Rw 250/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk Z. Krasuski.Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), ppłk J. Gawrysiak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Michalczyk.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skarg rewizyjnych obrońców, sprawę Zdzisława B. i Andrzeja K., skazanych wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 20 stycznia 1969 r. za przestępstwo z art. 110 § 1 k.k.W.P. na kary po 9 miesięcy więzienia połączone z degradacją, za to, że 1 września 1968 r. w N. odmówili pełnienia służby wojskowej jako podoficerowie zawodowi, do której zostali powołani po ukończeniu Podoficerskiej Szkoły Zawodowej w N.1 z dniem 27 kwietnia 1968 r. rozkazem Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 19 sierpnia 1968 r., co przejawiało się w odmowie pobrania uposażenia i umundurowania, i mimo rozmów z przełożonymi, mających na celu zmianę ich stanowiska, stanowiska tego nie zmienili.Obrońcy oskarżonych zaskarżyli wyrok z powodu skazania wbrew okolicznościom sprawy i wnieśli o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania karnego. Obrońca oskarżonego Andrzeja K. zgłosił ponadto wniosek ewentualny o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy postanowił: skargi rewizyjne obrońców pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 20 stycznia 1969 r. w sprawie Zdzisława B. i Andrzeja K. utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Obrońca oskarżonego Zdzisława B. twierdzi w rewizji, że oskarżony nie odmawiał pełnienia zasadniczej służby wojskowej, nie chciał jedynie realizować swojej uprzednio wyrażonej gotowości do pełnienia służby zawodowej, która to deklaracja mogłaby stwarzać jedynie zobowiązanie cywilnoprawne, natomiast nie może ona pociągać za sobą skutków w postaci odpowiedzialności karnej. Odmowa podjęcia służby zawodowej ze strony oskarżonego może oznaczać tylko rezygnację z określonego zawodu.Pogląd obrońcy jest błędny.Oskarżony zgłosił nie tylko gotowość do pełnienia służby zawodowej, lecz złożył formalny wniosek o powołanie go do służby zawodowej. Na tej podstawie właściwe władze wojskowe skierowały go na przeszkolenie, które jest przewidziane dla kandydatów na podoficerów zawodowych, a po przeszkoleniu i praktyce oskarżony został powołany rozkazem Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 19 sierpnia 1968 r. do wojskowej służby zawodowej.Pełnienie służby wojskowej w ogóle, w tym służby zawodowej, o którą w tym wypadku chodzi, oparte jest na podstawach publicznoprawnych. Wniosek o wcielenie do takiego rodzaju służby wojskowej, do której wnioskodawca nie jest zobowiązany z mocy ustawy, stwarza z woli zainteresowanego podstawę do powołania go do tej służby. Wnioskodawca przez fakt wyrażenia woli pełnienia określonej służby wojskowej jednocześnie deklaruje swą zgodę na wstąpienie w stosunek publicznoprawny, uregulowany przepisami ustawy dotyczącej odpowiedniego rodzaju służby wojskowej.Żadna z wchodzących w grę ustaw nie daje możliwości jednostronnego rozwiązania tego stosunku przez żołnierza, który został wcielony do służby. Pełni on służbę wyznaczoną mu przez właściwą władzę wojskową tak długo, dopóki nie zostanie z niej zwolniony na podstawie odpowiedniej decyzji. Odmowa więc pełnienia służby nie może być traktowana - tak jak tego chce obrońca - jako uchylanie się od wykonania podjętego zobowiązania cywilnoprawnego, lecz jako naruszenie aktualnie ciążącego na odmawiającym publicznoprawnego obowiązku służby wojskowej, bądź obowiązku wynikającego z tej służby.W konkretnym wypadku obaj oskarżeni odmówili pełnienia służby zawodowej, godząc się jedynie na wypełnianie obowiązków w ramach zasadniczej służby wojskowej. Obowiązek oskarżonych pełnienia służby zawodowej wynikał z prawnego powołania ich do tej służby w następstwie zgłoszonych przez nich wcześniej wniosków. W chwili powołania do służby zawodowej oskarżeni byli żołnierzami służby zasadniczej i wykonywali ustawowy obowiązek wojskowy. Przystąpienie więc do pełnienia służby zawodowej było obowiązkiem oskarżonych, wynikającym z faktu pełnienia służby wojskowej i podlegania rozkazom przełożonych, w tym także rozkazowi o powołaniu do służby zawodowej, zmieniającemu ich status w wojsku.Sąd trafnie ustalił winę oskarżonych popełnienia przez nich przestępstwa z art. 110 § 1 k.k.W.P.Powyższe wywody są również odpowiedzią na twierdzenia obrońcy oskarżonego Andrzeja K., który w rewizji podnosi, że przedmiotem ochrony art. 110 § 1 k.k.W.P. jest sam obowiązek wojskowy jako taki, a nie każdy z licznych i różnorodnych obowiązków i zadań służbowych żołnierza.