I PZ 22/69

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1969-08-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma sądowego żonie adresata w jej miejscu pracy, gdy nie zastano adresata ani domownika w mieszkaniu, jest doręczeniem prawidłowym w świetle art. 138 § 1 k.p.c. w związku z art. 135 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że doręczenie pisma sądowego żonie adresata w jej miejscu pracy, gdy nie zastano adresata ani domownika w mieszkaniu, nie jest doręczeniem prawidłowym. Przepis art. 138 § 1 k.p.c. dotyczy doręczenia dorosłemu domownikowi w mieszkaniu adresata, a nie w miejscu pracy domownika. Doręczenie niezgodne z taksatywnie wymienionymi sposobami doręczenia nie może być uznane za prawidłowe, jeśli adresat kwestionuje jego prawidłowość.
Stan faktyczny
Pozwany Witosław H. złożył skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona. Odpis postanowienia odrzucił skargę doręczono żonie pozwanego w jej miejscu pracy. Pozwany złożył zażalenie na to postanowienie i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek o przywrócenie terminu, uznając doręczenie za prawidłowe. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński. Sędziowie: K. Piasecki (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w B. przeciwko Gwidonowi K., Marii M. i Witosławowi H. o 50.000 zł, na skutek zażalenia pozwanego Witosława H. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 2 kwietnia 1969 r., uchylił zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 4 lipca 1966 r. Sąd Najwyższy oddalił rewizję kuratora nie znanego z miejsca pobytu pozwanego H. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 31 grudnia 1965 r. uwzględniającego częściowo powództwo.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 10 grudnia 1968 r. odrzucił skargę H. o wznowienie postępowania, jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia.Odpis tego postanowienia został doręczony pozwanemu dnia 4 stycznia 1969 r., w dniu zaś 17 stycznia 1969 r. pozwany złożył pismo procesowe nazwane rewizją. Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 21 stycznia 1969 r. zażalenie odrzucił.W danym wypadku pozwanemu przysługiwało zażalenie, które należało wnieść w terminie siedmiu dni, pozwany jednak nie dopełnił tego wymagania.W dniu 6 marca 1969 r. pozwany złożył pismo procesowe nazwane zażaleniem na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 10 grudnia 1968 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 10 grudnia 1968 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek pozwanego H. o przywrócenie terminu (postanowienie z dnia 2 kwietnia 1969 r.). Jak wynika z uzasadnienia wniosku, niesporny jest fakt, że w dniu 4 stycznia 1969 r. organ doręczający doręczył żonie pozwanego odpis postanowienia Sądu z dnia 10 grudnia 1968 r. w jej miejscu pracy. Ten sposób doręczenia przewiduje art. 138 § 1 k.p.c. Od wspomnianej daty biegł termin siedmiodniowy do zniesienia zażalenia.W zażaleniu na to ostatnio wspomniane postanowienie pozwany H. wnosi o jego zmianę i o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w sprawie wznowienia postępowania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się na niesporny fakt, że w dniu 4 stycznia 1969 r. organ doręczający doręczył żonie pozwanego odpis postanowienia z dnia 10 grudnia 1968 r. w jej miejscu pracy. Według poglądu wyrażonego przez Sąd Wojewódzki ten sposób doręczania przewiduje art. 138 § 1 k.p.c.Zapatrywanie to jest nieuzasadnione. Przepis art. 138 § 1 k.p.c. nie przewiduje doręczenia żonie adresata w jej miejscu pracy. Przepis ten bowiem dotyczy doręczenia (jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu) dorosłemu domownikowi, ale tylko takiemu domownikowi, którego się zastanie w mieszkaniu adresata.Nie można przy wykładni art. 138 k.p.c. pomijać kolejności wyliczenia miejsc doręczenia w art. 135 k.p.c. Według tego przepisu doręczenia dokonywa się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata ani jego domownika w mieszkaniu adresata, niedopuszczalne jest doręczenie pisma sądowego w miejscu pracy domownika adresata lub tam, gdzie się domownika adresata zastanie.Doręczenie niezgodne z taksatywnie wymienionymi sposobami doręczenia nie może być uważane za doręczenie prawidłowe, jeżeli adresat kwestionuje prawidłowość doręczenia, tak jak to czyni żalący się w niniejszej sprawie.Skoro zatem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnym zapatrywaniu prawnym, należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 138 § 1 KPCart. 138 KPCart. 135 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.