II KZ 202/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Ziemba (sprawozdawca). Sędziowie: dr J. Bratoszewski, M. Regent-Lechowicz. Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda K., skazanego z art. 208 i 210 § 1 k.k., po rozpoznaniu jego zażalenia na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1974 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie Sądu Powiatowego w Jeleniej Górze, i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił u t r z y m a ć w mocy zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneSkazany Ryszard K., działający przez swego obrońcę, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Powiatowego w Jeleniej Górze, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 26 września 1972 r.W wymienionej sprawie przedmiotem postępowania było wydanie wyroku łącznego wobec wcześniejszego skazania Ryszarda K. prawomocnymi wyrokami Sądu Powiatowego w Jeleniej Górze z dnia 1 kwietnia 1971 r. i z dnia 22 czerwca 1971 r. na kary pozbawienia wolności i grzywny.Wyrokiem łącznym z dnia 11 maja 1972 r. Sąd Powiatowy wymierzył Ryszardowi K. karę łączną 7 lat pozbawienia wolności i 4.000 zł grzywny.W rewizji od powyższego wyroku skazany wnosił o złagodzenie kary łącznej, jednakże Sąd Wojewódzki we Wrocławiu utrzymał wyrok Sądu Powiatowego w mocy.We wniosku o wznowienie postępowania skazany postuluje uchylenie wymienionego na wstępie wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 26 września 1972 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym z tego względu, że w postępowaniu przed tym sądem skazany nie był zastępowany przez obrońcę, choć w obu wymienionych sprawach Sądu Powiatowego w Jeleniej Górze był badany przez biegłych lekarzy psychiatrów, co świadczy o tym, że istniała wątpliwość co do poczytalności tego skazanego.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 sierpnia 1974 r. oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że w sprawie o wydanie wyroku łącznego udział obrońcy w postępowaniu uregulowany jest przepisem art. 507 § 3 k.p.k., który w tej sprawie nie został naruszony; obrońca bowiem w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uczestniczył, a na rozprawę rewizyjną nie stawił się, mimo prawidłowego powiadomienia go o jej terminie, nie było więc przeszkód w rozpoznaniu rewizji, zwłaszcza że nie zachodziła wątpliwość co do poczytalności skazanego.W zażaleniu na to postanowienie obrońca zarzuca obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 70 § 1 pkt 2 w związku z art. 400 § 1 k.p.k., wskutek przyjęcia, że w stosunku do skazanego nie istniał obowiązek obrony w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał zażalenie za nietrafne.Wprawdzie w wymienionych wyżej sprawach Sąd Powiatowy w Jeleniej Górze zasięgał opinii biegłych lekarzy psychiatrów o stanie zdrowia psychicznego Ryszarda K., jednakże opinie te wyłączyły u niego chorobę umysłową, niedorozwój psychiczny lub inne zakłócenie czynności psychicznych, które znosiłoby lub w stopniu znacznym ograniczało jego zdolność rozumienia znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem, w związku z czym problem ewentualnych wątpliwości co do jego poczytalności został w tych sprawach ostatecznie rozstrzygnięty.Obowiązkowy - w myśl przepisów art. 70 § 1 pkt 2 k.p.k. - udział obrońcy w rozprawie nawet wówczas, gdy biegli orzekli, że oskarżony jest w pełni sprawny psychicznie (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1970 r. - VI KZP 23/69, OSNKW 1970, z. 2-3, poz. 15), ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania i nie rozciąga się na postępowanie o wydanie wyroku łącznego, będące toczącym się po uprawomocnieniu się orzeczenia postępowaniem odrębnym (dział II kodeksu postępowania karnego), którego swoistość polega na tym, że ogranicza się ono do kwestii wymiaru kary, nie dotykając problemu winy, a więc i problemu poczytalności skazanego, rozstrzygniętych już w postępowaniu czy w postępowaniach zakończonych prawomocnymi orzeczeniami.Z uzasadnienia cytowanej uchwały Sądu Najwyższego wynika wyraźnie, że prawomocne rozstrzygnięcie kończące postępowanie zamyka ostatecznie kwestię "wątpliwości co do poczytalności oskarżonego", nie może zaś budzić zastrzeżeń, że takim prawomocnym rozstrzygnięciem kończącym postępowanie nie jest w tym zakresie wyrok łączny, lecz wyrok lub wyroki zapadłe w postępowaniu zwyczajnym albo szczególnym, w danym wypadku w sprawach II Kp 54/71 i II Kp 1591/70 Sądu Powiatowego w Jeleniej Górze.Z tych względów należało zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.