I PZ 59/73

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1973-10-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można nadać klauzulę wykonalności przeciwko byłej małżonce dłużnika, jeśli wspólność majątkowa między małżonkami ustała przed dniem orzekania o nadaniu klauzuli wykonalności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika w trybie art. 787 k.p.c. niezbędne jest nie tylko ustalenie, że wierzytelność powstała w czasie trwania małżeństwa i wspólności majątkowej, ale także istnienie tej wspólności zarówno w chwili wyrokowania, jak i w chwili orzekania o nadaniu klauzuli wykonalności. Skoro wspólność majątkowa ustała przed dniem wydania postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, brak było podstaw do jej wydania przeciwko byłej małżonce.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki nadał klauzulę wykonalności wyrokowi zasądzającemu odszkodowanie przeciwko byłej małżonce dłużnika, ograniczając jej odpowiedzialność do majątku objętego wspólnością majątkową istniejącą do dnia ustania małżeństwa. Była małżonka wniosła zażalenie, wskazując, że jej małżeństwo z dłużnikiem zostało rozwiązane przez rozwód przed dniem wydania postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a tym samym ustała wspólność majątkowa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, przyznając byłej małżonce zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Filcek.Sędziowie SN: A. Szczurzewski (spr.), T. Szymanek.Protokolant: J. Longchamps.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu w dniu 3 października 1973 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Przemysłowymi w E. przeciwko Zygmuntowi C. i Klarze C. o nadanie klauzuli wykonalności, na skutek zażalenia pozwanej C. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 7 czerwca 1973 r., postanawia:zmienić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oraz przyznać Klarze C. od strony powodowej 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 7 czerwca 1973 r. Sąd Wojewódzki nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Wojewódzkiego z dnia 26 czerwca 1956 r. także przeciwko byłej małżonce dłużnika Zygmunta C. Klarze C. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego ustawową wspólnością majątkową istniejącą do dnia ustania małżeństwa Zygmunta i Klary C.Zażalenie Klary C. na powyższe postanowienie należało uznać za uzasadnione. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że jedyną przesłanką jego wydania było ustalenie, że Klara C. pozostawała do września 1972 r. w związku małżeńskim z Zygmuntem C., od którego zasądzono wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 26 czerwca 1956 r. na rzecz M.H.D. 16.998,89 zł tytułem odszkodowania za manko, oraz że w tym czasie istniała między nimi wspólność majątkowa.Ta tylko przesłanka nie wystarcza jednakże do nadania klauzuli wykonalności w trybie art. 787 k.p.c. Dla nadania klauzuli wykonalności w trybie art. 787 k.p.c. niezbędne bowiem jest nie tylko ustalenie, że wierzytelność powstała w czasie trwania małżeństwa oraz że w tym czasie małżonkowie podlegali ustrojowi wspólności majątkowej, ale i także ustalenie istnienia wspólności majątkowej zarówno w chwili wyrokowania, jak też w chwili orzekania o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi pozwanego dłużnika. Niesporne jest, że małżeństwo Klary C. z dłużnikiem Zygmuntem C. zostało rozwiązane przez rozwód w dniu 11 września 1972 r., a zaskarżone postanowienie zapadło w dniu 7 czerwca 1973 r.Skoro więc Klara C. nie pozostawała w dniu 7 czerwca 1973 r. w małżeńskiej wspólności majątkowej z dłużnikiem Zygmuntem C., przeto brak było podstaw do nadania przeciwko niej w trybie art. 787 k.p.c. klauzuli wykonalności.Z tych względów, należało na podstawie art. 98 i art. 390 § 1 w związku z art. 397 i art. 795 § 1 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 787 KPCart. 98art. 390 § 1art. 397art. 795 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.