Rw 634/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), płk B. Lisicki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy: 1) Jerzego K., 2) Stefana M. i 3) Józefa W., skazanych nieprawomocnie za przestępstwo z art. 199 § 1 k.k. na kary: Jerzy K. i Stefan M. - po jednym roku i sześć miesięcy pozbawienia wolności z degradacją i po 1.200 zł grzywny, a Józef W. - na karę jednego roku pozbawienia wolności z degradacją i 1.200 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonego Stefana M. oraz obrońców od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 6 maja 1971 r. nie uwzględnił rewizji obrońców oraz oskarżonego Stefana M. i zaskarżony wyrok w sprawie Jerzego K., Stefana M. i Józefa W. utrzymał w mocy. Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 6 maja 1971 r. skazani zostali: 1) Jerzy K., 2) Stefan M. i 3) Józef W. za przestępstwo z art. 199 § 1 k.k., a w szczególności za to, że w dniu 1 marca 1971 r. w godzinach wieczornych, działając wspólnie, zagarnęli z magazynu mundurowego zapasów nienaruszalnych jednostki wojskowej w N. różne przedmioty mundurowe, a mianowicie 3 śpiwory, 3 mapniki oficerskie, 3 kurtki wojskowe typu "moro", 2 pary rękawiczek skórzanych i 1 parę rękawiczek polowych, 18 chusteczek do nosa i 3 worki na mundury, łącznej wartości 6.936 zł, które przywłaszczyli sobie - na kary: Jerzy K. i Stefan M. po 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a Józef W. na karę 1 roku pozbawienia wolności, przy czym wszystkim oskarżonym wymierzono grzywnę po 1.200 zł i karę dodatkową degradacji. Od powołanego wyroku wnieśli rewizję obrońcy wszystkich oskarżonych i oskarżony Stefan M. W treści wszystkich rewizji zawarty jest zarzut wymierzenia oskarżonym rażąco niewspółmiernie surowych kar, w związku z czym skarżący wnosili o zawieszenie wykonania wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia wolności. W uzasadnieniu tych wniosków skarżący wywodzili, że skradzione przez oskarżonych przedmioty zostały im odebrane (w związku z tym jednostka wojskowa nie poniosła żadnej szkody materialnej), że oskarżeni do czasu popełnienia przestępstwa prowadzili nienaganny tryb życia i byli zdyscyplinowanymi żołnierzami oraz że oskarżeni w czasie rozprawy sądowej okazali szczerą skruchę. Przytoczone okoliczności - zdaniem skarżących - uzasadniały warunkowe zawieszenie wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia wolności. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku poczynione zostały zgodnie z wynikami przewodu sądowego. W świetle ustaleń faktycznych i treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku kwalifikacja karna czynu oskarżonych z art. 199 § 1 k.k. jest prawidłowa. Wywody zawarte w treści wniesionych rewizji, zmierzające do uzasadnienia wniosków o warunkowe zawieszenie wymierzonych oskarżonym kar, należało - w świetle wyników analizy sposobu działania oskarżonych - uznać za nieprzekonywające. Przede wszystkim podkreślić należy, że zwłaszcza oskarżeni Jerzy K. i Stefan M. działali z daleko posuniętą premedytacją, polegającą na przemyśleniu i odpowiednim przygotowaniu akcji przestępczej, poprzedzonej zbadaniem z ich strony możliwości wejścia do magazynu nienaruszalnych zapasów magazynu mundurowego. Oskarżony Stefan M. - jak sam wyjaśnił - zaproponował oskarżonemu Józefowi W. współudział w dokonaniu kradzieży mienia wojskowego. Oskarżony Józef W. bez żadnego sprzeciwu zgodził się na tę propozycję i on właśnie był tym sprawcą, który pierwszy przez okienko na dachu wszedł na strych budynku, w którym mieścił się magazyn zapasów nienaruszalnych. Oskarżeni, działając zatem w wyniku wzajemnego porozumienia, dokonali wspólnie kradzieży przedmiotów umundurowania żołnierskiego. Wspólne dopuszczenie się przestępstwa przez dwóch lub więcej sprawców potęguje stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i w związku z tym w odniesieniu do niektórych przestępstw (np. z art. 168, art. 210, art. 304 i art. 313 k.k.) stanowi ono między innymi merytoryczną podstawę konstruowania ich kwalifikowanych postaci. Wprawdzie popełnienie przestępstwa z art. 199 § 1 k.k przez wspólnie działających dwóch lub więcej sprawców nie stanowi kwalifikowanej postaci tego przestępstwa, jednakże wspólne (bądź dokonane w porozumieniu z innymi osobami) zagarnięcie mienia społecznego powinno stanowić z reguły istotną okoliczność obciążającą, która w ramach dyrektyw określonych w art. 50 § 2 k.k. (zwłaszcza przy uwzględnieniu "sposobu działania sprawcy") nie powinna być pominięta przy ocenie stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu, a w konsekwencji także przy wymiarze kary - stosownie do nakazu zawartego w art. 50 § 1 k.k. Nie powinna ona być pominięta tym bardziej wtedy, gdy tego rodzaju przestępstwo zostaje dokonane przez kilku żołnierzy, stanowiących cząstkę specyficznego układu społecznego, jakim jest - oparty między innymi na wzajemnym zaufaniu wszystkich żołnierzy i ich trosce o mienie wojskowe - oddział lub pododdział wojskowy. Negatywną wymowę ma tu fakt, że oskarżony Jerzy K. "miał pretensję" do oskarżonego Stefana M., o to, iż ten w rozmowie z przełożonym przyznał się do dokonania kradzieży przedmiotów mundurowych. Jeżeli oprócz przytoczonych okoliczności uwzględni się nadto, że wszyscy oskarżeni - absolwenci szkół średnich - byli podoficerami i doskonale zdawali sobie sprawę z wagi szkodliwości społecznej swego przestępnego postępku, którego rezonans społeczny w środowisku żołnierskim, zwłaszcza wśród żołnierzy służby zasadniczej, był ujemny, że oskarżeni działali w celu osiągnięcia korzyści materialnej i że wartość skradzionych przedmiotów umundurowania nie była bagatelna, to - nawet przy daleko idącym uwzględnieniu nienagannego trybu życia oskarżonych i ich wysokiego zdyscyplinowania żołnierskiego do czasu popełnienia przestępstwa, oraz z faktu, że skradzione przez nich mienie wojskowe zostało im odebrane - wymienione wyżej okoliczności nie pozwalają uznać wymierzonych oskarżonym kar, oscylujących wokół dolnej granicy ustawowego zagrożenia, za represje rażąco niewspółmiernie surowe, przy czym względy na społeczne oddziaływanie kary przemawiają przeciwko zastosowaniu wobec oskarżonych przepisu art. 73 § 1 k.k. W tych warunkach brak było podstaw do uwzględnienia wniesionych rewizji.