III PZP 34/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska, T. Szymanek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Spółdzielni Pracy Usług Fryzjerskich, Kosmetycznych i Fotograficznych "Zorza" w P. przeciwko Wandzie K., Olgierdowi K., Elżbiecie K., Stefanii O. i Zofii L. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Opolu postanowieniem z dnia 29 marca 1974 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 § 1 k.p.c.:"Czy i w jakim zakresie wiąże sąd decyzja organu administracyjnego co do faktów, które były podstawą wydania decyzji zmieniającej wymiar podatku, gdyby z postępowania dowodowego w sprawie o wyrównanie szkody wynikało, że decyzja ta była oparta na błędnej podstawie faktycznej?",udzielił następującej odpowiedzi:W procesie przeciwko pracownikowi o wyrównanie szkody, jaką poniósł zakład pracy na skutek zapłacenia podwyższonego podatku (bez ulg), sąd nie jest władny oceniać zasadności decyzji organu finansowego w przedmiocie zwiększonego wymiaru podatku. Zasada ta nie pozbawia pracownika możliwości wykazania, że nie ponosi on odpowiedzialności za wymienioną szkodę w całości lub w części. Uzasadnienie faktycznePowódka domaga się zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 24.417 zł z odsetkami i kosztami procesu.Pozwani zawarli z powódką umowę o pracę w charakterze fotografów. Pracowali oni w zakładzie fotograficznym powódki w O., prowadząc ten zakład na zasadzie zryczałtowanego rozrachunku. Kierownikiem zakładu była pozwana Wanda K.W wyniku kontroli przeprowadzonej przez organy finansowe stwierdzono, że zakład w roku 1971 zatrudniał wbrew wiedzy i woli powódki o jednego pracownika więcej, niż to wynikało z umowy zawartej przez strony i ze zgłoszenia do Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w O. W czasie tej kontroli stwierdzono ponadto, że zakład rozwijał działalność poza terenem województwa, co było sprzeczne z § 2 statutu Spółdzielni. Z tych przyczyn Wydział Finansowy Urzędu Miejskiego w O. cofnął zgodę na zryczałtowane opodatkowanie obrotów, dochodów, a także wynagrodzeń osiąganych w zakładzie prowadzonym przez pozwanych za rok 1971.Podatek obrotowy, dochodowy i od wynagrodzeń ustalony został dla zakładu fotograficznego na zasadach ogólnych. Powódka zapłaciła z tytułu tych podatków kwotę 38.480 zł i dochodzi od pozwanych reszty nie wyrównanej przez nich szkody.Sąd Powiatowy wyrokiem z dnia 28.XII.1973 r. oddalił powództwo, ustalając, że pozwani przed dniem 20.III.1971 r. nie wiedzieli o zakazie świadczenia usług poza terenem województwa oraz że drugi zarzut - zatrudnienia w zakładzie bez umowy Bogdana K. - nie został udowodniony.Wyrok ten powódka zaskarżyła rewizją.Przy rozpoznawaniu rewizji przez Sąd Wojewódzki w Opolu powstało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, przytoczone w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jest niewątpliwe, że stosunek prawnopodatkowy między Państwem a osobą opodatkowaną nie należy do sfery prawa cywilnego oraz że uprawnienia i obowiązki stron określone przepisami prawa podatkowego nie mają charakteru cywilnoprawnego. Rozstrzyganie o istnieniu obowiązku podatkowego i o jego wysokości należy do wyłącznej kompetencji organów administracji państwowej. Decyzja w tej materii ma charakter konstytutywny i jeżeli została wydana w granicach ustawowych kompetencji tego organu, a w tym przedmiocie pozwani nie zgłaszają żadnych zarzutów, to sąd nie może badać jej merytorycznej słuszności. Badanie słuszności decyzji rozstrzygającej o istnieniu obowiązku podatkowego i o jego wysokości odbywa się tylko w trybie i na zasadach określonych w dekrecie z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (jedn. tekst: Dz. U. z 1963 r. Nr 11, poz. 60).W powyższym trybie powódce, jako płatnikowi podatku obrotowego, dochodowego i od wynagrodzeń, nie udało się podważyć decyzji w sprawie wysokości należności podatkowych za okres od 10.I do 31.XII.1971 r.Z mocy tej decyzji powódka stała się dłużnikiem podatkowym Skarbu Państwa i skoro zobowiązanie to uregulowała, a zgodnie z treścią wiążącej strony umowy obowiązek uiszczenia podatku obciążał pozwanych, to w mieniu powódki powstała szkoda, którą powinni wyrównać pozwani.W procesie o wyrównanie szkody pozwani nie są pozbawieni możliwości wykazania, że nie ponoszą odpowiedzialności za wymienioną szkodę w całości lub w części.Przytoczone wywody uzasadniają udzielenie na postawione pytanie odpowiedzi zawartej w uchwale.