Rw 450/68

PostanowienieIzba Wojskowa1968-06-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnienie funkcji kierowcy samochodu dyżurnego w jednostce wojskowej, w tym przewożenie oficerów-pilotów w okresie podwyższonej gotowości bojowej, stanowi służbę w rozumieniu art. 150 k.k.W.P. i czy jej zaniedbanie, spowodowane spożyciem alkoholu i samowolnym opuszczeniem miejsca służby, wyczerpuje znamiona tego przestępstwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że służba w rozumieniu art. 150 k.k.W.P. obejmuje nie tylko obowiązki regulaminowe, ale także inne zadania wynikające z potrzeb zabezpieczenia porządku wojskowego i gotowości bojowej, wyznaczone rozkazem przełożonego. W szczególności, pełnienie funkcji kierowcy samochodu dyżurnego, zwłaszcza w okresie podwyższonej gotowości bojowej, jest taką służbą. Spożycie alkoholu i samowolne opuszczenie miejsca służby przez żołnierza pełniącego tę funkcję wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 150 k.k.W.P.
Stan faktyczny
Oskarżony Wiktor W. został skazany za przestępstwo z art. 150 k.k.W.P. polegające na tym, że w dniu 31 grudnia 1967 r., pełniąc służbę jako kierowca samochodu dyżurnego, wypił alkohol, wprawiając się w stan niezdolności do pełnienia obowiązków, i samowolnie opuścił miejsce służby. Został również skazany za czyn chuligański z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. Obrońca wnosił o uchylenie wyroku w części dotyczącej art. 150 k.k.W.P. i umorzenie postępowania, a także o zmianę kwalifikacji prawnej czynu z art. 117 § 1 i 2 na art. 116 § 1 k.k.W.P. i złagodzenie kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił skargi rewizyjnej obrońcy i pozostawił w mocy zaskarżony wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Lipski.Sędziowie: ppłk H. Kostrzewa (sprawozdawca), ppłk J. Gawrysiak.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Wiktora W., skazanego wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 21 marca 1968 r. za przestępstwa:1)z art. 150 k.k.W.P. - na karę 1 roku więzienia za to, że w dniu 31 grudnia 1967 r. około godziny 20, podczas pełnienia służby kierowcy samochodu dyżurnego klucza jednostki wojskowej w N., wypił większą ilość alkoholu, wprawiając się w stan czyniący go niezdolnym do pełnienia obowiązków służbowych, a ponadto samowolnie opuścił miejsce służby, udając się na zabawę;2)z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) - na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia za to, że w dniu 31 grudnia 1967 r. około godziny 2230 w N. dopuścił się czynu o charakterze chuligańskim w ten sposób, że dokonał czynnej napaści na będącego w służbie i wykonującego obowiązki dowódcy patrolu Antoniego R. przez zamachnięcie się pięścią prawej ręki z zamiarem uderzenia go w twarz, do czego jednak nie dopuścił stojący w pobliżu Józef D., chwytając go za rękę, a ponadto używał pod adresem Antoniego R. słów uznanych powszechnie za obelżywe- oraz na karę łączną w wysokości 1 roku i 6 miesięcy więzienia.Obrońca oskarżonego wnosi w skardze rewizyjnej o uchylenie wyroku w części skazującej z art. 150 k.k.W.P. i o umorzenie postępowania w tym zakresie z braku cech przestępstwa, a ponadto wnosi o zmianę kwalifikacji czynu z art. 117 § 1 i 2 na art. 116 § 1 k.k.W.P. i znaczne złagodzenie kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy i wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 21 marca 1968 r. w sprawie Wiktora W. pozostawić w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Służbą w rozumieniu przepisu art. 150 k.k.W.P. jest nie tylko wykonywanie obowiązków wynikających z regulaminów, jak np. służba wartownicza, konwojowa, patrolowa, wewnętrzna i inne. Służba taka może obejmować szereg innych dziedzin życia wojskowego, wynikających z aktualnej potrzeby zabezpieczenia porządku wojskowego i utrzymywania gotowości bojowej jednostki. Może tu wchodzić w grę praca żołnierza na różnorodnym sprzęcie technicznym (dalekopisy, telegrafy, radiostacje, urządzenia radarowe itp.). W takich wypadkach podstawą prawną wyznaczenia do służby jest rozkaz przełożonego. Dowódca władny jest wyznaczyć każdego podwładnego żołnierza do wykonywania określonych obowiązków, które są służbą w rozumieniu przepisu art. 150 k.k.W.P., bez względu na to, przez jak długi okres służba ta ma być pełniona.Teza ta w całej rozciągłości odnosi się do sytuacji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.Oskarżony Wiktor W. w dniu 28 grudnia 1967 r. rozkazem przełożonego wyznaczony został do pełnienia bardzo ważnej funkcji w jednostce. Miał wówczas wykonywać obowiązki kierowcy samochodu dyżurnego, a zadaniem jego było przewożenie na lotnisko oficerów-pilotów obsługujących samoloty klucza dyżurnego. Dodać należy, że było to w okresie zarządzonego w jednostce stanu podwyższonej gotowości bojowej. Pełnienie tej służby kierowcy samochodu dyżurnego związane było ze szczególnymi rygorami, o czym oskarżony był poinformowany. W szczególności nie wolno mu było bez zgody dowództwa opuszczać swego stanowiska ani też samowolnie wyznaczać swego zastępcy. Oskarżony zignorował swe poważne obowiązki, którymi został obarczony. Wskutek wypicia znacznej ilości wódki, w hotelu i na zabawie wprawił się w stan czyniący go niezdolnym do pełnienia obowiązków kierowcy samochodu dyżurnego. Zachowaniem swym oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 150 k.k.W.P.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 150 KKart. 117 § 1art. 1art. 116 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.