II CR 175/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: K. Piasecki, W. Kuryłowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Bronisławy M. przeciwko Skarbowi Państwa (Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w Ł.) o odszkodowanie, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 22 lutego 1971 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i powództwo to oddalił; uchylił orzeczenie o opłatach sądowych (pkt 4 sentencji); nie obciążył powódki kosztami procesu.Uzasadnienie faktycznePowódka, przebywając w dn. 16.VIII.1968 r. w komunalnym lesie m. Ł. (na niedzielnym odpoczynku), została skaleczona przez spłoszoną sarnę, która przeskakując w biegu przez powódkę, uderzyła ją kopytem w okolicę oka prawego, co w następstwie spowodowało jego usunięcie. W związku z tym (przy uwzględnieniu ponadto wady wrodzonej oka lewego) powódka, z zawodu szwaczka, została uznana za inwalidę III grupy i pobiera rentę w wysokości po 1.020 zł miesięcznie.W pozwie z dnia 23.X.1968 r. powódka wystąpiła o zasądzenie od pozwanego, w którego zarządzie pozostaje las, gdzie miał miejsce wypadek: a) tytułem zadośćuczynienia za krzywdę - kwoty 30.000 zł, b) tytułem zwrotu utraconych zarobków (miesięcznie 2.212 zł 90 gr netto) za okres niezdolności do pracy do 16.XII.1968 r., po zaliczeniu pobranych zasiłków chorobowych - kwoty 5.400 zł oraz c) od tej daty - renty uzupełniającej po 1.300 zł miesięcznie z odsetkami i kosztami procesu. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, zmniejszając kwotę pod pkt b do wysokości 4.373 zł 75 gr, rentę zaś do kwoty po 731,30 zł do dnia 14.XII.1969 r., a od tej daty po 687,30 zł miesięcznie. W pozostałej części powództwo zostało oddalone. Według dokonanych ustaleń pozwany odpowiada za szkodę, dopuszczając do tego, by "w lesie miejskim, ogromnie popularnym i odwiedzanym codziennie, a w szczególności w dnie wypoczynku, przez rzesze ludności miejskiej przebywały stale dzikie zwierzęta w stanie wolnym i aby zwierzęta te nie zostały odizolowane od uczęszczanych rejonów lasu choćby ogrodzeniem", zwłaszcza wobec braku tablic informujących o przebywaniu tych zwierząt w lesie (art. 417 k.c.). Powódka (ur. w 1922 r.) nie może pracować w wyuczonym zawodzie, może jednak, jako częściowo zdolna do pracy, zarobić 500 zł miesięcznie, wykonując prace - według opinii biegłego lekarza - dostępne dla niej, co uzasadnia odpowiednie obniżenie należnej renty odszkodowawczej. Zasądzona tytułem zadośćuczynienia kwota uznana została za stosowną.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanego, opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego, w szczególności przez przyjęcie, że miały miejsce zawinione przez funkcjonariuszy skarżącego i pozostające w związku ze szkodą określone zaniedbania w sprawowaniu zarządu lasem (art. 368 pkt 1 k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wypadek miał miejsce w lesie i został spowodowany przez przebiegającą sarnę. Okoliczność, że las pozostawał w zarządzie miejskich organów gospodarki komunalnej (las komunalny) oraz że organy te określały sposób korzystania z lasu, nie pozbawiły go jego właściwego charakteru i nie uczyniły z niego miejskiego parku (przeznaczonego wyłącznie na potrzeby rekreacyjne mieszkańców miasta). Stąd też przebywanie w lesie zwierząt pozostających na wolności, dla których las jest środowiskiem naturalnym, nie może doznawać żadnych przeszkód i ograniczeń. O fakcie zaś przebywania zwierząt w lesie pozwany - wprawdzie pośrednio tylko - poinformował użytkowników lasu, umieszczając tablice z zakazem płoszenia zwierząt (por. zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24.IV.1965 r. w sprawie zasad stosowania mandatów karnych przez organy administracji lasów komunalnych - M.P. Nr 22, poz. 104).W tej sytuacji na organach pozwanego nie spoczywały żadne dalej idące obowiązki w zakresie bezpieczeństwa osób przebywających w lesie, a w szczególności obowiązek uniemożliwienia zwierzętom leśnym dostępu do określonych części lasu (bliżej miast położonych).Za szkodę więc, jakiej doznała powódka, pozwany nie odpowiada, brak bowiem podstaw do przypisania jego funkcjonariuszom jakiejkolwiek winy za spowodowanie danego wypadku (por. art. 417 k.c.). Brak również podstaw do zastosowania w okolicznościach konkretnego wypadku przepisu art. 419 k.c.Z tych względów należało zmienić zaskarżony wyrok i powództwo oddalić.