VI KZP 45/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, L. Chmielewski, K. Czajkowski, Z. Kubec, J. Pustelnik, A. Pyszkowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku Prezesa Sądu Najwyższego, kierującego pracami Izby Karnej, z dnia 31 lipca 1967 r. przekazanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) pod rozpoznanie składu siedmiu sędziów o wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie:"Czy tymczasowe aresztowanie może być utrzymane lub zastosowane w wypadku, gdy przed rozpoznaniem sprawy przez sąd rewizyjny oskarżony przebywał już w areszcie tymczasowym przez okres odpowiadający karze pozbawienia wolności wymierzonej nieprawomocnym wyrokiem, a prokurator złożył rewizję na jego niekorzyść, przy czym na poczet kary zaliczono okres tymczasowego aresztowania?"po wysłuchaniu prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKodeks postępowania karnego nakazuje natychmiastowe wypuszczenie na wolność oskarżonego tymczasowo aresztowanego w razie uniewinnienia (art. 336). Ponadto kodeks ten nakazuje natychmiastowe wypuszczenie na wolność oskarżonego, gdy ustaną przyczyny, dla których aresztowanie nastąpiło (art. 157 § 1). Kwestia, czy przyczyny te w danym czasie istnieją, jest zagadnieniem faktycznym konkretnego wypadku. Poza tymi wypadkami ustawa nie ogranicza czasu trwania tymczasowego aresztowania w postępowaniu przed sądem. Jest ono aktualne przez cały tok tego postępowania i może być stosowane aż do chwili uprawomocnienia się wyroku skazującego. Odnosi się to także do sytuacji, gdy oskarżony przebywał w areszcie przez okres odpowiadający wymierzonej nieprawomocnym wyrokiem karze pozbawienia wolności, jeżeli oskarżyciel założył rewizję zmierzającą w konsekwencji do zaostrzenia tej kary, a zachodzą wyliczone w art. 152 k.p.k. przesłanki decydujące o potrzebie stosowania takiego środka zapobiegającego uchylaniu się od sądu.Jeżeli zachodzą wspomniane przesłanki ustawowe, postanowienie o tymczasowym aresztowaniu może być wydane nawet po uprawomocnieniu się wyroku uniewinniającego, ale tylko w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej (art. 398 k.p.k.).Jeżeli oskarżyciel nie założył rewizji zmierzającej do zaostrzenia kary pozbawienia wolności, to należy uznać, że ustały podstawy do stosowania tymczasowego aresztowania w warunkach, gdy oskarżony faktycznie odbył już karę pozbawienia wolności na skutek zaliczenia mu na poczet kary okresu dotychczasowego przebywania w areszcie tymczasowym.