III CZP 75/66
UchwałaIzba Cywilna1966-09-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest egzekucja z idealnej części nieruchomości rolnej, a jeśli nie, to czy wierzyciel traci możliwość zaspokojenia swojej wierzytelności?Ratio decidendi
Przepisy prawa nie wyłączają dopuszczalności egzekucji z idealnej części nieruchomości rolnej. Chociaż istnieją szczególne przepisy dotyczące egzekucji z nieruchomości rolnych, mające na celu ograniczenie obrotu tymi nieruchomościami, nie prowadzą one do wyłączenia możliwości prowadzenia egzekucji z ułamkowej części takiej nieruchomości. Potrzeba przestrzegania określonych warunków przez nabywcę na licytacji nie oznacza niedopuszczalności samej egzekucji.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy dotyczące dopuszczalności egzekucji z idealnej części nieruchomości rolnej. Sprawa dotyczyła powództwa o zwolnienie od egzekucji. Sąd Wojewódzki postawił pytanie, czy egzekucja z idealnej części nieruchomości rolnej jest dopuszczalna, a w przypadku negatywnej odpowiedzi, czy wierzyciel traci możliwość zaspokojenia swojej wierzytelności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na postawione zagadnienie prawne, stwierdzając dopuszczalność egzekucji z idealnej części nieruchomości rolnej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wasilkowska, J. Policzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana i Ewy małż. W. przeciwko Maksymilianowi W. o zwolnienie od egzekucji, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 30 czerwca 1966 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy jest dopuszczalna egzekucja z idealnej części nieruchomości rolnej (ok. 2 ha)?a w razie negatywnej odpowiedzi:Czy niedopuszczalność prowadzenia egzekucji z idealnej części nieruchomości powoduje, że wierzyciel, na którego korzyść orzeczono wyrokiem sądowym uznanie za bezskuteczną sprzedaży przez jednego ze współwłaścicieli (dłużnika) części idealnej tej nieruchomości rolnej, traci możliwość zaspokojenia swej wierzytelności w drodze egzekucji z tej nieruchomości?"udzielił następującej odpowiedzi:Obowiązujące przepisy nie wyłączają egzekucji z idealnej części nieruchomości rolnej. Uzasadnienie faktycznePrzepisy art. 1004-1013 k.p.c. zamieszczone pod tytułem "Egzekucja z ułamkowej części nieruchomości oraz użytkowania wieczystego", wyraźnie stwierdzają, że przedmiotem egzekucji może być również należąca do dłużnika jako współwłaściciela ułamkowa część nieruchomości. Przepisy te mówią ogólnie o nieruchomości i nie zawierają same w sobie normy wyłączającej egzekucję z ułamkowej części nieruchomości rolnej. Ponieważ jednak art. 1004 k.p.c. odsyła również do przepisów o egzekucji z nieruchomości, nakazując ich odpowiednie stosowanie, przeto udzielenie odpowiedzi na postawione przez Sąd Wojewódzki pytanie wymaga rozważenia, czy z przepisów o egzekucji z nieruchomości nie wynika niedopuszczalność egzekucji z nieruchomości rolnej lub jej ułamkowej części.Z przepisów, do których odsyła art. 1004 k.p.c., wchodzą tu w rachubę art. 946 § 1 zd. trzecie, 953 § 2 i 3 oraz 957-960 i 976. Są to normy szczególne dotyczące egzekucji z nieruchomości rolnej. Celem ich jest głównie poddanie nieruchomości rolnych, również w postępowaniu egzekucyjnym, tym samym w zasadzie ograniczeniom obrotu i podziału, jakie obowiązują przy przeniesieniu własności nieruchomości rolnych, i niedopuszczenie w ten sposób do obchodzenia tych ograniczeń za pomocą egzekucji.Wspomniane normy szczególne k.p.c., jak to wynika z ich treści i charakteru, nie stanowią że nieruchomości rolne nie podlegają egzekucji (żadne zresztą względy społeczno-gospodarcze nie usprawiedliwiałyby takiego wyłączenia), lecz bądź ograniczają możliwość wystawienia na licytację wydzielonej części nieruchomości rolnej, bądź też wymagają określonych w nich warunków od nabywcy (licytanta).Odpowiednie stosowanie tych przepisów do egzekucji z ułamkowej części nieruchomości rolnej nie daje podstaw do wniosku, że egzekucja z takiej części jest niedopuszczalna. Wyłączenie pewnych osób od nabycia tego przedmiotu na licytacji oraz potrzeba przestrzegania innych ewentualnie warunków nie oznacza wyłączenia egzekucji z ułamkowej części nieruchomości rolnej.Jeżeli nieruchomość należy do spadku, to do egzekucji potrzebny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom (art. 779 § 1 k.p.c.). Ograniczenie to dotyczy wszystkich nieruchomości, a nie tylko rolnych.W świetle powyższych rozważań udzielić należy na zasadnicze pytanie postawione przez Sąd Wojewódzki odpowiedzi przytoczonej w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 22/68 1968-07-18Czy przesłanki z art. 163 k.c. mają zastosowanie do egzekucji z nieruchomości rolnej?
- III CRN 456/74 1975-12-03Czy nadzór sądu nad postępowaniem egzekucyjnym, przewidziany w art. 759 § 2 k.p.c., może obejmować merytoryczną ocenę zasadności egzekucji z nieruchomości rolnej, a jego celem jest ochrona praw wszystkich uczestników pos…
- III CZP 16/06 2006-03-30Czy wierzyciel osoby, przeciwko której prowadzona jest egzekucja z nieruchomości, może po zbyciu zajętej nieruchomości przyłączyć się do postępowania egzekucyjnego, jeśli czynność prawna zbycia nie została uznana za bezs…
- III CZP 5/74 1975-06-10Czy sądowe postępowanie egzekucyjne dotyczące wydania nieruchomości rolnej, dla której po wszczęciu egzekucji został wydany akt własności ziemi przez organ administracji państwowej, podlega skutkom art. 14 ustawy o uregu…
- III CZP 51/17 2017-10-19Czy do zbycia nieruchomości rolnej, nabytej w drodze egzekucji wszczętej przed 30 kwietnia 2016 r., ale zakończonej przysądzeniem własności po tej dacie, stosuje się ograniczenie wynikające z art. 2b ust. 1 ustawy o kszt…
Powołane przepisy
art. 391 KPCart. 1004art. 1004 KPCart. 946 § 1art. 779 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.