Rw 92/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk. W. Morawski, kpt. T. Kacperski (sędzia S. Wojsk. deleg. - sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 marca 1978 r. na rozprawie sprawy Bogusława F., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.) z zastosowaniem art. 293 § 1 i art. 73 § 1 k.k. na karę 1 roku aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata i grzywnę w wysokości 3.600 zł, z powodu rewizji wniesionej przez Wiceprokuratora Prokuratury Okręgu Wojskowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 8 lutego 1978 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora, w której - podnosząc zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco niewspółmiernie łagodnej kary, zwłaszcza z powodu warunkowego zawieszenia jej wykonania - wnosi o zmianę wyroku sądu pierwszej instancji przez wymierzenie oskarżonemu kary 2 lat aresztu wojskowego bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował rewizję prokuratora i wnosił o zmianę wyroku przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary aresztu wojskowego, natomiast obrońca wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneW związku z powyższym Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora nie jest zasadna. Kwestionując wyrok w zakresie wymiaru kary, skarżący podnosi w rewizji zarzut, jakoby sąd pierwszej instancji niewłaściwie ocenił i w niedostatecznej mierze uwzględnił przy orzekaniu o karze występujące w sprawie okoliczności obciążające, świadczące w sumie - jego zdaniem - o znacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa popełnionego przez oskarżonego przestępstwa, a w konsekwencji bezpodstawnie uznał, że istnieją podstawy faktycznoprawne do stosowania wobec oskarżonego art. 73 k.k.Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że orzekając o karze sąd pierwszej instancji miał na względzie całokształt ustalonych w toku postępowania karnego okoliczności, a więc także okoliczności obciążające, na które powołuje się rewizja, jak też liczne i nader istotne dla wymiaru kary za przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej okoliczności łagodzące.W szczególności nie można się zgodzić z wyrażonym w rewizji poglądem, jakoby sąd pierwszej instancji nienależycie ocenił przy wymiarze kary okoliczności negatywne, charakteryzujące dotychczasową postawę życiową oskarżonego oraz dotyczące motywacji uchylania się przezeń przez okres przeszło 2 miesięcy od obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej.Mieć bowiem trzeba na względzie to - czego skarżący, jak się wydaje, nie zauważył - że ujemnie oceniona postawa życiowa oskarżonego oraz popełnienie przezeń przedmiotowego przestępstwa nie jest tylko i wyłącznie wynikiem jego złej woli oraz niekorzystnego wpływu otoczenia, lecz również - jeśli nie przede wszystkim - stwierdzonych u oskarżonego mankamentów sfery osobowości pod postacią objawów psychoorganicznego zespołu charakterologicznego o nieustalonej etiologii, prawdopodobnie na podłożu dyskretnego wczesnodziecięcego uszkodzenia mózgu, wpływających ograniczająco na jego zdolności do kierowania swoim postępowaniem, a zwłaszcza na poczucie obowiązkowości.Rzecz jednak przede wszystkim w tym, że oskarżony - czego rewizja nie kwestionuje, ale co jednocześnie traktuje marginesowo - po pierwsze dobrowolnie zakończył swój bezprawny pobyt poza wskazaną w karcie powołania jednostką wojskową, po wtóre - z powodu wspomnianych mankamentów natury charakterologicznej i wad zdrowia fizycznego (zacinania się w mowie i zbieżnego zeza oka lewego) uznany został za zdolnego do służby wojskowej na określonych stanowiskach, a po trzecie - zrealizował swoje werbalne deklaracje i w chwili obecnej pełni już zasadniczą służbę wojskową (od dnia 21 lutego 1978 r.).W tej sytuacji pozbawione zasadnych podstaw są wątpliwości i obawy, o których mowa w rewizji, a sprowadzające się w swej istocie do twierdzenia, że środowisko, z którego wywodzi się oskarżony, może zostać utwierdzone w przekonaniu o bezkarności uchylania się od obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, tym bardziej gdy ponadto uwzględni się, iż był on przez pewien okres pozbawiony wolności.A zatem wbrew odmiennemu poglądowi wyrażonemu w rewizji - uznać należy, że względy na społeczne oddziaływanie kary nie przeciwstawiają się zastosowaniu wobec oskarżonego art. 73 k.k., zwłaszcza że podczas odbywania zasadniczej służby wojskowej zostanie on poddany odpowiedniej opiece i oddziaływaniu wychowawczemu, co wywrze ze wszech miar pozytywny wpływ na ukształtowanie się jego osobowości i pozwoli na wdrożenie go do rygorystycznego przestrzegania naruszanych przezeń dotychczas zasad współżycia społecznego.Wymiar kary za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.) powinien również - w ramach ustawowych dyrektyw jej wymiaru - uwzględniać interes Sił Zbrojnych i potrzeby w zakresie obronności kraju. Dlatego też okoliczność, że sprawca takiego przestępstwa, który dobrowolnie stawił się w jednostce wojskowej i zaczął pełnić zasadniczą służbę wojskową, przemawiać z reguły powinna za niestosowaniem wobec niego takich środków karnych, które uniemożliwiają odbycie przezeń tej służby w sposób nieprzerwany.W konsekwencji sprawia to, że dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena zgromadzonych w sprawie okoliczności oraz oparte o nią przeświadczenie, że w interesie Sił Zbrojnych leży wymierzenie oskarżonemu kary aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zasługuje na pełną aprobatę i czyni zadość wszelkim dyrektywom wymiaru kary wskazanym w art. 50 § 1 i 2 k.k.Podzielając to stanowisko, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia rewizji prokuratora i zmiany kwestionowanego przezeń wyroku sądu pierwszej instancji.