VI KZP 33/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: T. Majewski (sprawozdawca), Z. Kubec.Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława O., oskarżonego z art. 26, 134 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 lipca 1966 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy wysłanie pisma do osoby trzeciej o treści nakłaniającej ją do czynnego przekupstwa urzędnika, w wypadku niedotarcia tegoż pisma do adresata z przyczyn niezależnych od wysyłającego, stanowi przestępstwo podżegania do udzielenia korzyści urzędnikowi (...)?"po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW orzecznictwie Sądu Najwyższego, podobnie jak w doktrynie, nie ma wątpliwości co do tego, że konstrukcja podżegania (i pomocnictwa) nie ogranicza tych form działania do bezpośredniego kontaktu podżegacza (i pomocnika) z wykonawcą przestępstwa. Możliwe jest więc podżeganie do podżegania do popełnienia określonego przestępstwa np. w wypadku, gdy podżegacz, nie mający bezpośredniego dojścia do osoby, którą chce skłonić do pożądanego przez siebie działania, posługuje się w tym celu osobą trzecią (por. OSNKW 51/64).Nie oznacza to jednak, że pierwszy podżegacz - podżegający osobę, która została wybrana na bezpośredniego podżegacza - odpowiada karnie również wtedy, gdy nie doszło do kontaktu z upatrzonym wykonawcą czynu przestępnego. Możliwość taka nie istnieje dlatego, że podżeganie polega na rzeczywistym, a nie na zamierzonym tylko oddziaływaniu na wolę innej osoby, zmierzającym do wywołania działania przestępnego, do którego podżegacz nakłania (por. OSPiKA 54/61). Jeżeli nie doszło do skomunikowania się podżegacza z upatrzonym wykonawcą czynu przestępnego, nie może być mowy nawet o odpowiedzialności karnej za usiłowanie przestępstwa, ponieważ podżegacz sam nie podejmuje działania bezpośrednio skierowanego na urzeczywistnienie swego zamiaru przestępnego (art. 23 § 1 k.k.). Działanie jego należy w takim wypadku zaliczyć do czynności przygotowawczych bezkarnych, skoro ustawa ich karalności nie przewiduje.Z tych powodów należy zająć stanowisko, że w wypadku przedstawionym w pytaniu sprawca nie dopuszcza się czynu przestępnego. Trzeba też dodać, że pytanie Sądu Wojewódzkiego jest o tyle błędnie ujęte, iż w polskim systemie prawnym nie ma "przestępstwa podżegania", podżeganie bowiem stanowi techniczną formę popełnienia przestępstwa, do którego podżegający nakłania.