VI KZP 34/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), A. Pyszkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana Ż., sprawcy czynów określonych w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 168 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 4 lipca 1973 r. zagadnienia prawnego, a mianowicie:"Czy w stosunku do nieletniego, który popełnił bez rozeznania czyn zabroniony pod groźbą kary, a jego pozostawienie na wolności - ze względu na stwierdzony niedorozwój umysłowy - grozi poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego, można orzec środek zabezpieczający na podstawie art. 99 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił o d m ó w i ć udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneI. Postanowienie rozstrzygające o potrzebie dalszego stosowania środka zabezpieczającego jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wykonawczym (art. 197 § 3 k.k.w.). Na takie postanowienie również umieszczonemu w zakładzie na podstawie art. 99 k.k. przysługuje zażalenie, jako na orzeczenie co do środka zabezpieczającego, na podstawie art. 409 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. Zażalenie na takie postanowienie rozpoznaje w składzie określonym w art. 25 § 1 k.k.w. sąd, który je wydał, a więc w tej sprawie Sąd Powiatowy w Poddębicach.Uznać zatem należy, że Sąd Wojewódzki w Łodzi nie był sądem właściwym do rozpoznania środka odwoławczego od postanowienia Sądu Powiatowego w Poddębicach z dnia 5 maja 1973 r. i dlatego nie był uprawniony do przekazania Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. zagadnienia prawnego, gdyż uprawnienie to przysługuje tylko właściwemu sądowi odwoławczemu. W tej sytuacji należało odmówić udzielenia odpowiedzi.II. Co do przedstawionego zagadnienia wypada tylko nadmienić, co następuje:Przepis art. 69 § 1 lit. b. k.k. z 1932 r., utrzymany w mocy przez ustawę z dnia 22 grudnia 1969 r. o utrzymaniu w mocy na okres przejściowy niektórych dotychczasowych przepisów prawa karnego (Dz. U. Nr 37, poz. 311), stanowi, że nieletni, który po ukończeniu lat 13, a przed ukończeniem lat 17, popełnił czyn zabroniony pod groźbą kary, nie osiągnąwszy rozwoju umysłowego i moralnego w takim stopniu, aby mógł rozeznać znaczenie czynu i kierować swym postępowaniem, nie ulega karze. Z treści tego przepisu wynika, że chodzi tu o nieletniego, który ze względu na warunki towarzyszące rozwojowi jego osobowości, a w szczególności z powodu zaniedbań wychowawczych lub braku odpowiedniego dozoru, nie osiągnął odpowiedniego do swego wieku stopnia rozwoju umysłowego i moralnego. Do takich nieletnich art. 70 k.k. z 1932 r. nakazuje stosować środki wychowawcze, mogące zapewnić prawidłowy rozwój ich osobowości.Jeżeli nieletni po ukończeniu 13 lat, a przed ukończeniem 17 lat, dopuszcza się w stanie niepoczytalności czynu zabronionego, brak podstawy do stosowania wobec niego środków wychowawczych. Należy zaś uznać, że jeżeli pozostawanie takiego nieletniego na wolności grozi poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego, to sąd orzeka na podstawie art. 99 k.k. o umieszczeniu nieletniego sprawcy w szpitalu psychiatrycznym albo w innym odpowiednim zakładzie.