I PZ 67/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Krzyżanowski (sprawozdawca).Sędziowie SN: K. Zieliński, K. Piasecki.Protokolant: R. Bzowska.SentencjaSąd Najwyższy Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 1968 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Bazy Sprzętu Melioracyjnego w D. przeciwko Zbigniewowi K. o manko, na skutek zażalenia powódki na zarządzenie przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 3 września 1968 r.,postanawia:uchylić zaskarżone zarządzenie.Uzasadnienie faktycznePrzewodniczący Wydziału Sądu Wojewódzkiego w O. w dniu 3.IX.1968 r. zarządził zwrot pozwu Bazy Sprzętu Melioracyjnego i Transportu P.P. w D., gdyż strona powodowa mimo wezwania nie uzupełniła w terminie braków formalnych (art. 130 k.p.c.).Według wezwania z dnia 13.VIII.1968 r. powódka powinna była złożyć dodatkowy odpis pozwu wraz z załącznikiem.W oryginale zarządzenia przewodniczącego wydziału z 10.VIII.1968 r. wskazano, że chodzi o odpis pozwu dla doręczenia prokuratorowi wojewódzkiemu. W powództwie dochodzone jest roszczenie odszkodowawcze przeciwko kierownikowi magazynu za spowodowanie w okresie od 1.VI.1965 r. do 31.VIII.1967 r. niedoboru towarowego w kwocie ponad 110.000 zł.W zażaleniu na powyższe zarządzenie strona powodowa wniosła o jego uchylenie kwestionując dopuszczalność zastosowania w przypadku przepisu art. 130 § 2 k.p.c. również dlatego, że wezwanie do usunięcia braków formalnych nie było jasne i skonkretyzowane.Wywodom i wnioskowi żalącego się nie można odmówić trafności. Stosownie do art. 130 § 1 k.p.c. przewodniczący może wezwać stronę, pod rygorem zwrotu pozwu do uzupełnienia w terminie tygodniowym tylko takich braków formalnych pozwu, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu. Takim brakiem stosownie do art. 123 k.p.c. jest m.in. brak odpisów pozwu z załącznikami dla uczestniczących w sprawie stron. Brak odpisu pozwu dla osób, które według jego treści nie uczestniczą w sprawie, nie może być w świetle cyt. przepisu uchodzić za brak formalny, podlegający usunięciu w trybie art. 130 k.p.c.Jeśli chodzi o prokuratora, to jest on od początku stroną w sprawie wówczas, gdy wytacza powództwo na rzecz oznaczonej osoby (art. 55 k.p.c.), o unieważnienie małżeństwa, o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa (art. 448 k.p.c.). Ponadto w sprawach, w których przepisy postępowania cywilnego przewidują obowiązkowy udział prokuratora (por. art. art. 449, 457, 546 § 2 i 580 k.p.c.), jest on jednym z uczestników postępowania, dla którego zgodnie z art. 128 k.p.c. osoba wszczynająca postępowanie obowiązana jest dołączyć odpis pisma procesowego z załącznikami (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 20.I.1967 r., I Cz. 149/66 w OSNCP z 1967 r., poz. 158).Tylko w wymienionych sprawach niedołączenie do pozwu wniosku jego odpisu dla prokuratora stanowi brak formalny, który może uzasadniać zastosowanie trybu przewidzianego w art. 130 k.p.c.Wprawdzie Sąd zawiadamia prokuratora o każdej sprawie, w której udział jego uważa za potrzebny (art. 59 k.p.c.), a prokurator może wstąpić do sprawy w każdym stadium postępowania (art. 60 k.p.c.), jednakże uczestnikiem w sprawie, w rozumieniu art. 128 k.p.c., staje się on dopiero z chwilą zgłoszenia w niej swego udziału i dopiero od tej daty istnieje obowiązek dołączenia dla prokuratora odpisów pism procesowych i załączników (art. 60 § 1 in fine k.p.c.).Informacyjne zawiadomienie przez Sąd prokuratora o toczącej się sprawie (art. 59 k.p.c.) nie przesądza jeszcze o jego udziale w niej, a przeto nie uzasadnia to po stronie powoda obowiązku dołączenia dla prokuratora odpisu pozwu i załączników.W sytuacji gdy prokurator nie wręczył postępowania, ani gdy udział jego w sprawie nie może być uznany za obowiązkowy, niedołączenie odpisu i załączników dla prokuratora nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 130 § 1 k.p.c., który może być uzupełniony w trybie i pod rygorem przewidzianym w tym przepisie.Brak ten bowiem nie stanowi przeszkody do nadania pismu procesowemu prawidłowego biegu.W tych warunkach za nieuzasadnione należało uznać w konkretnej sprawie wezwanie powoda pod rygorem zwrotu pozwu do dołączenia jego odpisu dla prokuratora, jak również późniejsze zarządzenie zwrotu pozwu.Usprawiedliwia to wniosek żalącego się o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, jako naruszającego art. 130 k.p.c.Zasadnie też wywodzi skarżący, że wezwanie do usunięcia rzekomego braku formalnego pozwu nie było jasne i skonkretyzowane, nie czyniło więc zadość wymogom, od których zależała jego skuteczność.Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 4.VII.1960 r., 2 C. 265/60, które jest aktualne również pod rządem obowiązującego Kodeksu postępowania cywilnego, wezwanie w trybie art. 130 § 1 k.p.c. powinno być o tyle jasne i niedwuznaczne, aby u strony, do której jest skierowane, nie budziło istotnych wątpliwości co do przedmiotu wezwania. Wezwanie nie czyniące temu zadość nie może skutkować sankcji przewidzianych w art. 130 § 2 k.p.c.Dołączony do zażalenia oryginał wezwania Sądu z 13.VIII.1968 r. nie zawiera nawet wzmianki, dla kogo ma być przeznaczony odpis pozwu. Mogło ono błędnie sugerować, że powódka nie złożyła w ogóle odpisów pozwu dla stron, co oczywiście nie odpowiadało rzeczywistości. Wprawdzie zarządzenie przewodniczącego określało, że chodzi o odpis pozwu dla prokuratora, jednakże wezwanie doręczone powódce przez kancelarię Sądu było o tyle sprzeczne z treścią zarządzenia przewodniczącego, że nie zawierało tej wzmianki i mogło budzić istotne wątpliwości u strony, czy wezwanie nie polega na błędzie, skoro właściwe odpisy zostały dołączone do pozwu.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.