VI KZP 29/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański. Sędziowie: R. Kryże, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy sprawie Fryderyka L., oskarżonego z art. 48 § 1 w związku z art. 70 § 2, art. 48 § 3 i art. 50 § 1 u.k.s., oraz Milana K., oskarżonego z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 48 § 1 i art. 70 § 2 u.k.s., art. 48 § 3 i art. 54 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Katowicach w trybie art. 390 § 1 k.p.k. postanowieniem z dnia 5 lipca 1974 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy czynności dochodzeniowe podjęte przez organy Wojsk Ochrony Pogranicza w sprawie o przestępstwo inne niż wymienione w art. 174 § 2 pkt 1 w związku z art. 175 § 1 pkt 3 u.k.s. są ważne i czy sporządzone przez te organy protokoły przesłuchania świadków i oskarżonych mogą być ujawnione na rozprawie głównej w trybie art. 337 k.p.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 175 § 1 pkt 3 u.k.s. uprawnia organy Wojsk Ochrony Pogranicza do prowadzenia dochodzenia w sprawach o ujawnione przez te organy przestępstwa i wykroczenia skarbowe wymienione w art. 174 § 2 pkt 1 u.k.s., tj. o przestępstwa i wykroczenia skarbowe określone w art. 52, 54-57, 74-81 u.k.s.W odniesieniu do przestępstw innych niż skarbowe, co do których prowadzenie śledztwa - zastrzeżone dla prokuratora - nie jest obowiązkowe, dochodzenie przeprowadzają organy MO z własnej inicjatywy lub na polecenie prokuratora (art. 265 § 1 k.p.k.). Jednakże w wypadkach nie cierpiących zwłoki organy MO mogą w każdej sprawie, nawet choćby przeprowadzenie śledztwa było obowiązkowe, przeprowadzić dochodzenie w niezbędnym zakresie; uprawnia ich bowiem do tego przepis art. 267 k.p.k. Niezależnie od tego prokurator może na podstawie art. 264 § 2 k.p.k. powierzyć organom MO zarówno przeprowadzenie śledztwa w całości lub w określonym zakresie, jak i dokonanie poszczególnych czynności śledczych. Powierzenie to - skoro ustawa tego nie rozróżnia - może dotyczyć zarówno spraw o przestępstwa, co do których wyłącznie prowadzi się tylko śledztwo (art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.k.), do prowadzenia którego organy MO nie mają uprawnień na innej podstawie, jak i spraw o przestępstwa objęte postępowaniem przygotowawczym w postaci dochodzenia, a wyjątkowo tylko ze względu na wagę lub zawiłość sprawy - w postaci śledztwa (art. 262 § 2 k.p.k.).Obydwa wymienione wyżej przepisy - art. 264 i 267 k.p.k. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym przestępstw skarbowych (art. 173 u.k.s.).Oznacza to, że organy Wojsk Ochrony Pogranicza są również uprawnione do prowadzenia dochodzenia w niezbędnym zakresie w każdej sprawie, a więc o każde przestępstwo i wykroczenie skarbowe ujawnione przez siebie, a nie tylko o przestępstwa i wykroczenia skarbowe wymienione w art. 174 § 2 pkt 1 u.k.s.Podobnie też jak w wypadku organów MO - prokurator wszczynając śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe (art. 176 § 3 u.k.s.), co do którego organy Wojsk Ochrony Pogranicza nie są uprawnione prowadzić dochodzenie, może - stosując odpowiednio art. 264 k.p.k. - powierzyć im prowadzenie śledztwa o to przestępstwo.Należy więc przyjąć, że protokoły przesłuchania świadków i oskarżonych, sporządzone prawidłowo przez organy Wojsk Ochrony Pogranicza w toku dochodzenia prowadzonego w trybie art. 267 k.p.k. w związku z art. 173 u.k.s., a następnie w toku śledztwa powierzonego im na podstawie art. 264 § 2 k.p.k. w związku z art. 173 u.k.s., w sprawie o ujawnione przez te organy przestępstwa skarbowe inne niż wymienione w art. 175 § 1 pkt 3 w związku z art. 174 § 2 pkt 1 u.k.s. mogą być odczytane na rozprawie głównej w trybie art. 334, 337 lub 338 k.p.k., jako sporządzone przez organ uprawniony.