III KO 59/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dankowski. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), K. Grzebuła. Prokurator Prokuratury Generalnej: C. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa R. w kwestii rozstrzygnięcia sporu o właściwość między Sądem Wojewódzkim w Poznaniu a Sądem Wojewódzkim w Zielonej Górze co do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne aresztowanie, po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił:uznać Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze za właściwy do rozpoznania wniosku Józefa R. o odszkodowanie.Uzasadnienie faktyczneJózef R. po uniewinnieniu go prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze, jako rewizyjnego, z dnia 2 lipca 1971 r. w sprawie IV Kr 929/71 od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 186 § 1 k.k., za które był skazany w pierwszej instancji przez Sąd Powiatowy w Głogowie, złożył za pośrednictwem tego Sądu do Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze wniosek o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne aresztowanie. Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze postanowieniem z dnia 26 lipca 1972 r. wniosek Józefa R. o odszkodowanie przesłał do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu ze względu na to, że oskarżony został po uniewinnieniu zwolniony z Aresztu Śledczego w G., wobec czego wniosek ten należało złożyć w Sądzie Wojewódzkim w Poznaniu.Natomiast Sąd Wojewódzki w Poznaniu wszczął spór o właściwość, wychodząc z założenia, że decydujące znaczenie przy określeniu właściwości miejscowej sądu w sprawach o oczywiście niesłuszne aresztowanie ma miejsce wydania decyzji o zwolnieniu z aresztu tymczasowego, a w przedmiotowej sprawie decyzja taka zapadła w okręgu Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 488 § 1 k.k., stanowiąc o właściwości miejscowej sądu wojewódzkiego do rozpoznania spraw o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne aresztowanie, używa określenia, wiążącego tę właściwość z miejscem "w którym nastąpiło zwolnienie z tymczasowego aresztu". Trzeba uznać, że miejscem takim jest miejsce, w którym zapadła decyzja uprawnionego organu, uchylająca zastosowany środek w postaci tymczasowego aresztowania i zarządzająca zwolnienie oskarżonego z zakładu karnego (aresztu śledczego), a nie miejsce, gdzie mieści się zakład karny (areszt śledczy), w którym oskarżony przebywał w chwili zwolnienia. O właściwości miejscowej sądu wojewódzkiego w sprawach o oczywiście niesłuszne aresztowanie rozstrzyga ustalenie sądu wojewódzkiego, w którego okręgu taka decyzja uprawnionego organu zapadła, niezależnie od tego, czy zwolnienie z zakładu karnego (aresztu śledczego) nastąpiło w tym samym lub innym okręgu.Za takim stanowiskiem przemawiają przede wszystkim względy procesowe, wynikające z potrzeby orzekania o odszkodowaniu przez sąd wojewódzki tego okręgu, w którym toczyło się postępowanie karne, a którego dotyczy żądanie odszkodowania z tytułu oczywiście niesłusznego aresztowania. Odmienny pogląd prowadziłby niekiedy do przypadkowości w kwestii właściwości miejscowej, mogłaby ona bowiem zależeć od dyspozycji organów uprawnionych do przenoszenia osób pozbawionych wolności, przebywających w zakładach karnych (aresztach śledczych).W świetle powyższych wywodów, skoro w tej sprawie decyzję o uchyleniu tymczasowego aresztowania oskarżonego powziął Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze, ten Sąd jest właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku oskarżonego o odszkodowanie z tytułu niesłusznego aresztowania, mimo że oskarżony przebywał w chwili zwolnienia (uchylenia aresztu) w Areszcie Śledczym w G., a więc w okręgu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu.