III CZP 12/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Trybulski, W. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa (Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w L.) przeciwko Antoninie Z. o eksmisję, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze postanowieniem z dnia 23 stycznia 1970 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy w wypadku gdy dotychczasowy właściciel nie chce wydać działki ziemi, która na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w myśl ustawy z dnia 24.I.1968 r. o scaleniu i wymianie gruntów przeznaczona jest dla innego użytkownika, uprawnionym do żądania wydania jest Skarb Państwa?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:W wypadku gdy uczestnik postępowania scaleniowego odmawia wydania działki stanowiącej przedtem jego własność, legitymowanym do żądania wydania tej działki jest uczestnik, któremu działka ta w tym postępowaniu została przyznana.Uzasadnienie faktyczneW końcowym sformułowaniu żądania pozwu strona powodowa domagała się nakazania pozwanej wydania jej działki ziemi położonej we wsi G. o powierzchni 1,84 ha, oznaczonej nr 52.Dla uzasadnienia swego żądania powód podał, że w 1968 r. grunty położone we wsi G. zostały objęte z urzędu postępowaniem scaleniowym i w wyniku tego postępowania wymieniona wyżej działka, stanowiąca przed wszczęciem postępowania scaleniowego własność pozwanej, została przydzielona na własność Stanisławowi W. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa.Sąd Powiatowy w Lubsku wyrokiem z dnia 17.IX.1969 r. uwzględnił powództwo. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd powołał się na prawomocną decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L., mocą której pozwanej przypadły w udziale działki oznaczone nr 23/2 i 24, a działka nr 52 została przydzielona W.Od powyższego wyroku wniosła pozwana rewizję.Sąd Wojewódzki, rozpoznając rewizję pozwanej, postanowieniem z dnia 23.I.1970 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone w sentencji zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, udzielając odpowiedzi na powyższe pytanie, zważył, co następuje.Przeprowadzenie postępowania scaleniowego należy do właściwości władzy administracyjnej (art. 6 ust. 3, 12-13 ustawy scaleniowej). Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany, mocą której uczestnicy postępowania scaleniowego w zamian za posiadane grunty przed scaleniem otrzymują na nowo wydzielone im grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej, nie przesądza wprawdzie o tytule własności do otrzymanego gruntu (art. 16 ust. 1 zd. 1 ustawy scaleniowej), gdyż osoba trzecia może udowodnić w postępowaniu sądowym swe prawo własności do danego gruntu, jednakże dopóki osoba trzecia z tego rodzaju roszczeniem nie wystąpi na drogę sądową, uczestnik postępowania scaleniowego, któremu został w wyniku scalenia przydzielony dany grunt, musi być uważany za właściciela tego gruntu. Decyzja bowiem o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych (art. 16 ust. 1 zd. 1 ustawy scaleniowej) i wiąże zainteresowanych uczestników postępowania scaleniowego. Nie może więc ona być przez nich zwalczana na drodze sądowej.Skoro zatem, jak to wynika z powyższych wywodów, decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł własności dla wszystkich uczestników postępowania, to właśnie ten uczestnik, któremu dany grunt w wyniku postępowania scaleniowego przypadał na własność, a nie Skarb Państwa, jest legitymowany do żądania - w drodze sądowej - wydania przydzielonego mu gruntu.Wprawdzie władza, która przeprowadzała scalenie, wprowadza - zgodnie z § 6 ust. 1 zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26.III.1968 r. (Monitor Polski Nr 14, poz. 94) - uczestników scalenia na nowo wydzielone im grunty, jednakże gdyby władza ta tego nie uczyniła albo gdyby mimo tej czynności uczestnik nowo wydzielonego mu gruntu faktycznie gruntu tego nie otrzymał, to każdy taki uczestnik jest legitymowany do domagania się w drodze sądowej od dotychczasowego posiadacza wydania mu nowo przydzielonego gruntu.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.