III CZP 58/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: Z. Trybulski (sprawozdawca), J. Pietrzykowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Walerii T. przeciwko Marianowi Z. o eksmisję z mieszkania i pomieszczeń gospodarczych, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 maja 1970 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy przepis art. 17 ustawy o kosztach sądowych daje podstawę do odrzucenia rewizji wniesionej przez adwokata bez uiszczenia opłaty w wysokości stałej, jeżeli opłatę tę adwokat wniósł przed upływem terminu do wniesienia rewizji?"uchwalił:Uiszczenie przez adwokata wpisu stałego od rewizji (art. 17 ustawy o koszt. sąd. w post. cyw.) po wniesieniu rewizji, ale przed upływem terminu do jej wniesienia, jest prawnie skuteczne. Uzasadnienie faktyczneJedną z istotnych cech polskiego procesu cywilnego jest dążenie do unikania zbędnego formalizmu tam, gdzie prowadziłby on bądź do pozbawiania strony możności dochodzenia roszczeń, bądź też utrudniałby lub wręcz uniemożliwiał wykrycie prawdy obiektywnej. Zgodnie z tą tendencją nawet przepisy, które wprowadzają surowe wymagania niezbędne do dokonania określonych czynności procesowych powinny być stosowane w sposób chroniący uzasadnione interesy stron.Do takich rygorystycznych przepisów należy m.in. art. 17 ustawy z dnia 13.VI.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110). Zobowiązuje on z jednej strony adwokata wnoszącego pismo podlegające opłacie stałej do opłacenia tegoż pisma bez wezwania ze strony sądu. Z drugiej zaś strony nakazuje on sądowi zwrócenie takiego pisma wniesionego bez opłaty. Konsekwencje zaniedbania adwokata mogą być bardzo uciążliwe dla strony, zwłaszcza w razie upływu terminu przedawnienia lub prekluzji lub terminu do wniesienia środka odwoławczego. Mając na względzie tok pracy sędziego, sekretariatu sądowego i poczty, regułą będzie, że adwokat-pełnomocnik strony otrzyma zwrócone mu w myśl art. 17 cyt. ustawy pismo lub postanowienie o odrzuceniu środka zaskarżenia po upływie wspomnianych terminów i z tego względu powtórne dokonanie przez niego czynności procesowej będzie już niemożliwe.Inna jest natomiast sytuacja, gdy adwokat po wniesieniu takiego pisma, a przed upływem terminu ustawowego do jego wniesienia i przed wydaniem orzeczenia w myśl art. 17 cyt. ustawy zorientuje się, że nie uiścił opłaty w wysokości stałej. Nic wówczas nie stałoby na przeszkodzie ponownemu wniesieniu takiego samego i już opłaconego pisma, któremu sąd musiałby nadać bieg, a równocześnie wydać orzeczenie z art. 17 w stosunku do pisma poprzedniego. W ten sposób dla osiągnięcia zamierzonego skutku zarówno adwokat, jak i sąd musieliby dokonać podwójnych czynności.Należy zatem uznać, że w sytuacji takiej odformalizowanie procesu powinno prowadzić do zaniechania czynności zbędnych, a to oznaczać będzie, że adwokat może dodatkowo uiścić opłatę stałą od pisma pierwotnego bez potrzeby jego przepisywania i ponownego wnoszenia, sąd zaś (ewentualnie przewodniczący) może temu pismu, należycie uzupełnionemu, nadać bieg bez potrzeby wydawania orzeczenia w myśl art. 17 cyt. ustawy.Jeżeli więc adwokat, który wniósł rewizję bez uiszczenia należnej od niej opłaty w wysokości stałej, uiści tę opłatę przed upływem terminu z art. 371 k.p.c., to należy uznać, że rewizja należycie opłacona została wniesiona w dniu uiszczenia tej opłaty.