V KRN 319/68

WyrokIzba Karna1968-08-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może rozpoznać zażalenie oskarżonego na postanowienie o umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym bez udziału obrońcy, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie zażalenia oskarżonego na postanowienie o umieszczeniu w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych przez sąd drugiej instancji bez udziału obrońcy, mimo istnienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Jan W. został oskarżony o czyn z art. 250 k.k. Badanie psychiatryczne wykazało, że cierpi na chorobę psychiczną i w chwili popełnienia czynu nie miał zachowanej zdolności rozpoznania znaczenia czynu ani kierowania postępowaniem. Prokurator umorzył postępowanie i wniósł o umieszczenie go w szpitalu psychiatrycznym. Sąd Powiatowy zarządził umieszczenie, a Sąd Wojewódzki uchylił to postanowienie z powodu braku obrońcy. Po ponownym rozpoznaniu przez Sąd Powiatowy, Sąd Wojewódzki na posiedzeniu niejawnym rozpoznał zażalenie Jana W. i pozostawił je bez uwzględnienia, mimo braku udziału obrońcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Lublinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania zażalenia oskarżonego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: S. Dąbrowski, H. Kempisty.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana W., oskarżonego z art. 250 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 20 grudnia 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Lublinie do ponownego rozpoznania zażalenia oskarżonego Jana W. na postanowienie Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 21 listopada 1967 r.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 20 grudnia 1967 r., założona na korzyść oskarżonego Jana W., zarzuciła temu postanowieniu na podstawie art. 371 pkt 2 k.p.k. obrazę art. 79 § 1 lit. c) k.p.k., polegającą na rozpoznaniu zażalenia oskarżonego bez udziału obrońcy, jakkolwiek zachodziła uzasadniona wątpliwość co do poczytalności Jana W., i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Lublinie celem ponownego rozpoznania zażalenia oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Przeciwko Janowi W. wszczęto postępowanie karne pod zarzutem popełnienia czynu z art. 250 k.k.W toku tego postępowania, w związku z nasuwającymi się wątpliwościami co do poczytalności podejrzanego, poddano go badaniu psychiatrycznemu.Biegli lekarze orzekli, że Jan W. cierpi na chorobę psychiczną (paranoia Evalda), w chwili popełnienia czynów nie miał zachowanej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swym postępowaniem i jako "niebezpieczny dla otoczenia" wymaga umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym.W związku z powyższym prokurator umorzył postępowanie w stosunku do podejrzanego na zasadzie art. 3 lit. c) k.p.k. i złożył do Sądu Powiatowego w Lublinie wniosek o umieszczenie podejrzanego w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych.Sąd Powiatowy w Lublinie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 1967 r. wydał postanowienie, mocą którego na zasadzie art. 79 k.k. zarządził umieszczenie Jana W. w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych.Sąd Wojewódzki w Lublinie po rozpoznaniu zażalenia Jana W. postanowieniem powziętym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 1967 r. uchylił postanowienie Sądu Powiatowego w Lublinie ze względu na to, że podejrzany "nie korzystał z pomocy obrońcy z urzędu".Sąd Powiatowy w Lublinie w dniu 21 listopada 1967 r. przeprowadził rozprawę z udziałem obrońcy podejrzanego, po czym wydał postanowienie, mocą którego na podstawie art. 79 k.k. zarządził umieszczenie Jana W. w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych.Sąd Wojewódzki w Lublinie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 1967 r. rozpoznał zażalenie Jana W. na powyższe postanowienie i pozostawił je bez uwzględnienia.Postanowienie to zapadło z naruszeniem art. 79 § 1 lit. c) k.p.k., albowiem mimo że zachodziła uzasadniona wątpliwość co do poczytalności Jana W., nie miał on przed Sądem Wojewódzkim obrońcy.W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie należało uchylić zgodnie z wnioskiem rewizji nadzwyczajnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 250 KKart. 394art. 371 pkt 2 KPKart. 79 § 1art. 3art. 79 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.