Rw 214/64

PostanowienieIzba Cywilna1964-03-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kradzież popełniona przez żołnierza na terenie internatu wojskowej szkoły, gdzie nie ma stałego zakwaterowania oddziałów, może być kwalifikowana jako przestępstwo wojskowe na podstawie art. 161 § 1 k.k.W.P., czy też powinna być rozpatrywana w kontekście przepisów Kodeksu Karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok, uznając, że internat wojskowej szkoły, w którym nie ma stałego zakwaterowania oddziałów, nie odpowiada pojęciu "koszar" w rozumieniu art. 161 § 1 k.k.W.P. Przepis ten dotyczy kradzieży popełnionych przez żołnierza na szkodę innego żołnierza w warunkach wspólnoty życia żołnierskiego. Niewłaściwa kwalifikacja prawna mogła wpłynąć na wymierzoną karę, ponieważ sankcja z art. 257 § 1 k.k. nie przewiduje kary aresztu.
Stan faktyczny
Kazimierz K. został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego na karę aresztu za kradzież płaszcza wartości 545 złotych, popełnioną na terenie internatu Szkoły Wojskowej. Sąd I instancji zakwalifikował czyn z art. 161 § 1 k.k.W.P., uznając internat za "koszary". Obrońca wnosił o złagodzenie kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania. Prokurator zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną kwalifikację czynu (art. 161 § 1 k.k.W.P. zamiast art. 257 § 1 k.k.) oraz niezastosowanie art. 51 § 1 k.k.W.P., a także pogwałcenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 24 stycznia 1964 r. i przekazał sprawę Kazimierza K. temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk R. Różański.Sędziowie: płk K. Mioduski (sprawozdawca), ppłk B. Mielnik.Prokurator: ppłk W. Ciechanowicz.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skarg rewizyjnych prokuratora i obrońcy, sprawę Kazimierza K., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 24 stycznia 1964 r. na podstawie art. 161 § 1 k.k.W.P. na karę 5 miesięcy aresztu za to, że dnia 30 października 1963 r. na terenie internatu Szkoły Wojskowej w N. zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Zdzisława G. płaszcz nieprzemakalny wartości 545 złotych.Obrońca wnosił w skardze rewizyjnej o złagodzenie kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Prokurator, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłowe jego zastosowanie, mianowicie przez przyjęcie kwalifikacji prawnej z art. 161 § 1 k.k.W.P. zamiast z art. 257 § 1 k.k., oraz niezastosowanie art. 51 § 1 k.k.W.P., 2) pogwałcenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie, czy skazany wpłacił wymierzone mu przez sądy powszechne kary grzywny, i - co się z tym łączy - przez wymierzenie mu niewspółmiernie niskiej kary w postaci aresztu zamiast kary więzienia.Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy, a w uwzględnieniu skargi rewizyjnej prokuratora, uchylić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 24 stycznia 1964 r. i sprawę Kazimierza K. przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził m.in. następujący pogląd:(...) Sąd wyrokujący, zmieniając zawartą w akcie oskarżenia kwalifikację czynu z art. 257 § 1 k.k. na art. 161 § 1 k.k.W.P., przeoczył argumentację prawną zawartą w postanowieniu b. Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 24.XI.1959 r. (opublikowanym w "Wojskowym Przeglądzie Prawniczym" nr 2/1960 r.) i przyjął, że internat, w którym dokonano kradzieży, odpowiada pojęciu "koszar", o jakim mowa w art. 161 § 1 k.k.W.P. To stanowisko Sądu wyrokującego może budzić wątpliwości, albowiem, jak to trafnie wywodzi powołane wyżej postanowienie NSW, przez "koszary" (w rozumieniu art. 161 k.k.W.P.) rozumieć należy pomieszczenia służbowe przeznaczone do stałego zakwaterowania - w warunkach wspólnoty żołnierskiej i na zasadach określonych regulaminem - oddziałów i pododdziałów, w szczególności szeregowców. Przepis art. 161 § 1 k.k.W.P. ma na uwadze kradzieże dokonane przez żołnierza na szkodę innego żołnierza w warunkach wspólnoty życia żołnierskiego, co dopiero nadaje tym czynom charakter przestępstw wojskowych.Rozważanie przez Sąd I instancji argumentów, na które powołuje się, jeśli chodzi o kwalifikację czynu, skarga rewizyjna prokuratora, mogłoby doprowadzić Sąd do innej oceny prawnej zdarzenia będącego przedmiotem niniejszej sprawy, co miałoby również znaczenie w kwestii kary, jako że sankcja art. 257 § 1 k.k. nie przewiduje aresztu.Nietrafne natomiast są wywody skargi prokuratora zmierzające do wykazania, że oskarżony jest recydywistą w rozumieniu art. 51 § 1 k.k.W.P. Ostatnio przytoczony przepis nieprzypadkowo mówi o odbyciu kary, który to termin odnosić się może wyłącznie do kary pozbawienia wolności, natomiast nie obejmuje uiszczenia grzywny.Odbywanie kary pozbawienia wolności stanowi dla sprawcy dolegliwość powiązaną z reguły z poważnymi przeżyciami natury psychicznej. W tych przeżyciach tkwi istotny element wychowawczo-poprawczy tej kary. Jeżeli sprawca, mimo odbycia kary pozbawienia wolności, wchodzi ponownie na drogę przestępstwa tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek, świadczy to o jego niepoprawności, o niepoddawaniu się przezeń wychowawczemu oddziaływaniu kary, a zatem przemawia za potrzebą odpowiednio surowego ukarania sprawcy za powtórne przestępstwo. Uiszczenie kary grzywny, wymierzanej zazwyczaj za drobne przestępstwa, nie pociąga za sobą dla skazanego swoistych przeżyć związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności i dlatego skazanie na grzywnę nie uzasadnia w myśl art. 51 § 1 k.k.W.P. uznania sprawcy wchodzącego ponownie na drogą przestępstwa za recydywistę. Poprzednie ukaranie grzywną stanowi jedynie okoliczność obciążającą wskazaną w art. 50 § 3 lit. e) k.k.W.P.Wątpliwości budzi ponadto teza skargi rewizyjnej prokuratora, jakoby czyny z art. 265 k.k. (przejazdy bez biletu) stanowiły przestępstwo jednorodne z czynem przypisanym oskarżonemu. (...)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 161 § 1 KKart. 257 § 1 KKart. 51 § 1 KKart. 161 KKart. 50 § 3art. 265 KK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.