III CR 412/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: F. Błahuta, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zygmunta W. przeciwko Zakładowi Energetycznemu w L. o ustalenie stosunku prawnego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 4 lipca 1966 r.,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePozwem z dnia 14.I.1966 r. wniesionym przeciwko Zakładowi Energetycznemu w L. Zygmunt W. żądał ustalenia, że należność pozwanego Zakładu z tytułu dopłaty świadczeń za rok 1964 w wysokości 333,30 zł od wynajmowanego przez niego lokalu nie istnieje.Wyrokiem zaocznym z dnia 19.II.1966 r. Sąd Powiatowy w Lublinie uwzględnił żądanie pozwu przyjmując, że powództwo jest uzasadnione, powód bowiem złożył na rozprawie dowód wpłaty kwoty 315 zł z dnia 26.IV.1965 r. tytułem dopłaty za 1964 r., pozwany zakład zaś - wbrew treści art. 207 § 1 k.p.c. - nie złożył odpowiedzi na pozew ani też nie brał udziału w rozprawie, pomimo doręczenia wezwania na rozprawę.Wyrok zaoczny doręczony został stronie pozwanej dnia 10.III.1966 r.Pozwany zakład złożył dnia 24.III.1964 r. wniosek o przywrócenie mu uchybionego terminu do złożenia sprzeciwu. Sąd Powiatowy w Lublinie postanowieniem z dnia 6.IV.1966 r. oddalił powyższy wniosek.Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 26.V.1966 r. utrzymał w mocy powyższe orzeczenie oddalające wniosek pozwanego o przywrócenie terminu, oddalając zażalenie.W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę Sądu I instancji na to, że wskazany wyżej wyrok zaoczny z dnia 19.II.1966 r. nie został jeszcze doręczony Prokuratorowi Wojewódzkiemu w Lublinie.W związku z tym wyrok zaoczny doręczony został Prokuratorowi Wojewódzkiemu w Lublinie dnia 14.VI.1966 r. Prokurator Wojewódzki w Lublinie złożył od tego wyroku sprzeciw w dniu 20.VI.1966 r.Postanowieniem z dnia 4.VII.1966 r. Sąd Powiatowy w Lublinie odrzucił powyższy sprzeciw uznając, że prokuratorowi nie przysługuje prawo złożenia sprzeciwu ze względu na art. 60 § 2 k.p.c., ponieważ sprawa niniejsza była już w dacie złożenia sprzeciwu prokuratora prawomocnie zakończona. Wobec bowiem niezaskarżenia wyroku zaocznego przez pozwanego, tym samym powyższy wyrok zaoczny z dnia 19.II.1966 r. uprawomocnił się.Od powyższego prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL z wnioskiem o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w celu rozpoznania sprzeciwu. Skarżący zarzuca naruszenie przepisów art. 3 § 1, 60 § 1 i 2, 343 oraz 344 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Art. 343 nowego kodeksu postępowania cywilnego przewiduje w każdej sprawie, w której zapada wyrok zaoczny przeciwko pozwanej jednostce gospodarki uspołecznionej, doręczenie z urzędu tego wyroku nie tylko obu stronom procesowym, lecz ponadto także prokuratorowi. Powyższy przepis stanowi realizację wyrażonej w przepisach art. 4 i 7 k.p.c. zasady ochrony własności społecznej w sytuacji, gdy na skutek bezczynności organów pozwanej jednostki uspołecznionej następuje w procesie wydanie przeciwko niej wyroku zaocznego, w związku z czym zachodzi obawa narażenia majątku tej jednostki na poniesienie uszczerbku.Z powyższych założeń nowego kodeksu należy wysnuć wniosek, że art. 343 k.p.c., nakazując doręczenie każdego wyroku zaocznego z urzędu również prokuratorowi w sprawach, w których stroną pozwaną jest jednostka gospodarki uspołecznionej, ma na względzie nie tylko zawiadomienie prokuratora o fakcie wydania wyroku zaocznego, lecz umożliwienie mu nadto wypełnienia włożonych na niego zadań, w szczególności umożliwienie mu zaskarżenia takiego wyroku.W tych warunkach przyjąć należy, że przepis art. 343 k.p.c. daje prokuratorowi - niezależnie od stron - prawo do zaskarżenia wyroku zaocznego zapadłego przeciwko jednostce gospodarki uspołecznionej, a tym samym - odmiennie od dyspozycji zawartej w art. 60 § 2 k.p.c. - prawo wniesienia sprzeciwu niezależnie od terminu zaskarżenia wyroku ustanowionego dla stron. Oznacza to zatem, że w razie doręczenia wyroku zaocznego prokuratorowi w trybie art. 343 k.p.c. termin tygodniowy do złożenia sprzeciwu z art. 344 § 1 k.p.c. rozpoczyna dla niego swój bieg dopiero z chwilą doręczenia mu wyroku.W tym stanie rzeczy, skoro doręczenie prokuratorowi wyroku zaocznego nastąpiło w niniejszej sprawie dnia 14.VI.1966 r., a sprzeciw został złożony przez niego w dniu 20.VI.1966 r., przyjąć należy, że został on wniesiony w przypisanym terminie, wobec czego odrzucenie sprzeciwu zaskarżonym prawomocnym orzeczeniem było bezzasadne.Rewizja nadzwyczajna zasługuje w tych warunkach na uwzględnienie, wobec czego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.