III KZ 52/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo. Sędziowie: K. Czajkowski (sprawozdawca), K. Grzebuła. Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Eugeniusza B., oskarżonego z art. 286 § 1 d.k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 1970 r. w przedmiocie zatarcia skazania, po wysłuchaniu wniosku Prokuratury Generalnejpostanowił zażalenie pozostawić bez rozpoznaniaUzasadnienie faktyczneEugeniusz B. skazany został wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 czerwca 1961 r. za przestępstwo z art. 286 § 1 d.k.k. na karę jednego roku więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 29 maja 1958 r. do dnia 13 marca 1959 r. Powołując się na nienaganne zachowanie się od czasu skazania i przestrzeganie porządku prawnego, skazany Eugeniusz B. zgłosił do Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy wniosek o ·zatarcie skazania.Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 9 maja 1970 r. odmówił uwzględnienia tego wniosku o zatarcie skazania na tej podstawie, że z nadesłanych z Rejestru Skazanych Ministerstwa Sprawiedliwości danych wynikało, iż Eugeniusz B. był dwukrotnie karany: raz wymienionym wyżej wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 czerwca 1961 r. na 1 rok więzienia z art. 286 § 1 d.k.k., drugi raz wyrokiem Sądu Powiatowego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 1968 r. za przestępstwo z art. 257 § 1 d.k.k. na karę 10 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat i na 500 zł grzywny.Od tego postanowienia złożył skazany Eugeniusz B. zażalenie z wnioskiem o jego zmianę i zatarcie skazania podnosząc, że informacja z Rejestru Skazanych jest pomyłką, ponieważ tylko jeden raz został skazany przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy na karę 1 roku więzienia.Ponieważ przewodniczący Wydziału IV Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy uznał, że postanowienie z dnia 9 marca 1970 r. w przedmiocie zatarcia skazania kończy postępowanie, przeto w myśl art. 412 § 2 k.p.k. zarządził przekazanie akt Sądowi Najwyższemu "z prośbą o rozstrzygnięcie zażalenia".Na pismo Sądu Najwyższego Rejestr Skazanych udzielił informacji, iż dane o karalności Eugeniusza B. przekazane Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy nie odpowiadają prawdzie, albowiem oprócz zgodnego z rzeczywistością skazania na 1 rok więzienia z art. 286 § 1 d.k.k. zamieszczono - wskutek pomyłki - bezpodstawnie wzmiankę o skazaniu z art. 257 § 1 d.k.k. na 10 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem i 500 zł grzywny.Przedstawiony stan rzeczy wykazuje, że Sąd Wojewódzki rozstrzygał sprawę w przedmiocie zatarcia skazania, dysponując dokumentem zawierającym dane niezgodne z rzeczywistością.Z kolei Sąd Najwyższy nie mógł merytorycznie ustosunkować się do rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego wskutek niedopuszczalności zażalenia skazanego Eugeniusza B. na odmowę zatarcia skazania. Ten pogląd prawny wynika z przepisów kodeksu karnego wykonawczego.Kodeks karny wykonawczy stanowi odrębny system przepisów odnoszących się do szczególnej dziedziny unormowania. Posiada on własną część ogólną i część szczególną. Jedynie w kwestiach nie uregulowanych w k.k.w. stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (art. 1 § 2 k.k.w.). Systemem tym objęty jest także szczególny tryb orzekania oraz zaskarżenia orzeczeń.Prawa stron do zaskarżenia orzeczeń wydanych w trybie wykonywania orzeczeń regulują dwa ogólne przepisy, a mianowicie: art. 6 § 2 k.k.w. oraz art. 8 k.k.w., jeżeli nie wchodzą w grę wyjątki o których mowa w art. 1 § 2 k.k.w. W myśl art. 6 § 2 k.k.w. prokurator może wnieść zażalenie na każde postanowienie wydane w postępowaniu wykonawczym. Natomiast skazany może w myśl art. 8 k.k.w. wnieść zażalenie na postanowienie wydane w postępowaniu wykonawczym jedynie w wypadkach przewidzianych w kodeksie karnym wykonawczym. Przepis art. 8 k.k.w. odsyła zatem do przepisów części szczególnej tegoż kodeksu. Niezależnie od zażaleń, prokurator i skazany mają prawo składać wnioski w postępowaniu wykonawczym (art. 6 § 2 i art. 8 k.k.w.).Kwestię trybu zatarcia skazania przez sąd normuje przepis art. 36 k.k.w., jeżeli zachodzą przesłanki z art. 111 § 2 k.k. Przepis art. 36 k.k.w. nie przewiduje prawa skazanego do wniesienia zażalenia. Przeciwnie, art. 36 § 3 k.k.w. daje możność skazanemu składania wielokrotnie wniosków o zatarcie skazania, przy czym od sądu zależy rozpoznanie drugiego i dalszego wniosku przed upływem roku od rozstrzygnięcia negatywnego poprzedniego wniosku.Z przepisu art. 36 § 3 k.k.w. wynika także, że postanowienie o odmowie zatarcia skazania nie jest, jak to przyjął Sąd Wojewódzki, orzeczeniem "kończącym postępowanie"; stwierdzenie to nie mogło mieć zresztą żadnego znaczenia, albowiem art. 412 § 2 k.p.k. nie ma tu zastosowania.Z powyższych względów Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie skazanego bez rozpoznania.Ze względu na opisany na wstępie stan sprawy Sąd Wojewódzki powinien potraktować "zażalenie" skazanego jako wniosek zgłoszony w myśl art. 8 k.k.w., a w każdym razie rozpatrzyć ponownie sprawę w trybie art. 26 § 1 k.k.w. Przepis ten daje sądowi w postępowaniu wykonawczym prawo uchylenia lub zmiany swego poprzedniego postanowienia, jeżeli w sprawie ujawnią się nowe lub poprzednio nie znane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. Tą nową istotną okolicznością jest stwierdzenie przez Rejestr Skazanych nieistnienia drugiego skazania Eugeniusza B. Na rozstrzygnięcie sądu w tym trybie skazanemu przysługiwałoby zażalenie (art. 8 w związku z art. 26 § 3 k.k.w.).Sądem właściwym do rozpoznania tego wniosku albo do działania z urzędu (art. 26 § 1 k.k.w.) jest sąd, który wydał wyrok w I instancji (art. 205 § 4 k.k.w.) a więc Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy w składzie określonym w art. 24 k.k.w., a do rozpoznania ewentualnego zażalenia - tenże sąd w składzie określonym w art. 25 k.k.w.