Rw 27/79
WyrokIzba Karna1979-02-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wymaga jednoczesnego spełnienia przesłanek dotyczących właściwości osobistych sprawcy oraz względów prewencji ogólnej, a także czy względy dyscypliny wojskowej mogą stanowić podstawę do odmowy zastosowania tej instytucji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest możliwe tylko przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków: pozytywnej prognozy co do przyszłego zachowania sprawcy oraz braku sprzeciwu ze strony względów prewencji ogólnej. Wskazał, że kolejność wymieniania dyrektyw w art. 73 § 2 k.k. nie ustanawia priorytetu jednej nad drugą. W przypadku żołnierza popełniającego przestępstwo w czasie wykonywania zadania o charakterze bojowym, względy dyscypliny wojskowej i porządku wojskowego mogą przemawiać przeciwko zastosowaniu warunkowego zawieszenia kary, nawet jeśli właściwości osobiste sprawcy byłyby pozytywne.Stan faktyczny
Oskarżony Damian D. został skazany za przestępstwa określone w art. 325 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 327 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca zaskarżył wyrok, wnosząc o zmianę wyroku i zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, argumentując rażącą surowość kary. Oskarżony, będąc dowódcą konwoju, dopuścił do spożywania alkoholu przez podległych żołnierzy, sam będąc w stanie nietrzeźwości, a następnie opuścił broń i oddalił się od transportu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk J. Jeż, mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 1979 r. na rozprawie sprawy Damiana D., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 325 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 327 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i od którego zasądzono odszkodowanie w wysokości 9.900 zł, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 9 stycznia 1979 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Powyższy wyrok zaskarżony został przez obrońcę oskarżonego. Dopatrując się w wymierzonej oskarżonemu karze rażącej surowości, skarżący wnosi w rewizji o zmianę wyroku przez zastosowanie wobec oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy po wysłuchaniu na rozprawie przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, oraz obrońcy oskarżonego, popierającego rewizję, zważył, co następuje:Rewizja obrońcy nie jest zasadna. Kwestionując wyrok w zakresie wymiaru kary, a w szczególności z powodu niezastosowania wobec oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, obrońca nie przytacza w rewizji argumentów, które by uzasadniały podnoszony zarzut lub które by podważały trafność dokonanych przez sąd ocen i merytorycznych rozstrzygnięć. Błędny jest przede wszystkim pogląd wyrażony w rewizji, jakoby: "(...) z treści art. 73 § 2 k.k. wynikało, że dla zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności priorytetowe znaczenie mają właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz dotychczasowy sposób jego życia, które uzasadniają przypuszczenie, że pomimo niewykonania kary będzie on przestrzegał porządku prawnego, a dopiero na drugim planie - sprawa ewentualnej prewencji ogólnej wymiaru kary." Fakt, że dyrektywy dotyczące warunkowego zawieszenia wykonania kary zawarte w art. 73 § 2 k.k. podane są w określonej kolejności, nie oznacza wcale ustanowienia przez ten przepis priorytetu jednej dyrektywy przed drugą, w zależności od ich uszeregowania. Z treści omawianego przepisu natomiast wynika zupełnie niedwuznacznie, że warunkowe zawieszenie wykonania kary jest możliwe tylko w wypadku jednoczesnego spełnienia obydwu warunków w tym przepisie określonych, tj. wówczas, gdy istnieje dodatnia prognoza co do nienagannego zachowania się oskarżonego w przyszłości i takiemu rozstrzygnięciu nie sprzeciwiają się względy na społeczne oddziaływanie kary.W świetle okoliczności sprawy i zgromadzonych w niej materiałów osobopoznawczych można uznać - w ślad za rewizją obrońcy - że właściwości i warunki osobiste oskarżonego, nienaganny dotychczas tryb życia, w tym należyty stosunek do obowiązków żołnierskich, a także zachowanie się po popełnieniu przestępstwa, wskazują na to, że popełniony przez niego czyn był czynem odosobnionym w jego życiu i że w związku z tym można zasadnie przypuszczać, iż nie popełni on w przyszłości ponownie przestępstwa. To przekonanie - jak wspomniano już wyżej - nie upoważnia jeszcze do zastosowania - z jednej strony - wobec oskarżonego art. 73 § 1 k.k., skoro - z drugiej strony - staje temu na przeszkodzie wzgląd na społeczne oddziaływanie kary, a przede wszystkim wykazane w wyroku względy wynikające bezpośrednio z wymagań dyscypliny wojskowej i porządku wojskowego. Rozważając omawiany problem, należy bowiem mieć na względzie, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa w czasie wykonywania razem z podległymi mu żołnierzami szczególnego zadania, które w warunkach służby wojskowej przyrównane być może do wykonywania zadania bojowego, że w takiej sytuacji nie tylko dopuścił do picia napojów alkoholowych przez podległych mu żołnierzy, lecz sam wprawił się w stan nietrzeźwości, czyniący go niezdolnym do pełnienia obowiązków służbowych, a następnie nie bacząc na ciążące na nim jako dowódcy konwoju powinności pozostawił swoją broń i oddalił się od powierzonego mu transportu, co w rezultacie nie pozostało bez wpływu na to, że również podlegli mu żołnierze oddalili się, pozostawiając transport oraz złożoną w nim broń bez żadnej ochrony. Opuszczając transport oskarżony, wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi obrońcy, nie mógł liczyć na inną postawę podległych mu żołnierzy, skoro byli oni - tak jak i on i z tych samych powodów - niezdolni do pełnienia swoich obowiązków, i nie mógł również nie przewidywać możliwości niedopełnienia przez nich obowiązków, których przede wszystkim on sam nie dopełnił.W tych warunkach ocena czynu oskarżonego i niezastosowanie wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary ze względu na wymagania prewencji ogólnej są w pełni zasadne (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 928/62 1962-09-19Czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec żołnierza skazanego za nieostrożne obchodzenie się z bronią, pomimo uwzględnienia względów prewencji ogólnej przy wymiarze kary?
- Rw 143/79 1979-05-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności oraz instytucję dozoru przełożonego wobec skazanego żołnierza, uwzględniając całokształt okoliczności popełnienia czynu?
- Rw 92/78 1978-03-16Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu wojskowego jest uzasadnione w przypadku skazanego za przestępstwo uchylania się od obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, jeśli dobrowolnie zgłosił się do jedno…
- Rw 514/65 1965-04-08Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który samowolnie opuścił jednostkę wojskową w proteście przeciwko decyzji przełożonych, biorąc pod uwagę jego dotychcz…
- Rw 415/69 1969-04-15Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który dopuścił się czynnej napaści na przełożonego podczas pełnienia przez niego służby oficera dyżurnego, w sytuacji…
Powołane przepisy
art. 325 § 1art. 327 § 1 KKart. 73 § 2 KKart. 73 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.