I CZ 146/66
PostanowienieIzba Cywilna1967-03-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzytelność sporna, która została scedowana na rzecz osoby trzeciej przed wszczęciem postępowania upadłościowego, może zostać wyłączona z masy upadłości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wierzytelność, nawet sporna, może podlegać wyłączeniu z masy upadłości, o ile jest indywidualnie oznaczona i nadaje się do wydzielenia. Kluczowe jest, aby przedmiot wyłączenia był prawem, a nie tylko zasądzoną kwotą pieniężną. Sąd Wojewódzki powinien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, oceniając, czy dana wierzytelność nadaje się do wydzielenia z masy upadłości, zamiast zawieszać postępowanie.Stan faktyczny
Powód wniósł o wyłączenie z masy upadłości wierzytelności, która została scedowana na jego rzecz przez Spółdzielnię przed wszczęciem postępowania upadłościowego. Sędzia-komisarz oddalił wniosek. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od wyniku sprawy o samą wierzytelność. Powód zaskarżył to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wasilkowska, W. Kuryłowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Kazimierza R. przeciwko Budowlanej Spółdzielni Pracy "Kolektyw" w W. o wyłączenie wierzytelności z masy upadłości, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 4 listopada 1966 r.,zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktycznePowołując się na art. 31 § 3 w związku z art. 28 i 29 prawa upadłościowego powód wniósł o wyłączenie z masy upadłości pozwanej Spółdzielni na jego rzecz wierzytelności w kwocie 107.242,94 zł (którą w toku procesu zmniejszył do kwoty 87.905,51 zł), dochodzonej przez tę Spółdzielnię od Związku Zawodowego Pracowników Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w W. w sprawie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że wierzytelność ta została scedowana na jego rzecz przez Spółdzielnię przed wszczęciem w stosunku do niej postępowania upadłościowego. Sędzia-komisarz postanowieniem z dnia 17.XII.1965 r. w sprawie Sądu Powiatowego dla Warszawy - Pragi oddalił wniosek o wyłączenie wskazanej wierzytelności z masy upadłości.Postanowieniem z dnia 4 listopada 1966 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o wierzytelność. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Wojewódzki podkreślił, że wprawdzie cesja, na którą powołuje się powód, miała miejsce, ale równocześnie z jej treści wynika, że rozstrzygnięcie niniejszego sporu zależy od wyniku toczącego się postępowania cywilnego w sprawie o wierzytelność. Dopiero bowiem po prawomocnym zakończeniu sporu między Spółdzielnią a Związkiem Zawodowym będzie można ustalić wysokość scedowanej przez Spółdzielnię na rzecz powoda kwoty, gdyż przedmiotem przelewu nie była wierzytelność dochodzona, lecz kwota zasądzona przez Sąd.Powyższe postanowienie zaskarżył powód.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W zażaleniu trafnie podkreślono, że chociaż w art. 28 prawa upadłościowego mowa jest o wyłączeniu z masy upadłości rzeczy nie należących do upadłego, to jednak przez zwrot ten należy rozumieć - zgodnie z ustalonym poglądem - wszelkie prawa, byleby tylko tak ustalony przedmiot wyłączenia był indywidualnie oznaczony i nadawał się do wydzielenia z masy. Z tego z kolei wynika, że wyłączeniu może podlegać także wierzytelność, zarówno bezsporna, jak i sporna, a nie tylko już zasądzona kwota pieniężna. Wbrew sugestii Sądu Wojewódzkiego odmienna ocena spornej wierzytelności nie wynika także z dokumentu cesji; w dokumencie tym - pomimo braku precyzji sformułowania - mowa jest ostatecznie o przelewie wierzytelności, która już w chwili przelewu przeszła na powoda, a powód w tej samej chwili zrezygnował ze swojej pretensji względem Spółdzielni.W tych warunkach Sąd Wojewódzki powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, tzn. ocenić - zgodnie z tym, co wyżej powiedziano - czy wierzytelność, o którą chodzi w sprawie, jest takim przedmiotem wyłączenia, który nadaje się do wydzielenia z masy upadłości.Z tych zasad należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- C 1597/51 1952-08-26Czy wierzyciel, który nie zgłosił swojej wierzytelności sędziemu komisarzowi w terminie wyznaczonym w postępowaniu upadłościowym, może skutecznie potrącić tę wierzytelność z należności przysługującej masie upadłości?
- I CR 100/67 1967-09-29Czy wierzyciel, który zgłosił swoją wierzytelność w postępowaniu upadłościowym, może jednocześnie dochodzić tej samej wierzytelności w odrębnym procesie sądowym, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje prawne takiego dział…
- I CSK 399/12 2013-03-27Czy wierzytelność, co do której nastąpiła odmowa uznania przez syndyka, może zostać umorzona w postępowaniu upadłościowym na podstawie art. 369 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego?
- II CNP 123/07 2007-10-17Czy wierzytelność z tytułu zwrotu świadczenia, powstała w wyniku odstąpienia syndyka od umowy wzajemnej w postępowaniu upadłościowym, może być zaliczona do drugiej kategorii zaspokojenia jako należność z tytułu bezpodsta…
- III CSK 156/06 2006-10-25Czy po ogłoszeniu upadłości wierzyciel może dochodzić swojej wierzytelności w zwykłym postępowaniu sądowym przeciwko syndykowi, nawet jeśli wierzytelność ta podlega zgłoszeniu do masy upadłości?
Powołane przepisy
art. 31 § 3art. 28§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.