IV KZ 67/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski. Sędziowie: T. Krokosz (sprawozdawca), W. Dąbrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Klemensa S. o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 25 maja 1970 r., oddalające wniosek o odszkodowanie, na podstawie art. 86 § 1 i 488 § 2 i 3 k.p.k. postanowił:1. zmienić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach postępowania (pkt II i III tegoż postanowienia) i koszty postępowania przyjąć na rachunek Skarbu Państwa,2. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczne1. Zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek o odszkodowanie jest słuszne. Stanowisko Sądu o braku podstaw do uznania aresztowania wnioskodawcy za oczywiście niesłuszne - zostało należycie i przekonywająco uzasadnione.Niezależnie od tego wypada dodać, że zasądzenie odszkodowania nie mogło nastąpić także - i to przede wszystkim - z powodu zgłoszenia żądania z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 513 § 1 d.k.p.k., który ma zastosowanie również i obecnie zgodnie z unormowaniem zawartym w art. X przepisów wprowadzających k.p.k. z 1969 r. W szczególności z akt sprawy wynika, że wnioskodawca został zwolniony z więzienia w dniu 30 sierpnia 1962 r., a wniosek o odszkodowanie wpłynął do Sądu Wojewódzkiego w dniu 23 sierpnia 1966 r., a więc po upływie roku od zwolnienia.2. Zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach postępowania, a w szczególności obciążenia nimi wnioskodawcy (łącznie z kosztami pełnomocnika z urzędu), jest bezpodstawne.Przepis § 2 art. 488 k.p.k. (zdanie ostatnie) stanowi, iż postępowanie o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie (rozdział 50 k.p.k.) wolne jest od kosztów. Do kosztów zaś postępowania karnego zgodnie z treścią art. 554 § 2 k.p.k. wlicza się - między innymi - również opłaty na rzecz zespołu adwokackiego z tytułu udziału w sprawie pełnomocnika strony wyznaczonego z urzędu.Skoro zatem postępowanie o odszkodowanie (rozdział 50 k.p.k.) wolne jest od kosztów, to w tego rodzaju sprawie brak jest podstaw do zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz zespołu adwokackiego stosownej opłaty za czynności pełnomocnika wnioskodawcy, działającego z urzędu (art. 550 § 1 k.p.k. w związku z art. 79 k.p.k.).Przepis art. 547 § 1 k.p.k. (na który Sąd Wojewódzki powołuje się w tym względzie) dotyczy "skazanego" i nie może być w drodze analogii stosowany do wnioskodawcy w szczególnym postępowaniu, jakim jest postępowanie unormowane w rozdz. 50 k.p.k.W tych warunkach trzeba przyjąć, że koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie zawsze obciążają Skarb Państwa niezależnie od treści rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, przy czym pogląd ten znajduje wsparcie w przepisach art. 542 i art. 488 § 2 zdanie ostatnie k.p.k. Dlatego też w tym zakresie zaskarżone postanowienie wymaga zmiany.Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.