III SW 28/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Masewicz (spr.).Sędziowie SN: J. Borkowski, J. Iwulski.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 1990 r. na posiedzeniu niejawnym protestu wyborczego Elżbiety Z.,postanawia protest odrzucić.Uzasadnienie faktyczneElżbieta Z. w piśmie, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 12 listopada 1990 r. wnosi o rozpoznanie jej protestu przeciwko zarejestrowaniu w charakterze kandydata na Prezydenta RP Stanisława T. Wnioskodawczyni informuje, że protest ten skierowała w dniu 31 października 1990 r. do Państwowej Komisji Wyborczej, lecz protest ten - jak poinformowano ją telefonicznie - nie został uwzględniony.Protest przytacza jeden zarzut, iż kandydat na Prezydenta RP Stanisław T. utracił obywatelstwo polskie, a zatem nie spełnia warunków ustalonych w Konstytucji RP dla osób ubiegających się o urząd Prezydenta RP (por. art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - Dz. U. Nr 67, poz. 397). W uzasadnieniu tego zarzutu podaje, że prawo polskie nie dopuszcza możliwości podwójnego obywatelstwa i stanowi, że nabycie obywatelstwa obcego państwa pociąga za sobą utratę obywatelstwa polskiego, z wyjątkiem wypadków, w których prawo państw obcych uznaje za swych obywateli także i obywateli polskich, jednakże bez jakiegokolwiek aktu woli z ich strony, a nawet bez ich wiedzy. Protest wyborczy przytacza własną wykładnię przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49) i powołuje się na wykładnię Sądu Najwyższego (uchwała SN z dnia 22 marca 1989 r., III UZP 9/89, OSNCP z 1990 r., nr 6, poz. 79).Protest wyborczy Elżbiety Z. podlega odrzuceniu z uwagi na oczywisty brak uprawnień do kwestionowania ważności uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie zarejestrowania jako kandydata na Prezydenta RP Stanisława T. W tej fazie kampanii wyborczej, w której następuje zgłaszanie kandydatów na Prezydenta, czynnie legitymowanym do kwestionowania ważności stanowiska Państwowej Komisji Wyborczej jest wyłącznie pełnomocnik kandydata. Wykładnia uznająca legitymację czynną każdego z wyborców, a powołująca się na zasady wnioskowania wynikające z reguły a maiori ad maius i porównanie celów, które mają urzeczywistnić przepisy art. 42 ust. 3 i 72 ust. 2 ustawy z dnia 27 września 1990 r. - jest nie do przyjęcia. Wniosek taki wynikający bezpośrednio z gramatycznej wykładni art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 27 września 1990 r. ma dodatkowe uzasadnienie. Nadzór Sądu Najwyższego nad decyzjami Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie rejestracji kandydatów na Prezydenta ustanowiony został w interesie tych kandydatów, w wypadku nieuzasadnionej odmowy zarejestrowania pomimo spełnienia warunków określonych w ustawie. Wyborcy swój stosunek do nieuzasadnionego - ich zdaniem - zarejestrowania kandydata na Prezydenta wyrażają w akcie głosowania. Uznanie dodatkowo ich uprawnienia do kwestionowania rejestracji kandydatów w sformalizowanym trybie ustanowionym w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 27 września 1990 r. uniemożliwiałoby zachowanie terminów ustanowionych dla zgłaszania kandydatów na urząd Prezydenta oraz skomplikowałoby znacznie tę fazę kampanii wyborczej. Przesłanki wykładni celowościowej wykluczają zatem możliwość uznania prawa wyborcy do kwestionowania uchwały Państwowej Komisji Wyborczej o zarejestrowaniu kandydata, tym bardziej, że przepisy ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta RP jako ustawy szczególnej nie podlegają wykładni rozszerzającej.Przedstawiona tu wykładnia nie oznacza ograniczenia uprawnień wyborców zagwarantowanych przepisami ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta. Protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta (art. 72 ust. 1 i 2 cyt. ustawy) może być uzasadniony zarzutami naruszenia przepisów ustawy wyborczej odnoszącymi się m.in. do decyzji i czynności Państwowej Komisji Wyborczej we wszystkich fazach jej działalności. Protest ten będzie dopuszczalny jednak tylko wówczas, gdy kandydat, którego zarejestrowanie według oceny podmiotu zgłaszającego protest było swego czasu nieuzasadnione, na podstawie wyników wyborów podanych do publicznej wiadomości uzyskał taką liczbę głosów, która daje mu prawo do objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.Kierując się tymi przesłankami, Sąd Najwyższy na podstawie art. 372 k.p.c. w związku z art. 42 ust. 3 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, protest Elżbiety Z. odrzucił jako niedopuszczalny środek zaskarżenia uchwał Państwowej Komisji Wyborczej.