III CR 382/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz (sprawozdawca). Sędziowie: J. Ignatowicz, W. Kuryłowicz.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Rejonowego Wydziału Gospodarki Wodnej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. przeciwko Janinie K. o eksmisję z gruntu, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Bielsku Podlaskim z dnia 29 grudnia 1964 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do merytorycznego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Bielsku Podlaskim.Uzasadnienie faktyczneRejonowy Wydział Gospodarki Wodnej w B., korzystając z dyspozycji art. 9 ustawy z dnia 30.V.1962 r. - Prawo wodne oraz na podstawie paragrafów 2 i 3 rozporządzenia Ministra Robót Publicznych z dnia 25.IV.1923 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 632), decyzją z dnia 9.VI.1963 r. ustalił linię brzegu między starym korytem rzeki Nurzec, stanowiącym własność Państwa, a gruntami przyległymi do tego koryta, w tym również między korytem a gruntem pozwanej Janiny K.W pozwie z dnia 18.V.1964 r. wniesionym do Sądu Powiatowego w Bielsku Podlaskim Rejonowy Wydział Gospodarki Wodnej wnosił o nakazanie Janinie K. zwrotu skarpy starego koryta rzeki Nurzec o powierzchni około 0,03 ha, położonej między użytkami zielonymi pozwanej a korytem rzeki.Sąd Powiatowy w Bielsku Podlaskim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, postanowieniem z dnia 29.XII.1964 r. odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.Postanowienie to zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie postanowienia i o przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Bielsku Podlaskim do merytorycznego rozpoznania.Skarżący zarzuca naruszenie art. 3 k.p.c., art. 28 pr. rzecz. w związku z art. 12 ust. 1 prawa wodnego (Dz. U. z. 1962 r. Nr 34, poz. 158) i paragrafu 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22.V.1963 r. w sprawie nadzoru i kontroli sprawowanych przez organy administracji wodnej (Dz. U. Nr 23, poz. 119) oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut, że Sąd Powiatowy, odmawiając w konkretnej sprawie rozstrzygnięcia sporu o własność spornego gruntu, rażąco naruszył art. 2 k.p.c. i art. 28 pr. rzecz., jest uzasadniony.Nadzór i kontrola oraz regulowanie korzystania z wód, wykonywane przez organy administracji wodnej, są ściśle ograniczone do wypadków określonych w art. 12 ust. 1 prawa wodnego (Dz. U. z 1962 Nr 34, poz. 158). Organy administracji wodnej są właściwe do rozpoznawania danej sprawy cywilnej tylko wtedy, gdy prawo wodne wyraźnie powierza im rozpoznawanie takiej sprawy. Dotyczy to w szczególności powstałych sporów o prawa i obowiązki w związku z wydawaniem zezwoleń wodno-prawnych (art. 13 prawa wodnego) oraz innych wypadków, w których właściwy organ administracji wodnej ma obowiązek orzec o odszkodowaniu (np. art. 17, 18, 26, 34, 41, 51, 52, 58, 59, 81, 139, 143).Uprawnienie organów administracji wodnej w zakresie nadzoru i kontroli nad utrzymaniem wód śródlądowych wraz z brzegami nie mogą być jednak identyfikowane z uprawnieniami do rozstrzygania sporów o własność gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi w granicach określonych liniami brzegów. Rozstrzyganie sporów o własność takich gruntów należy do kompetencji sądów powszechnych z mocy art. 2 k.p.c. i art. 140 k.c. (dawniej art. 28 prawa rzeczowego).Dlatego też uzasadniony jest również zarzut rażącego naruszenia art. 12 ust. 1 prawa wodnego.Zaskarżone postanowienie godzi także w interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, uniemożliwia bowiem zagospodarowania starego koryta rzeki N. i wykorzystanie go do zorganizowania ośrodka hodowli ryb przez bezpodstawną odmowę rozstrzygnięcia sporu, którego rozpoznanie należy do drogi sądowej.Z tych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu Sądowi Powiatowemu w Bielsku Podlaskim do merytorycznego rozpoznania.