IV KZ 35/76

PostanowienieIzba Karna1976-05-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie sąd może zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz zespołu adwokackiego opłatę za udział pełnomocnika wyznaczonego z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy orzekł, że w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie sąd nie zasądza od Skarbu Państwa na rzecz zespołu adwokackiego opłat z tytułu udziału w sprawie pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Przepis art. 488 § 2 k.p.k. nie zezwala na zasądzenie od wnioskodawcy opłaty na rzecz zespołu adwokackiego za udział w postępowaniu adwokata wyznaczonego z urzędu, a zwolnienie od kosztów następuje z mocy samej ustawy.
Stan faktyczny
Czesław L. domagał się odszkodowania za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Pełnomocnik z urzędu wniósł o ustalenie kwoty przypadającej na rzecz zespołu adwokackiego za jego udział w sprawie. Sąd Wojewódzki w Białymstoku oddalił ten wniosek. Pełnomocnik złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy rozpoznał.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Wieczorek. Sędziowie: J. Polony, J. Pustelnik (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława L. o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika z urzędu Czesława L. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 4 lutego 1976 r. oddalające wniosek pełnomocnika o ustalenie kwoty przypadającej na rzecz zespołu adwokackiego za występowanie w sprawie adwokata i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneZażalenie nie jest zasadne. W sprawach o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie (rozdział 50 k.p.k.) sąd nie zasądza od Skarbu Państwa na rzecz zespołu adwokackiego opłat z tytułu udziału w sprawie pełnomocnika wyznaczonego przez sąd z urzędu.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Wojewódzki słusznie - powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1970 r. - IV KZ 67/70 (OSNKW 1970, z. 10, poz. 129) - przyjął, że przepis art. 488 § 2 k.p.k. nie zezwala na zasądzenie od wnioskodawcy opłaty na rzecz zespołu adwokackiego za udział w postępowaniu adwokata wyznaczonego z urzędu. Sytuacja ta jest analogiczna do tej, o której stanowi art. 556 k.p.k., z tą tylko różnicą, że w myśl ostatnio wymienionego przepisu o takim zwolnieniu sąd podejmuje decyzję w orzeczeniu, w odniesieniu zaś do art. 488 § 2 k.p.k. takie zwolnienie następuje z mocy samej ustawy.Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1971 r. - VI KZP 46/71 (uchwała składu siedmiu sędziów - zasada prawna, OSNKW 1972, z. 2, poz. 19), w wypadku zwolnienia skazanego od zapłaty na rzecz zespołu adwokackiego opłat z tytułu udziału w sprawie obrońcy z urzędu (art. 556 k.p.k.) sąd nie zasądza tych opłat na rzecz zespołu adwokackiego od Skarbu Państwa.Analogiczna sytuacja istnieje w wypadku wyznaczenia przez sąd pełnomocnika z urzędu dla osoby występującej z wnioskiem o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie, w którym to postępowaniu na podstawie art. 488 § 2 k.p.k. wnioskodawca zwolniony jest od kosztów.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 488 § 2 KPKart. 556 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.