p.c., przedstawiony już został w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1963 r., sygn. akt. III CR 191/62 (OSN 1/1964, poz. 16; OSPiKA 12/1964, poz. 244).Sąd Wojewódzki więc - stosując ten sposób i uzyskując prawidłowy wynik obliczenia - orzekł zgodnie z przepisem art. 100 k.p.c. w jego przyjętej w orzecznictwie wykładni, stąd zażalenie z mocy art. 394 § 1 pkt. 9, art. 397 i - odpowiednio - art. 387 k.p.c. ulega oddaleniu, jak orzeczono w sentencji.