III ARN 4/90

WyrokIzba Cywilna1990-04-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy powołanie się na darowiznę jako źródło przychodu, dokonane po upływie terminu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego od pierwszego powstania obowiązku podatkowego, może skutkować ponownym powstaniem obowiązku podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie się na darowiznę jako źródło przychodu, nawet jeśli nastąpiło po upływie terminu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego od pierwotnego obowiązku podatkowego, skutkuje ponownym powstaniem obowiązku podatkowego. Konstrukcja prawna opiera się na zdarzeniu następującym w okresie obowiązywania ustawy (powołanie się na darowiznę), a nie na zdarzeniu wcześniejszym (dokonanie darowizny).
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego decyzji Izby Skarbowej w sprawie wymiaru podatku od darowizny dokonanej w 1977 r. Spór dotyczył przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście późniejszego powołania się na tę darowiznę jako źródło przychodu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie wymiaru podatku od darowizny dokonanej w 1977 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 8 marca 1989 r. SA/Ka 1150/88oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktycznePowoduje to bezskuteczność zarzutu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego, w stosunku do darowizn dokonanych także wcześniej niż pięć lat wstecz od daty powołania się na nabycie w tej drodze, jako źródło przychodu, przed organem podatkowym.W związku bowiem z tym powołaniem powstaje ponownie obowiązek podatkowy /dotyczący jednak tylko tego podatnika, który powołuje się na darowiznę/, nawet jeżeli w zakresie obowiązku powstałego z chwilą dokonania darowizny, zobowiązania podatkowego nie można już ustalić, na skutek upływu okresu przedawnienia.Powyższa konstrukcja prawna nie stanowi o wstecznej mocy ustawy, bowiem za zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego przyjmuje się zdarzenie następujące w okresie jej obowiązywania /to jest powołania się na darowiznę/, a nie zdarzenie wcześniejsze /to jest dokonanie darowizny/.W świetle powyższych rozważań nie można podzielić poglądu wyrażonego w rewizji nadzwyczajnej, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy dotyczy także tych darowizn które zostały dokonane przed wejściem w życie tej ustawy, lecz nie tych, których ujawnienie przez powołanie się na darowiznę nastąpiło po upływie okresu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego od pierwszego powstania obowiązku podatkowego.Poczucie stabilności prawnej obywatela nie może być przesłanką odstąpienia od stosowania prawa podatkowego, skoro cała wyżej analizowana konstrukcja norm właśnie zmierza do eliminacji prostego sposobu unikania opodatkowania bądź przez ukrywanie darowizn, bądź przez powoływanie się na "dawną" darowiznę w celu uniknięcia opodatkowania innego rodzaju.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.