Rw 514/65
PostanowienieIzba Cywilna1965-04-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który samowolnie opuścił jednostkę wojskową w proteście przeciwko decyzji przełożonych, biorąc pod uwagę jego dotychczasową nienaganną służbę, dobrowolny powrót oraz trudną sytuację życiową?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności było uzasadnione, mimo że motywem działania oskarżonego był protest przeciwko decyzji przełożonych. Wskazano, że obiektywne okoliczności, takie jak nienaganna dotychczasowa służba, dwukrotne wyróżnienia, brak kar dyscyplinarnych, dobrowolny powrót do jednostki, trudna sytuacja rodzinna (żona i chore dziecko) oraz pozytywna opinia kolektywu żołnierskiego, przemawiają za tym, aby cele wychowawcze kary przeważyły nad represyjnymi. Zawieszenie kary daje oskarżonemu szansę na powrót do sumiennego wykonywania obowiązków służbowych, co jest uzasadnione jego skruchą i zrozumieniem popełnionego czynu.Stan faktyczny
Jan D. został skazany za samowolne opuszczenie jednostki wojskowej w proteście przeciwko przeniesieniu go do służby liniowej. Prokurator wniósł o uchylenie wyroku z powodu zbyt łagodnej kary i niewłaściwego zastosowania warunkowego zawieszenia. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę rewizyjną prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił skargi rewizyjnej prokuratora i pozostawił w mocy wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 22 czerwca 1965 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski.Sędziowie: płk Z. Wizelberg (sprawozdawca), mjr E. Olczak.Prokurator: ppłk S. Marzyński.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Jana D., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 22 czerwca 1965 r. z art. 109 § 1 k.k.W.P. na karę 10 miesięcy więzienia, z zawieszeniem wykonania tej kary na okres 2 lat, za to, że "w dniu 14 maja 1965 r. o godz. 15 samowolnie opuścił rejon zakwaterowania jednostki wojskowej w N. i w zamiarze dłuższego uchylania się od służby wojskowej przebywał poza nią do czasu powrotu w dniu 2 czerwca 1965 r."Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Żaganiu wnosił w swej skardze rewizyjnej o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu wymierzenia przez Sąd I instancji niewspółmiernie łagodnej kary. Zdaniem prokuratora czyn oskarżonego był protestem wobec zwolnienia go z funkcji pisarza i przeniesienia go do służby liniowej, co świadczyło o dużym nasileniu złej woli oskarżonego i nie zezwalało na warunkowe zawieszenie wykonania kary.Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej prokuratora, a wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 22 czerwca 1965 r. w sprawie Jana D. pozostawić w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Argumenty podniesione w skardze rewizyjnej Prokuratora mają niewątpliwie swoją wagę. Rzeczywiście, przewód sądowy wykazał, że motywem działania oskarżonego było jego niezadowolenie z powodu usunięcia go ze stanowiska pisarza i przeniesienia do służby liniowej. Przestępstwo oskarżonego było niewątpliwie aktem protestu przeciwko tej decyzji jego przełożonych. Nie ulega też żadnej wątpliwości, że Sąd I instancji niesłusznie zaliczył tę okoliczność do wymienionych w zaskarżonym wyroku okoliczności łagodzących. Przeniesienie żołnierza z jednego rodzaju służby do innego jest w wojsku rzeczą normalną i żołnierz nie ma prawa przeciw takim decyzjom demonstrować.Z drugiej jednak strony trzeba wziąć pod uwagę okoliczności obiektywnie stwierdzone a przemawiające wyraźnie na korzyść oskarżonego. Taką okolicznością obiektywną jest to, że oskarżony sprawował się dotychczas w służbie wojskowej nienagannie, cieszył się dobrą opinią i był dwukrotnie wyróżniany, ani razu zaś nie był dyscyplinarnie karany. Taką okolicznością obiektywną jest dobrowolny powrót oskarżonego do jednostki.Taką okolicznością obiektywną jest wreszcie i to, że oskarżony znajduje się w innej sytuacji życiowej niż znakomita większość żołnierzy odbywających czynną służbę wojskową, ponieważ jest on żonaty i ma małe dziecko, które choruje na krzywicę. Poważnym argumentem przemawiającym za zasadnością zastosowanego w zaskarżonym wyroku warunkowego zawieszenia kary jest także i to, że kolektyw żołnierski pododdziału, w którym oskarżony pełni służbę, skierował do Sądu zatwierdzony przez dowódcę jednostki wniosek o przekazanie oskarżonego pod opiekę tego kolektywu, i podjął się stosowania do oskarżonego właściwych środków wychowawczych.W tych okolicznościach wychowawcze zadania kary powinny przeważyć nad zadaniami represyjnymi i dlatego - jak to słusznie uczynił Sąd I instancji - należy dać oskarżonemu możność powrócenia bez odbycia kary sądowej na drogę sumiennego wykonywania obowiązków służbowych, zwłaszcza że oskarżony już przez sam fakt dobrowolnego powrotu do jednostki wykazał skruchę i zrozumienie przestępczości swego działania, co daje podstawę do przypuszczenia, iż nowego przestępstwa nie popełni. Zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary jest zatem słuszne.
Powiązane orzeczenia
- Rw 143/79 1979-05-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności oraz instytucję dozoru przełożonego wobec skazanego żołnierza, uwzględniając całokształt okoliczności popełnienia czynu?
- Rw 754/83 1983-09-26Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku przestępstwa popełnionego przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej w okresie zawieszenia stanu wojennego, zwłaszcza gdy kara j…
- Rw 928/62 1962-09-19Czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec żołnierza skazanego za nieostrożne obchodzenie się z bronią, pomimo uwzględnienia względów prewencji ogólnej przy wymiarze kary?
- Rw 92/78 1978-03-16Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu wojskowego jest uzasadnione w przypadku skazanego za przestępstwo uchylania się od obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, jeśli dobrowolnie zgłosił się do jedno…
- Rw 415/69 1969-04-15Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który dopuścił się czynnej napaści na przełożonego podczas pełnienia przez niego służby oficera dyżurnego, w sytuacji…
Powołane przepisy
art. 109 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.