VI KZP 26/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: Z. Kubec, T. Majewski (sprawozdawca), J. Matysiak, A. Pyszkowski, J. Szamrej (współsprawozdawca), K. Wagner.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Albina M., oskarżonego z art. 4 § 1 m.k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Najwyższy w składzie zwykłym postanowieniem z dnia 21 marca 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przy stosowaniu art. XIV § 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 95), przez górne ustawowe zagrożenie przewidziane w nowej ustawie należy rozumieć górną granicę sankcji przewidzianej w przepisie części szczególnej nowej ustawy, bez uwzględnienia granic sankcji w myśl wskazań zawartych w części ogólnej k.k. z 1969 r., czy też, jak np. z art. 60 § 1 k.k., z ich uwzględnieniem?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepisy części szczególnej kodeksu karnego (także innych ustaw karnych) określają ustawowe stany faktyczne przestępstwa oraz ustanawiają rodzaj i wysokość kar, którymi te przestępstwa są zagrożone. Zagrożenie to ustawa określa mianem ustawowego zagrożenia. O dolnej granicy ustawowego zagrożenia mówi art. 57 § 3 pkt 1 oraz art. 60 § 1 k.k., o górnej granicy zaś - art. 60 § 2 k.k. Znaczenie tych granic polega na tym, że sąd nie może z własnej woli wymierzyć kary poniżej lub powyżej nich. Możliwość taką stwarza dopiero uwzględnienie instytucji ogólnych, wchodzących w rachubę w konkretnym wypadku.Kodeks karny przewiduje w określonych wypadkach, że sąd bądź wymierza - jako najniższą - karę powstałą z dolnego zagrożenia ustawowego zwiększonego o określoną jego część (art. 59 § 1 k.k.), bądź może wymierzyć karę wyższą od najwyższego ustawowego zagrożenia (art. 58 k.k.), bądź wreszcie wymierza jako najniższą karę wielokrotność dolnego zagrożenia ustawowego, a jako najwyższą za ten sam czyn - karę przekraczającą górne zagrożenie ustawowe (art. 60 k.k.). Od tych ostatnich zasad wymiaru kary sąd może jednak odstąpić w szczególnie uzasadnionych wypadkach (art. 61 k.k.).Żaden z wymienionych sposobów wymierzania kary nie powoduje zmiany ustawowego zagrożenia za określone przestępstwo, gdyż takie przepisy, jak art. 59, art. 58, art. 60 k.k, zawierają szczególne dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary. Stąd też jeżeli art. XIV § 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 95) nakazuje złagodzenie kary do granicy górnego ustawowego zagrożenia przewidzianego za czyn w nowej ustawie, to ma on na myśli wyłącznie zagrożenie przewidziane w przepisie określającym typ przestępstwa.