II KZ 176/73

PostanowienieIzba Karna1973-01-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniu o fałszywych zeznaniach świadka, powinien zostać uwzględniony, jeśli nie ustalono prawomocnym orzeczeniem popełnienia przestępstwa przez świadka lub inne osoby, a postępowanie dowodowe w celu ustalenia tych faktów nie zostało przeprowadzone w odrębnym procesie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie o wznowienie postępowania nie może zastępować postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy w związku z postępowaniem pierwotnym dopuszczono się przestępstwa. Wznowienie postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga, aby przestępstwo zostało ustalone prawomocnym orzeczeniem, chyba że takie orzeczenie nie może zapaść z przyczyn wskazanych w przepisach. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka w postępowaniu o wznowienie, mającego na celu ustalenie fałszywości jego zeznań złożonych w postępowaniu pierwotnym, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego Jana M., skazanego za przestępstwo z art. 156 § 1 k.k., złożył wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że wyrok oparto na fałszywych zeznaniach świadka Bogumiły N., która miała zostać nakłoniona do ich złożenia przez pokrzywdzonego. Sąd Wojewódzki przeprowadził dowód z zeznań świadka, ale uznał je za niewiarygodne i oddalił wniosek. Obrońca zaskarżył to postanowienie, zarzucając błędną ocenę wiarygodności zeznań.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego o nieuwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania, zaliczając koszty postępowania na rachunek Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr A. Kafarski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Żurawski, M. Krydus.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana M., skazanego z art. 156 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 1973 r.postanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy, zaliczając koszty postępowania na rachunek Skarbu Państwa.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 16 listopada 1972 r., utrzymanym w mocy przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu (wyrok z dnia 29 stycznia 1973 r.), oskarżony Jan M. został uznany za winnego tego, że dnia 23 kwietnia 1972 r. w R. pobił Józefa W., powodując u niego wylew krwawy w okolicy podoczodołowej prawej oraz ubytek śluzówki języka, a także obrzęk w okolicy części kostnej nosa i złamanie kości nosowej, które to obrażenia były inne niż określone w art. 155 k.k. i spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni. Za ten czyn, zakwalifikowany z art. 156 § 1 k.k., oskarżony został skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 3 lat. Ponadto na podstawie art. 75 § 2 pkt 4 k.k. oskarżony został zobowiązany do wpłacenia kwoty 3.000 zł na rzecz PCK - Oddział Powiatowy w Z. w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku.W sprawie tej wniosek o wznowienie postępowania złożył obrońca skazanego.Wnioskodawca twierdzi, że wydany w sprawie wyrok został oparty na obciążających skazanego zeznaniach świadka Bogumiły N., lecz zeznania te były fałszywe, gdyż Bogumiła N. została nakłoniona do złożenia tego rodzaju zeznań przez pokrzywdzonego Józefa W. Na poparcie tego twierdzenia obrońca skazanego przedstawił pisemne oświadczenie świadka Bogumiły N.Sąd Wojewódzki w postępowaniu o wznowienie przeprowadził dowód z zeznań świadka Bogumiły N., która potwierdziła treść swego oświadczenia pisemnego.Po przeprowadzeniu tego dowodu Sąd Wojewódzki wniosku o wznowienie postępowania nie uwzględnił, uznając zeznania świadka Bogumiły N. złożone w tym postępowaniu za niewiarygodne.Postanowienie to zaskarżył obrońca skazanego, zarzucając błędną ocenę wiarygodności zeznań świadka Bogumiły N. złożonych w postępowaniu o wznowienie.W konkluzji zażalenie domaga się zmiany zaskarżonego postanowienia i wznowienia postępowania. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Przepis art. 474 § 1 pkt 1 k.p.k. przewiduje, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.Z zestawienia treści wniosku o wznowienie postępowania złożonego w sprawie niniejszej z treścią przedstawionego wyżej przepisu wynika, że wznowienie postępowania w sprawie niniejszej mogłoby nastąpić na podstawie tego przepisu. Wznowienie ze względu na treść art. 475 § 1 k.p.k. może nastąpić jedynie wtedy, gdy przestępstwo, o którym mowa w art. 474 § 1 k.p.k., jest ustalone prawomocnym orzeczeniem, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 11 lub 15 k.p.k.W związku z tym warunkiem art. 475 § 2 k.p.k. wprowadza dla wniosku o wznowienie postępowania dodatkowe wymagania poza wymaganiami formalnymi wskazanymi w art. 104 § 1 k.p.k. Te dodatkowe wymagania formalne polegają na tym, że wniosek o wznowienie postępowania opierający się na zdarzeniu, o którym mówi art. 474 § 1 pkt 1 k.p.k., powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego.Jeżeli wniosek tych danych nie zawiera, ma zastosowanie tryb postępowania określony w art. 105 k.p.k.Złożony w sprawie niniejszej wniosek o wznowienie postępowania nie zawierał danych, o których mówi art. 475 § 2 k.p.k., a mimo to Sąd Wojewódzki trybu określonego w art. 105 k.p.k. nie zastosował.II. Z wymagań wskazanych w art. 475 § 1 k.p.k. wynika, że jeżeli nie ma przeszkód do wydania wyroku skazującego, to w postępowaniu o wznowienie nie wolno jest prowadzić postępowania dowodowego w celu stwierdzenia, czy w związku z postępowaniem pierwotnym dopuszczono się przestępstwa.Dlatego też w sprawie niniejszej nie powinno było dojść do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka Bogumiły N., gdyż ustalenie, czy złożyła ona fałszywe zeznania w postępowaniu pierwotnym za namową innych osób, mogło być dokonane wyłącznie w procesie przeciwko Bogumile N. i osobom, które ją do tego nakłoniły. III. Mimo omówionych uchybień Sądu Wojewódzkiego rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania należało uznać za prawidłowe.Jak wynika z akt sprawy, do Prokuratury Powiatowej w Z. wpłynęło doniesienie o złożeniu fałszywych zeznań przez Bogumiłę N. i nakłonieniu jej do tego przez inne osoby, postępowanie jednak na podstawie tego doniesienia nie zostało dotychczas wszczęte, gdyż prokuraturze ze względu na toczące się postępowanie o wznowienie nie zostały udostępnione akta sprawy skazanego Jana M.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 156 § 1 KKart. 155 KKart. 75 § 2 pkt 4 KKart. 474 § 1 pkt 1 KPKart. 475 § 1 KPKart. 474 § 1 KPKart. 11art. 475 § 2 KPKart. 104 § 1 KPKart. 105 KPK§ 1§ 2 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.